Heima er bezt - 01.04.2000, Side 6

Sem dæmi þess hve umhugað honum
hefur verið að taka þótt í gönguferðum
skal þess getið, að hann fékk fyrir rúm-
um áratug sérstakt leyfi út af sjúkra-
húsi, þar sem hann beið uppskurðar við
magakrabbameini, til þess að ganga á
hið helga fjall Skagfirðinga, Mælifells-
hnjúk. Sú læknisaðgerð hefur skert lík-
amsþrek hans verulega svo að hann er
að mestu hættur gönguferðum en mál-
hress og andlega óbugaður er hann
ennþá. Því þótti áhugavert að taka
hann tali og fá frásögn hans af litríku
mannlífi uppvaxtarára í dölum Skaga-
fjarðar og ævistarfi hér í Akureyrarbæ.
Ættemi og uppvöxtur
Foreldrar mínir voru Oddný Sigurrós
Sigurðardóttir, fædd 30. september 1890
á Sæbóli á Ingjaldssandi og Hjálmar
Jónsson, fæddur 14 apríl 1889 í Bakka-
koti í Vesturdal í Skagafirði. Faðir Hjálm-
ars, Jón Jónasson, bóndi í Bakkakoti var,
bróðir séra Jónasar Jónassonar á
Hrafnagili, hins þekkta fræðimanns og forföður þeirra
sem nú bera ættamafnið Rafnar. Jón í Bakkakoti andað-
ist í júní 1900, en ekkjan, Helga Hjálmarsdóttir, hélt
áfram búskap með bömum sínum fjómm, hið elsta
sautján ára stúlka. Þegar Helga andaðist 1916 tók faðir
minn við búsforráðum. í Skagfirskum æviskrám segir í
grein um foreldra mína að faðir minn hafi notið nokkurs
bamalærdóms í æsku og verið greindur og gjörhugull.
Búmaður hafi hann verið góður og famast vel þann
stutta tíma sem honum auðnaðist að búa í Bakkakoti.
Hann kvæntist móður minni 1917 en sambúð þeirra var-
aði aðeins í fimm ár. Hinn 17. júní 1922 andaðist faðir
minn, aðeins 33 ára að aldri frá þremur komungum
bömum. Hann hafði þá legið lengi í taugaveiki en náð
sér að mestu er hann skömmu síðar fékk bráða lungna-
bólgu sem leiddi hann til bana
Foreldrar Oddnýjar voru Sigurður Ólafsson, bóndi og sjó-
maður á Ketilseyri í Dýrafirði og (Helga) Dagbjört Jónsdóttir
ffá Læk í Dýrafirði. Sigurður drukknaði 1908 og ári síðar
flutti Dagbjört með böm sín til Þingeyrar.
Oddný móðir mín fór að vinna fýrir sér á bamsaldri og
var í vistum á ýmsum stöðum í nágrenni móður sinnar um
árabil. Síðar réði hún sig til kaupmannshjóna á Sauðárkróki
og var þar nokkur ár. Þangað fluttust líka móðir hennar og
systir.
Ég er elstur systkina minna, fæddur 10. mars 1918. Næst í
röðinni er Helga, fædd 3. júlí 1919. Hún stóð fýrir búi í
Bakkakoti 1937 - 1945 ásamt eiginmanni, Stefáni Erlends-
syni. Þá fluttust þau til Akureyrar þar sem Helga býr enn en
eiginmaður hennar lést 1991. Jón Rafnar, fæddur 23. sept-
ember 1920, dáinn 9. ágúst 1921.
Jón Rafnar, fæddur 28. mars 1922.
Hann varð stúdent frá MA 1948 og
nam síðan við Oslóarháskóla. Skóla-
stjóri við Skógaskóla undir Eyjafjöllum
1954 - 68, við Gagnfræðaskólann á Sel-
fossi 1968 - 70, aftur skólastjóri að Skóg-
um 1970 - 75, eftir það fræðslustjóri á
Suðurlandi. Nú búsettur á Selfossi,
kvæntur Guðrúnu Hjörleifsdóttur og
eiga þau 5 böm.
Fyrir hjónaband eignaðist faðir minn
dóttur, Herborgu, sem fædd var
16. september 1914, dáin 20.
febrúar 1995. Hún var húsmóðir
og verkakona í Reykjavík. Móðir
hennar var Guðrún Guðnadótt-
ir, fædd 21. september 1895 á
.Grímsstöðum í Svartárdal í
Skagafirði, dáin 15. desember
1986 á Akureyri.
Móðir mín hélt áfram búskap
eftir fráfall föður míns. Með henni
stóð fýrir búinu vinnumaður, Stef-
án Jóhannesson, giftust þau ári
síðar, eignuðust saman fimm böm, og komust þrjú til full-
orðinsára. Þau eru Hjálmar, búsettur í Kópavogi, og systum-
ar Sigrún og Hrefna, búsettar í Reykjavík. Móðir mín og Stef-
án bjuggu í Bakkakoti við frekar lítinn búskap og þröngan
kost enda gengu kreppuárin yfir á því tímabili. Þau brugðu
svo búi 1938, vom í húsmennsku á bæjum í nágrenninu og í
Bakkakoti hjá Helgu systur minni og Stefáni manni hennar,
stóðu aftur fýrir búi í Bakkakoti 1942 - 43 en fluttu þá að
Hofi, litlu býli hjá Varmahlíð og voru þar nokkur ár. Þá
stundaði Stefán vegavinnu á sumrum en var vetrarmaður
hjá bændum í nágrenninu. Móðir mín vann hjá Volker
Lindemann, þýskum manni er hafði veitingarekstur í
Varmahlíð um árabil. Seinna fluttu þau svo til Akureyrar.
Stefán vann hér lengst af á Ullarþvottastöð Iðnaðardeildar
Sambandsins en móðir mín lítillega við fiskvinnslu meðan
þau höfðu heilsu til. 1982 fóm þau á elliheimilið í Skjaldar-
vík. Móðir mín andaðist á Fjóðungssjúkrahúsinu á Akureyri
15. janúar 1984 eftir skamma dvöl þar. Stefán fór síðar á
Dvalarheimilið Hlíð og lést þar 14. ágúst 1990.
Ég ólst upp heima í Bakkakoti við venjuleg sveitastörf
fram yfir fermingu. Þá lá leiðin í vinnumennsku, síðar á ver-
tíð í Grindavík og þar á eftir í siglingar á flutningaskipinu
e/s Kötlu en alltaf var ég öðm hvom heima, t. d. við hey-
skap. Sem vinnumaður var ég mest hjá Ólafi Tómassyni
bónda á Bústöðum. Er ég var ca 15 - 16 ára lenti ég í þó
nokkm ævintýri. Svo stóð á að Símon, bóndi á Keldulandi á
Kjálka hugðist flytja búferlum að Goðdölum í Vesturdal.
Honum datt í hug að búa sér til tunnufleka og komast yfir
Jökulsána á honum. Hann fékk smið þama í héraðinu til að
gera flekann en hann gat nú ekki klárað hann vegna ann-
arra verka sem hann var búinn að lofa.
126 Heima er bezt