Fréttabréf Öryrkjabandalags Íslands - 01.09.1995, Page 13

geðveikisástandi. Kristján Níels
Jónsson, þekktur undir skáldanafninu
“Káinn”, var að vísu ekki sérlega
trúaður á það, ef marka má eftirfar-
andi vísu hans:
Bindindismennirnir birta það hér,
að brennivín geri menn “crazy”,
en það get ég sannað, að orsökin
er
oftast nær brennivínsleysi.
Páll Olafsson orti kvæði, sem hann
nefnir: “Timburmenn “:
Heim er ég kominn og halla
undir flatt,
því hausinn er veikur og maginn;
ég drakk mig svo fullan - ég segi
það satt-
ég sá hvorki veginn né daginn.
En vitið kom aftur að morgni til
mín
og mælti, og stundi við þungan:
“Bölvaður dóni ertu að drekka
eins og svín!
Það drafaði gær í þér tungan.
Og gerirðu þetta, þá getur þú séð
ég get ekkert átt við þig lengur,
því sjónin og heymin og málið
fer með
og minnið úr vistinni gengur.”
*
Ég lofaði vitinu betrun og bót
að bragða ekki vín þetta árið;
en svo er ég hræddur, ef margt
gengur mót,
að mig fari að langa í tárið.
Hann lýsir í kvæðinu ýmsum
afleiðingum ofneyslu áfengis. Getur
þess til dæmis, að áfengi fer illa með
haus og maga. Skilningarvitin truflist,
neytandinn verði viti sínu fjær og
minnið gangi úr vistinni með öllum
þeim óheppilegu afleiðingum, sem
það getur haft á hegðun viðkomandi
og félagslegar aðstæður. Ofdrykkja
hefur margan rænt auðnu og atvinnu,
búi og börnum, fé og frama. Káinn
kvað einhverju sinni:
Gamli Bakkus gaf mér smakka
gæðin bestu, öl og vín,
og honum á ég það að þakka,
að þú ert ekki konan mín!
Hann er reyndar sáttur við þá
niðurstöðu í þessu tilfelli, en
sakir drykkju hefur margur misst frá
sér eiginkonu, sem hann hefur sárlega
saknað, eða orðið af kvonfangi, sem
hann lagði hug á.
Páll hefði getað í kvæði sínu bætt
við lýsingum á truflun og skemmdum
lifrar, beinmergs og fleiri líffæra, en
sennilega hefur honum þótt nóg kom-
ið. Sá tvískinnungur og sú sjálfs-
blekking, sem í brjósti drykkju-
mannsins býr, hefði sjálfsagt fengið
hann til þess að taka undir orð skáld-
bróður síns Káins þegar hann kveður:
Oftast, þegar enginn sér
og enginn maður heyrir,
en brennivínið búið er,
bið ég guð að hjálpa mér.
Reyndar kemur greinilega fram í
lok kvæðis Páls hér að framan, að
hann óttast þetta sjálfur. Hér að fram-
an hef ég vitnað til Ijóða nokkurra vel
þekktra íslenskra skálda, sem af bit-
urri reynslu hafa lært af og dregið upp
skarpar myndir af sumum þeim
slæmu afleiðingum, er óhófleg neysla
áfengis oft hefur í för með sér. Best
þætti mér ef þær vektu ykkur til um-
hugsunar um hið mikla tjón, þá miklu
andlegu og líkamlegu örorku, sem
ofneysla áfengis beint og óbeint
veldur ótrúlega stórum hópi Islend-
inga ár hvert og hvemig helst mætti
úr því draga.
Jóhannes Bergsveinsson, læknir.
HLERAÐ I
HORNUM
Maður einn tók oft undarlega til orða
svo auðvelt var að misskilja. Einu
sinni kom hárprúð stúlka inn í verzlun
í Borgarnesi, heimabæ mannsins. Þá
sagði hann við vin sinn: „Þama kemur
stúlkan með síðasta hárið í
Borgamesi“.
*
Á stríðsárunum var bóksali í
Danmörku settur inn fyrir þær sakir
að hann stillti myndum af Hitler og
Mússólíni út í gluggann og á milli
myndanna setti hann bók Victors
Hugos: Vesalingarnir.
*
Ungur maður gekk undir munnlegt
próf fyrr á öldinni. Hann var heldur
tæpur í greinunum utan sögu sem
hann kunni utanbókar. Þarhugði hann
gott til glóðarinnar og um leið og ljóst
var að viðfangsefnið væri Karl tólfti
tók hann til við að þylja og lét sig engu
skipta spumingar prófdómarans. Að
lokum stöðvaði prófdómarinn hann
og sagði: „Já, þér kunnið þetta
greinilega, en svarið nú spurningunni
um það hvert Karl tólfti fór allra
síðast“. Ungi maðurinn hikaði en
sagði svo: „Ég er auðvitað ekki alveg
viss, en ég býst við að hann hafi farið
beina leið til helvítis".
FRÉTTABRÉF ÖRYRKJABANDALAGSINS
13