Sveitarstjórnarmál - 01.08.2000, Side 41
FJARMAL
3. mynd
Tekjur sveitarfélaga vegna grunnskólalaganna frá 1995
Milljarðar
12,0
10,0
8,0
6,0
4,0
2,0
0,0
1997 1998 1999 (spá)
m Belnt tll sveltarfélaga | | Jöfnunarsjóöur
1 2,5 9 7
2,1 7,3
5,8 6,6
Á bendingar
• Æskilegt er að einfalda frekar
verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga
í málefnum grunnskólans, þannig að
ábyrgð á símenntun kennara og
námsefnisgerð færist frá ríki til
sveitarfélaga.
• Taka þarf af öll tvímæli í lögum
um að sveitarfélögin eignist hús-
næði sérskóla eins og annað grunn-
skólahúsnæði.
• Endurskoða þarf ákvæði grunn-
skólalaganna um heilsugæslu í skól-
um þannig að tryggt verði að heilsu-
gæslan beri allan rekstrarkostnað
vegna heilsugæslu en sveitarfélögin
beri einungis stofnkostnað.
• I Jöfhunarsjóð sveitarfélaga renna
27,11% af þeim tekjum sem sveitar-
félögin fengu vegna grunnskólalag-
anna ffá 1995 eða um 2,7 milljarðar
á árinu 1999. Æskilegt er að hlut-
verk jöfnunarsjóðs varðandi grunn-
skólann verði endurskoðað þannig
að stærri hluti tekna sveitarfélaga
vegna grunnskólalaganna frá 1995
renni beint til sveitarfélaga og
einnig verði regluverki sjóðsins
breytt þannig að það hvetji ffekar til
hagræðingar. (3. mynd).
• Einfalda þarf regluverk grunn-
skólans, þ.e. lög og reglugerðir, og
draga úr þeirri smáatriða- og kvóta-
stýringu sem þar er að frnna. Þess í
stað verði tekin upp meiri mark-
miðastýring.
• Endurskoða þarf kjarasamninga
grunnskólakennara og þá sérstak-
lega þá þætti sem snúa að skilgrein-
ingu á vinnutíma.
• Endurskoða þarf lögin um réttindi
og skyldur kennara og skólastjóm-
enda grunnskóla. Lögin eru að
stofni til samhljóða gömlu lögunum
ffá 1954 um réttindi og skyldur rik-
isstarfsmanna sem felld hafa verið
Almennt er annars staðar á Norð-
urlöndum að fjölbreytileg húsnæðis-
félög standi að byggingu og rekstri
íbúðarhúsnæðis. í hverju landanna
hafa þau með sér landssamtök sem
hafa með sér norræn samtök, NBO,
sem stofhuð vom árið 1950 og hafa
þvi starfað í rétt 50 ár. Félög innan
þessara samtaka eiga aðild að
rekstri nærri 2,5 milljón íbúða.
Mjög náið samstarf er víðast hvar
milli þessara félaga og sveitarfélaga
um húsnæðismál. I Danmörku til að
mynda er sjaldgæft að sveitarfélög
eigi sjálf íbúðarhúsnæði en starfa
þess í stað náið með húsnæðisfélög-
um.
Norrænu samtökin, NBO, halda
dagana 31. ágúst og 1. september
sameiginlega ráðstefnu í Kolding á
Jótlandi þar sem m.a. verður rædd
úr gildi sökurn þess hve úrelt þau
þóttu. Mönnum var þetta ljóst þegar
á árinu 1996 því að í greinargerð
frumvarps til laga um réttindi og
skyldur grunnskólakennara og
skólastjómenda sagði m.a.: „Lögin
um réttindi og skyldur starfsmanna
rikisins nr. 38/1954 em nú í endur-
skoðun og hyggst ríkisstjórnin
leggja fram fmmvarp til nýrra laga
um réttindi og skyldur ríkisstarfs-
manna á vorþingi 1996. Ef það
fmmvarp nær ffam að ganga er rík-
isstjórnin reiðubúin til að breyta
lögum sem kunna að verða sett á
gmndvelli fmmvarps þessa um rétt-
indi og skyldur kennara og skóla-
stjóra við gmnnskóla, ef ósk kemur
fram um það frá sveitarfélögunum
eða félögum kennara eða hvorum
tveggja.“ Því er eðlilegt að sveitar-
félögin óski eftir því við ríkisstjóm-
ina að lögunum verði breytt.
stefna Norðurlandanna í húsnæðis-
málum, einkum með tilliti til eldri
borgara, og sérstaklega íjallað um
þær breytingar sem víða em að eiga
sér stað frá félagslegri húsnæðis-
stefnu til markaðsstýringar.
Efnt verður til ferðar héðan á ráð-
stefnuna og er jafnffamt ætlunin að
þátttakendur fái tækifæri til að
kynna sér hvað er efst á baugi í hús-
næðismálum hjá Dönum. Ferðin er
á vegum Þaks yfir höfúðið - lands-
sambands og er fúlltrúum sveitarfé-
laga gefínn kostur á að taka þátt á
henni. Um er að ræða vikuferð frá
29. ágúst til 5. september.
Nánari upplýsingar gefur Reynir
Ingibjartsson í síma 552 5644. Dag-
skrá ráðstefnunnar er einnig fáanleg
á skrifstofú sambandsins.
ERLEND SAMSKIPTI
Norræn ráðstefna um húsnæðismál í
Danmörku 31. ágúst og 1. september
1 67