Íslenskt mál og almenn málfræði


Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2011, Síða 201

Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2011, Síða 201
Ritdómar 199 Guðrún Kvaran. 2011. Nöfn Islendinga. Ný útgáfa. Forlagið, Reykjavík. 662 bls. Nöfn íslendinga eftir Guðrúnu Kvaran og Sigurð Jónsson frá Arnarvatni var tíma- mótaverk þegar ritið kom út hjá Heimskringlu, háskólaforlagi Máls og menning- ar, árið 1991 (fyrsta útgáfa verður hér eftir skammstöfuð NIi og nýja útgáfan NÍ2). Það hefur í tvo áratugi verið grundvallarrit um íslensk mannanöfn. Það var um flest gerólíkt þeim ritum sem til voru um íslensk mannanöfn vorra daga; efnis- meira, ýtarlegra og fræðilegra, og markmið og tilgangur allur annar en a.m.k. þeirra verka sem voru nýbökuðum foreldrum til aðstoðar við að velja falleg nöfn á börnin sín. Nú var hægt að fá upplýsingar um aldur nafna, uppruna þeirra og myndun, beygingu og fjölda nafnbera á tilteknum tímum. Inngangurinn var fróð- leiksnáma þeim sem vildu kynna sér sögu og þróun íslenskra mannanafna. Ritið var rúmar 600 bls. að lengd, orðabókarhlutinn 519 bls. og inngangur á 77 bls. þar sem grein var gerð fyrir ýmsum helstu grundvallaratriðum sem lúta að nafnfræði persónunafna, en sár vöntun hafði verið á slíku á íslensku. Nú kemur verkið út í annað sinn, og að þessu sinni undir nafni Guðrúnar Kvaran einnar. Það er umtalsvert aukið og endurskoðað. Inngangurinn er að vísu styttri nú en í fyrstu útgáfunni, 28 bls., en orðabókarhlutinn er alls orðinn 623 bls. Þótt inngangurinn hafi styst er hann efnisríkur og tekur á flestu því sem fjallað var um í NÍi. Ýmislegt nýtt er þar að finna, t.d. samanburð á tíðni eiginnafna 1997 og 2007, en ég hygg að margir eigi samt sem áður eftir að hafa bæði gagn og gaman af inngangi fýrstu útgáfunnar, t.d. af listum og umfjöllun um gælunöfn sem þar er að finna á tæpum fimm síðum á móti tæplega tveimur í NÍ2. Flettum hefur fjölgað um liðlega tvö þúsund frá fyrstu útgáfu og segir höfundur í formála (bls. 7) að ein- hverjar breytingar hafi verið gerðar á nær öllum flettum fyrri útgáfunnar. Saman- burður á flettum hér og þar í báðum útgáfum staðfestir að sú er raunin. Letur- flötur er reyndar sjónarmun minni en í fýrri útgáfunni en á móti kemur að nú er letrið ívið smærra. í eldri útgáfunni voru iðulega heimildarvísanir í lok flettna en þær hafa með öllu verið teknar út í þeirri nýju og er einungis vísað almennt í heim- ildaskrá (sbr. inngang, bls. 9). Ég sakna þessara vísana en geri ráð fyrir að niður- felling þeirra trufli ekki almenna lesendur. Hún veldur því hins vegar að stundum kann að vera nauðsynlegt að leita í fýrstu útgáfu. í ritdómi í Lesbók Morgunblaðsins 28. nóvember 1992 gagnrýndi Þórhallur Vilmundarson sitthvað í fyrstu útgáfu Nafna íslendinga. Þar sem ég hef gripið niður í þann ritdóm og skoðað NÍ2 sýnist mér að ritdómurinn hafi gagnast nýju útgáfunni að flestu ef ekki öllu leyti, a.m.k. þar sem sömu atriði eru tekin fyrir. Það er svo sannarlega eftirbreytnivert. í þessum dómi verður ekki kafað jafndjúpt í stök atriði og í þeim fyrra, enda er hér fýrst og fremst um að ræða mat á annarri útgáfu áður útkominnar bókar. Munur á fýrstu útgáfu og annarri er hér að vísu meiri en gjarnan er á milli útgáfna sama rits; annar frumhöfundur er ekki lengur tilgreindur, inngangur er í öllum meginatriðum nýr, miklu efni hefur verið bætt Islenskt máltf (2011), 199-205. © 2011 íslenska málfmðifélagið, Reykjavík
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212
Síða 213
Síða 214
Síða 215
Síða 216
Síða 217
Síða 218
Síða 219
Síða 220
Síða 221
Síða 222
Síða 223
Síða 224
Síða 225
Síða 226
Síða 227
Síða 228

x

Íslenskt mál og almenn málfræði

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Íslenskt mál og almenn málfræði
https://timarit.is/publication/832

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.