Eimreiðin


Eimreiðin - 01.10.1931, Síða 35

Eimreiðin - 01.10.1931, Síða 35
EIMREIÐIN UM BYGGINGU STjARNANNA 347 hvaða þrýsting breytingin fer fram. Hinsvegar er vitað á hvaða flokks stjörnum hvert efni tekur breytingu, og má þá af ofan- Sreindu finna þrýstinginn á yfirborði þeirra. Af þrýstingnum og hitanum finst tala loftagnanna í rúmeiningu, eða þéttleiki efnisins. A þenna og annan hátt hafa menn fundið, að þéttleiki sharnanna er mjög miklu breytilegri en hiti þeirra. í sumum er efnið 1000 sinnum léftara í sér en andrúmsloft, í öðrum er það 50000 sinnum þyngra í sér en vatn. Þyngstu efni á l°rðunni eru gull og platína, og eru um 20 sinnum þyngri í Ser en vatn. Ekki eru það nein ný efni, er gera stjörnurnar Syona þungar í sér, heldur eru það hin venjulegu efni í alveg ebekkjanlegu ástandi. Það eitt er hægt að vita, að hér er um fralfhrundar rústir frumefnanna að ræða. Hiti og þéttleiki sI)arnanna, tengt hvort öðru á reglubundinn hátt. Með tilliti til þess, að þungi stjarnanna er ekki nærri eins reYtilegur og þéttleiki þeirra (þyngsta þekt stjarna er 136 S'nnum þyngri en sólin, en það er undantekning; flestar stjörnur 'Sgia á millibilinu: helmingur sólarþungans til 10 sólarþungar) enist maður að þeirri niðurstöðu, að stærðir stjarnanna muni reVtast nokkurn veginn reglulega frá flokki til flokks. Enn er bess að gæta, að heildarorkan, sem stjarnan geislar út frá ®er á timaeiningu, ljósmagnið, er viss eiginleiki hennar og reVtist einnig reglulega gegnum stjörnuflokkana tólf. Röðum stjörnunum eftir stærð þeirra og athugum hvaða reVtmgum hinir eiginleikarnir taka frá stærstu til minstu etjarna. Hitinn vex frá 3000° upp í hér um bil 20000°, minkar a aflur ofan í 3000°. Eflaust hrapar hitinn lengra, en um Pað verður ekki vitað, því stjörnurnar hætta að sjást. Ljós- nia9nið minkar stöðugt, og sama gerir þunginn. Þéttleikinn Vex frá þeim neðri takmörkum, sem að ofan eru nefnd, og ^erður eðlisþunginn 5—6 sinnum vatnsins. Hinn feikna eðlis- nngi, er að ofan getur, tilheyrir ekki þessari reglubundnu og skal síðar á það minst. MÖrnur í þeim hluta raðarinnar, þar sem hitinn vex, eru a aðar risastjörnur, eða til styttingar risar, hinn hlulinn saman- endur af dvergstjörnum eða dvergum. Hefur nú þessi reglu- ndna rás eiginleikanna frá risum til dverga nokkra dýpri erkingu? Hugsum okkur hliðstætt dæmi:
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136

x

Eimreiðin

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.