Peningamál - 01.11.2009, Síða 19

Peningamál - 01.11.2009, Síða 19
ÞRÓUN OG HORFUR Í EFNAHAGS- OG PENINGAMÁLUM P E N I N G A M Á L 2 0 0 9 • 4 19 lendum fyrirtækjum, sem mörg eru skuldsett í erlendum gjaldmiðlum eða nota innflutt aðföng í ríkum mæli, erfitt fyrir. Hætta er einnig á að svo lágt raungengi leiði til óhagkvæmari uppbyggingar atvinnulífs, þ.e.a.s. framleiðsluþættir færist í of miklum mæli í atvinnugreinar sem vart eru samkeppnisfærar við það raungengi sem líklegt er að ríki til lengri tíma litið. Áhrif alþjóðlegrar hagsveiflu á útflutning Stóru útflutningsgreinarnar tvær, sjávarútvegur og áliðnaður, hafa litla eða enga möguleika á að nýta lágt raungengi til að auka framleiðslu sína og útflutningsmagn. Álverin eru jafnan rekin með fullum afköstum og heildarframleiðslumagn sjávarútvegs markast af þeim hámarksafla sem leyfður er á hverju ári. Því hefur efnahagskreppan í heiminum og samdráttur í heimsverslun haft lítil áhrif á umfang útflutningsstarfsem- innar. Áhrifin koma hins vegar fram í verði útflutningsafurða þessara megingreina. Útflutningsverðlag í innlendri mynt hefur ekki hækkað jafn mikið og gengisvísitala krónunnar gefur tilefni til. Ástæðan er verðlækkun í erlendum gjaldmiðli, en flestir útflytjendur eru verðþegar og hafa því mjög takmörkuð áhrif á verðlagningu. Áhrif hinnar alþjóðlegu hagsveiflu á aðrar mikilvægar útflutn- ingsgreinar, t.d. framleiðslu lyfja, lækningatækja og búnaðar og tækja til matvælavinnslu, hefur einnig verið takmörkuð. Eftirspurn eftir þess- um afurðum er óháðari hagsveiflunni en t.d. framleiðsla varanlegrar neysluvöru. Jákvæðara útlit fyrir íslenskan útflutning Efnahagshorfur í helstu viðskiptalöndum Íslands hafa glæðst. Horfur um verðlag helstu útflutningsafurða landsins hafa því batnað frá því sem gert var ráð fyrir í ágúst. Spáð er að útflutningur vöru og þjónustu aukist um 1½% á þessu og næsta ári. Lágt raungengi og alþjóðlegur efnahagsbati ættu að ýta undir töluverðan vöxt útflutnings á árunum 2011 til 2012. Framan af má að mestu rekja þann vöxt sem spáð er til vaxtar annars útflutnings en álframleiðslu og sjávarafurða. T.d. er gert ráð fyrir að ferðamönnum fjölgi nokkuð. Á árinu 2012 bætist við aukinn álútflutningur. Spáð er 4% vexti útflutnings árið 2011 og 6% vexti árið 2012. Breyting frá fyrra ári (%) nema annað sé tekið fram1 2009 2010 2011 2012 Útflutningur vöru og þjónustu 1,3 (-1,8) 1,4 (0,4) 3,9 (2,7) 5,9 Útflutningsframleiðsla sjávarafurða -2,0 (-1,0) -5,0 (-4,0) 0,0 (0,0) 0,0 Útflutningsframleiðsla stóriðju 4,7 (3,5) 2,3 (1,8) 3,0 (3,0) 11,7 Verð sjávarafurða í erlendri mynt -10,3 (-12,6) 2,5 (2,8) 2,5 (2,0) 1,4 Verð áls í USD2 -36,2 (-38,7) 22,2 (11,5) 7,2 (4,5) 4,4 Verð eldsneytis í USD3 -37,7 (-37,8) 21,6 (23,0) 5,1 (4,8) 3,6 Viðskiptakjör vöru og þjónustu -7,3 (-10,2) 5,1 (3,2) 0,9 (0,2) 0,0 Verðbólga í helstu viðskiptalöndum4 0,3 (-0,3) 1,3 (0,9) 1,7 (1,7) 1,9 Hagvöxtur í helstu viðskiptalöndum 5 -3,6 (-3,8) 1,3 (0,2) 2,2 (2,1) 2,6 Skammtímavextir í helstu viðskiptalöndum (%)6 1,2 (1,2) 0,5 (0,6) 1,0 (1,2) 2,5 1. Tölur í svigum eru spá sem birt var í Peningamálum 2009/3. 2. Spá byggð á framvirku álverði og spám greiningaraðila. 3. Spá byggð á framvirku eldsneytisverði. 4. Spá frá Consensus Forecasts. 5. Spá frá Consensus Forecasts. 6. Spá byggð á vegnu meðaltali framvirkra vaxta helstu viðskiptalanda Íslands. Heimildir: Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn, Bloomberg, Consensus Forecasts, Hagstofa Íslands, New York Mercantile Exchange, Seðlabanki Íslands. Tafla II-1 Útflutningur og helstu forsendur fyrir þróun ytri skilyrða Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands. Janúar 2000 = 100 Mynd II-16 Útflutningsverð Íslands og gengisvísitala Janúar 2000 - ágúst 2009 Vísitala meðalgengis - viðskiptavog þröng Útflutningsverð (ál og sjávarafurðir í ISK) 80 100 120 140 160 180 200 220 240 ‘09‘08‘07‘06‘05‘04 ‘03‘02‘01‘00 1. Grunnspá Seðlabankans 2009-2012. Heimildir: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands. Magnbreyting frá fyrra ári (%) Mynd II-17 Þróun útflutnings og framlag helstu undirliða hans 2000-20121 Útflutningur vöru og þjónustu Annar útflutningur Ál Sjávarafurðir -5 0 5 10 15 20 ‘12‘11‘10‘09‘08‘07‘06‘05‘04‘03‘02‘01‘00

x

Peningamál

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Peningamál
https://timarit.is/publication/1144

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.