Ritmennt - 01.01.2004, Page 118

Ritmennt - 01.01.2004, Page 118
ÞÓRÐUR INGI GUÐJÓNSSON RITMENNT Ljósmynd: Þórður Ingi Guðjónsson. Hvítanes er á milli Hestfjarðar og Skötufjarðar. Þar bjó Jón frá 11 ára aldri ásamt móður sinni og stjúpföður, Einari Magnússyni. Öll námsár sln frá 1800-09 dvaldist Jón á sumrin á Hvítanesi. Sama ár og Jón laulc stúdentsprófi (1809) lést stjúpi hans. Eftir það gerðist hann fyrirvinna móður sinnar,- „hún bjó eftir mann sinn á Hvítanesi við allgóð efni, þó jarðþrengsli bönnuðu nokkuð efnahaginn". Á Hvítanesi byrjaði Jón að fá til sín nemendur til læringar. Hann bjó þar til ársins 1814. Þegar ég útskrifaðist fékk ég vitnisburð- inn „egregiam laudem" [þ.e. ágætiseink- unn] í nærri öllu. Haustið sama, 1809, dó Einar stjúpi minn sem lengi hafði verið heilsulasinn, og var ég þá á Hvítanesi þann vetur hjá móður minni. Bað þá Johnsonius sýslumaður mig að taka af sér pilt til kennslu um veturinn, danskan að ætt; var hann skyldur konu hans.48 Tólc ég hann seinni part vetrarins, og varð það til lítils, því hann gat hvorki talað né skrifað rétt dönsku, því síður íslensku, og sigldi hann eftir það. Vorið eftir gjörðist ég fyrirvinna móður minnar, því hún bjó eftir mann sinn á Hvítanesi við allgóð efni, þó jarðþrengsli bönnuðu noklcuð efnahaginn, því hún hafði aðeins sex hundruð af jöróunni, en sá hét Jón Einarsson er bjó á hinu og átti það sem hann bjó á.49 Um vorið 1810 urðu prestaskipti í Ögur- þingum. Kom þá síra Þórður Þorsteinsson, sem áður hélt Kvennabrelcku, en síra Teitur Jónsson (biskups Teitss.) fór aftur að Kvennabreklcu (hann dó seinna á Helgafelli og var þá á ferð út í Stylclcishólm, 1815. Árbækr Espólíns, XII. Deild, bls. 85). Það sama haust (1810) bað síra Þórður mig að talca af sér Þorstein son sinn til lcennslu, og var hann hjá mér á Hvítanesi þann vetur og tvo aðra hina næstu.50 Árið 1812, þann 16. hann rekur skyldleika Jóns Finsen (1792-1848) og síra Jóns (bls. 8 í handritinu: 'Til fróðleiks þeim sem ekki eru kunnugir ættum þeirra síra Jóns og Jóns Finsen, set ég hér í töfluformi hvað slcyldir þeir hafa verið'). Þeir hafa verið fjórmenningar; ætt þeirra er rakin aftur til Jóns sýslumanns yngri Sigurðssonar (um 1649-1718) í Einarsnesi og Ragnheiðar Torfa- dóttur (um 1651-1712). 48 Jón Jolmsonius (1749-1826) á Eyri í Seyðisfirði var sýslumaður fsfirðinga 1797-1812. Kona hans var dönsk, Johanne Christiane Smidt (d. 1820). 49 Jón Einarsson á Hvítanesi í Ögursókn er nefndur í sóknarmannatali 1820 (þá 43 ára). Þá er aðeins eitt bú á staðnum en mannmargt. Jón býr þar ásamt konu sinni Elínu Markúsdóttur og sjö börnum; auk þeirra eru fimm aðrir á hcimilinu. 50 Þórður Þorsteinsson (1760-1846) var fyrst prestur á 114
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168

x

Ritmennt

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Ritmennt
https://timarit.is/publication/859

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.