Lifandi vísindi - 04.04.2016, Blaðsíða 23

Á Mars er að finna fljótandi vatn. Þetta hefur verið
sannað með tilvist svartra ráka í eldgíg á yfirborði
reikistjörnunnar. Rákirnar birtast þegar hitastigið
er á bilinu 25 gráðu frost upp í 25 gráðu hita en
hverfa hins vegar aftur þegar hitastigið lækkar
sem táknar að þær séu einungis til staðar þegar
aðstæður fyrir fljótandi vatn eru ákjósanlegar á
yfirborði Mars. Með aðstoð sendikannans Mars
Reconnaissance Orbiter (MRO) hefur vísinda-
mönnum hjá NASA tekist að rannsaka rákirnar í
návígi og skoða þær niður í kjölinn. Myndir sem
teknar voru með litrófssjá, sem ljósmyndað getur
innrautt ljós, leiða í ljós að rákirnar eiga rætur að
rekja til svonefndra vetnisbundinna salta sem
innihalda vatn og sem einvörðungu myndast
þegar fljótandi vatn er fyrir hendi. Vísindamenn
vita enn ekki fyrir víst hvort vatnið stafar frá
neðanjarðaruppsprettum, leysingavatni eða loft-
inu. Nýr leiðangur til Mars gæti svarað þeirri
spurningu.
Svartar rákir eru vísbendingar um fljótandi vatn
Svörtu rákirnar eru frá hálfum og upp í fimm metra á breidd, nokk-
ur hundruð metra langar og myndast ofan frá og í átt niður á við.
Garni-gígurinn, þar sem fyrstu
vísbendingar um fljótandi vatn
á Mars fundust, er rétt sunnan
við miðbauginn á Mars.
N
AS
A
N
AS
A
Brekkurnar sem rákirnar er að finna
á eru með 24 til 40 gráðu halla.
EFNAFRÆÐI | MARS