Náttúrufræðingurinn

Ukioqatigiit

Náttúrufræðingurinn - 2010, Qupperneq 14

Náttúrufræðingurinn - 2010, Qupperneq 14
Náttúrufræðingurinn 14 ígulkera, krossfiska og sæsóla – og ýmissa plantna svo sem fram kemur í blómskipunum þeirra. Byggingar- form þar sem ígulkerið myndar káp- una en sæsól innra skipulag safnsins, með færanlegum veggjum og stórri opinni miðju þar sem hjartsláttur landsins dunar í vistkerfum Íslands eða móður jarðar, eða á öðrum stundum aðrar áherslur – það er sígilt form sem hægt er að aðlaga flestum þörfum, líkt og leikhús með færanlegu sviði. Armar krossfisks eða sæsólar liggja allir inn að miðju. Í einum armi má túlka eldsmiðjuna undir og í landinu, eldvirknina, jarðhit- ann, bergmyndanir, úthafshrygg og jarðsögu; annar armur gæti fjallað um sögu jarðar og tilurð Íslands; enn annar kynni að sýna sögu lífs á jörðu, þróun lífvera og jarðarkerfa og samspil þeirra á milli; einn armur ætti sannarlega að vera á valdi vatnsins og hlutdeild þess í lífheimi og jarðmyndunum, og um jökla og samspili þeirra við umhverfið; og enn einn ætti sannarlega að vera um sjóinn, grunnsævið, landgrunnið, hafstrauma, veðurfar og lífríki. Þá vantar einn arm fyrir síbreytileg við- fangsefni svo sem sjálfbæran land- búnað og náttúrukapítalisma og annan fyrir listsýningar, myndlist. Sjö arma sæsól! Og utan um þessa mynd á að vera lystigarður náttúrunnar, jafnvel garður sem kenndur væri við Ymi eða Ými, þar sem allar bergtegundir Íslands eiga volduga fulltrúa í björg- um sem túlka jarðsögu landsins frá austri til vesturs að ógleymdum úthafshryggnum. Innan um og sam- an við eru svo íslenskar blómplöntur, fléttur og mosar. Þetta gæti verið frumlegasti og forvitnilegasti lysti- garður á jörðu, nátengdur heims- mynd mannsins frá fornu fari. Ég vil geta leitt barnið mitt eða barnabarn um lystigarð náttúrunn- ar og inn í einn arm krossfisksins, farið um víðáttur tíma og rúms, skoðað brotabrot af lífheimi jarðar og farleiðir fugla og hvala, fræðst um súrefnisbyltinguna á jörðinni í árdaga ljóstillífunar, skyggnst inn í tertíertímabilið, skynjað hreyfing- ar jarðskorpu og fleka, upplifað dásemdir veraldar og þessa dýr- mæta lands. Við eigum þetta eina líf og eina land. Og risaverkefnið Íslandssafn er ögurverkefni fyrir þjóð sem hefur misst fótanna; það er verkefni til að endurreisa sjálfstraust okkar og virðingu og krefst alúðar og einbeitingar samstilltra handa. Öðruvísi verður það ekki byggt. Að byggja safn sem er uppeldis- stofnun þjóðar má líkja við hollt ástarsamband. Það á að bera vott um djúpa virðingu fyrir náttúru landsins en einnig kærleika til íbúa landsins um langa framtíð; ekki aðeins Íslendinga eða þess alþjóða- samfélags sem hér gistir – heldur til lífsins með öllum sínum stórkost- legu undrum og ævintýrum. Slíkt safn er ekki bara minjar heldur líf, hugmyndir, snilld mannshugans, glíman við fræði og fræðslu. Ís- landssafn er safnið sem vitnar um þjóðina sem býr í landinu, þjóðina sem virðir og ann íslenskri náttúru og móður jörð. Íslandssafn er vitn- isburður um það hver við erum og hve mikils við metum landið sem verður ávallt land þeirra sem það skulu erfa en einnig okkar, vegna þess að við erum líka Ísland, andlega, líkamlega og fyrir flest okkar, endanlega. Líkami okkar er samsettur úr atómum sem koma úr þessu landi, úr loftinu sem hér er og úr jörðinni sem andar frá sér efnum – að ógleymdu vatninu sem hér flæðir – og allt mun það skila sér aftur til lands, lofts og sjávar. Íslandssafn er anddyrið að því að skynja hina stóru mynd um Ísland og umheiminn og er í senn fræðasafn þ.e. rannsóknasafn og fræðslusafn, skýrt afmörkuð söfn. Hlutverk beggja er að ala upp þjóð og efla nýjan skilning á dýrmæti þess lands sem okkur er trúað fyrir. Og þegar inn í fræðslusafnið er komið eigum við að fá skýrari mynd af Íslandi og vistkerfum þess; af jörðinni, bústað mannsins, heimi vatns og lífs. Einmitt þar eigum við að fá haldgóða mynd um jörðina, kerfi hennar og sögu lífsins og hvernig við getum lært að búa með henni. Þá fyrst öðlumst við vonandi þá menntun sem allir þrá, hugljómun sem gerir hönnuð að skáldi og verkfræðing að vistfræð- ingi og þjóð að betri þegnum á jörðu. Látum nú loks til skarar skríða! Um höfundinn Guðmundur Páll Ólafsson (f. 1941) lauk B.Sc.-prófi í líffræði frá Ohio State University. © gpó 80 1-2#loka.indd 14 7/19/10 9:51:00 AM
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80

x

Náttúrufræðingurinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.