Gerðir kirkjuþings - 1988, Síða 10

7
spurningin um "að vera eða vera ekki," - eins og Shakespeare
kvað. Þegar Páll hugsaði í fyrirbæn til samverkamanna sinna
bað hann Guð um að styðja þá "i sérhverju góðu verki og orði"
- það geri ég að minni bæn fyrir Kirkjuþingi, fyrir landi og
þj óð.
Með þeim orðum lýsi ég þvi yfir, að Kirkjuþing 1988 er sett.
Ávarp kirkiumálaráðherra Halldórs Ásgrímssonar
Biskup íslands og frú,
góðir kirkjuþingsmenn og aðrir gestir.
Mér er það sönn ánægja að ávarpa Kirkjuþing við setningu
þess. Kirkjuþing er sá vettvangur þar sem fjallað er um
málefni þjóðkirkjunnar bæði af leikum og lærðum. Með þvi er
lögð áhersla á að málefni kirkjunnar varða allt þjóðfélagið
og stefnuna beri að móta af þjónum kirkjunnar og almennum
borgurum.
Um þjóðkirkju íslands eru ákvæði i stjórnarskrá lýðveldisins,
þar sem segir að hin evangeliska lútherska kirkja skuli vera
þjóðkirkja á íslandi og skal ríkisvaldið að þvi leyti styðja
hana og vernda. Samskipti rikis og þjóðkirkjunnar hljóta að
mótast af þessu ákvæði.
í þessu sambandi mætti nefna örfá meginatriði, sem varða
samskipti rikis og kirkju.
Laun presta landsins, svo og rekstrarkostnaður
prestsembætta er greiddur úr rikissjóði.
Tekjustofnar kirkjunnar eru settir með lögum og er
innheimta þeirra tengd innheimtu gjalda i rikissjóð.
All itarleg löggjöf er um kirkjuleg málefni, sem sett
eru af Alþingi og eru þvi ekki alfarið sérmál
kirkjunnar.
Kirkjan er hins vegar óháð rikisvaldinu varðandi hin innri
mál. í meginatriðum tel ég að ekki beri að raska þeim
samskiptaháttum, er mótast hafa milli rikis og kirkju i
skjóli áðurnefndra ákvæða í stjórnarskránni. Þó kæmi til
greina að auka á sjálfræði kirkjunnar í ýmsum málum. Það
kemur jafnvel til álita hvaða málum kirkjunnar skuli skipa
með lögum. Löggjöf er nauðsynleg en mjög nákvæm lagaleg
skipan i málefnum kirkjunnar hefur oft gengið út i öfgar.
Lögin verða að veita svigrúm til að mæta breyttum
þjóðfélagsháttum og taka tillit til þess vilja sem er
ríkjandi innan kirkjunnar á hverjum tíma.
Á þessari stundu er við hæfi að gera nokkra grein fyrir
kirkjulegum málum, sem hafa verið efst á baugi i ráðuneytinu
frá síðasta Kirkjuþingi.