Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2013, Síða 11

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2013, Síða 11
Vo fa H i t l e r s TMM 2013 · 3 11 raunveruleikinn í skáldskap. Eftir fáeinar vikur fær þessi ímyndaða persóna rödd í drögum að handriti Nordals að nýju leikriti. Nafn hennar kallast á við skírnarnafn (Jó)nínu Tryggvadóttur en hún hefur verið búsett hinum megin á hnettinum undanfarin þrjú ár, í myndlistarnámi í New York. Samkvæmt fyrsta þætti verksins hefur Jóhanna Einars aftur á móti stundað nám við listaakademíuna í Osló öll stríðsárin. Hún flutti sig um set yfir landamærin til Svíþjóðar á liðnu vori. Þessa dagana stendur yfir sýning í Stokkhólmi með málverkum hennar sem hafa vakið slíka athygli að fregnir um það eru farnar berast alla leið til Íslands.12 12545 Í Kaupmannahöfn stendur yfir minningarathöfn um Kamban. Enn er óljóst hvers vegna átti að handtaka hann á Hotel-Pension Bartoli fyrir sléttri viku. Fjölmiðlar heima á Íslandi hafa farið varlega í getgátur um það efni, allir nema Þjóðviljinn sem staðhæfði strax í fyrstu frétt: „Fullsannað er talið að hann hafi haft samvinnu við Þjóðverja á hernámsárunum.“13 En jafnvel þar á bæ eiga menn bágt með að skilja hvers vegna skotinu var hleypt af. Sögusagnir herma að Kamban hafi veitt frelsisliðunum mótþróa, getgátur eru uppi um að hann hafi stungið höndum í vasa, eins og þar leyndist skotvopn, en sam- kvæmt vitnisburði Kristjáns Albertssonar fór skáldið að dæmi Skarphéðins Njálssonar sem krosslagði hendurnar á brjósti þegar hann sá dauðann koma.14 Sendiráðið hefur óskað eftir opinberum skýringum frá dönskum stjórnvöldum en ekkert svar hefur borist. Aftur á móti stendur Skoghaum landsdómari á fætur hér í dag, segir nokkur hlýleg orð um hinn látna og lætur þess getið að Danmörk ætli „að reisa Kamban minnismerki“.15 Að svo mæltu gerir hann krossmark yfir líkkistunni sem sveipuð er íslenskum fána. Umhverfis hana eru blómakransar frá sendiráðinu, Íslendingafélaginu og stúdentafélaginu í Höfn. Bekkurinn er þéttsetinn; fremst eru dóttirin Síbil og ekkjan Agnete en að baki þeim má sjá andlit Jóns Krabbe, Tryggva Svein- björnssonar, Sigfúsar Blöndal, prófessoranna Jóns Helgasonar og Eriks Arup og hátt í sjötíu annarra Íslendinga og Dana. Og í auðu sæti á aftasta bekk djarfar fyrir vofu Hitlers. Tilvísanir 1 Um er að ræða slitrur úr handriti í smíðum sem ber vinnutitilinn Líkið í lestinni. Íslensk bókmenntasaga 1945–1948. 2 Steinn Steinarr og Nína Tryggvadóttir. Tindátarnir. Ævintýri í myndum og ljóðum. Reykjavík: Bókaútgáfan Oddi, 1943, án blaðsíðutals. 3 Ásgeir Guðmundsson. Berlínarblús. Íslenskir meðreiðarsveinar og fórnarlömb þýskra nasista. 2. útgáfa. Reykjavík: Skrudda, 2009, s. 220. Kristján Albertsson. „Guðmundur Kamban“. Morgun- blaðið 10. júlí 1945, s. 10. Nanna Rögnvaldsdóttir. Ævi mín og sagan sem ekki mátti segja. Endurminningar Björns Sv. Björnssonar. Reykjavík: Iðunn, 1989, s. 166–67. 4 Axel Jónsson til Gunnars Gunnarssonar 10. maí 1945. Lbs. 100 NF (handritasafn Gunnars
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.