Fréttabréf Öryrkjabandalags Íslands - 01.09.1995, Page 26

Elísabet Guttormsdóttir deildarstjóri:
Ný reglugerð um öryrkjavinnu
Ný reglugerð um öryrkjavinnu
gekk í gildi í febrúar sl. Reglu-
gerðin á sér stoð í lögum um almanna-
tryggingar nr. 117/1993. Hér er um
mjög tímabært úrræði að ræða í
atvinnumálum fatlaðra sem mun
væntanlega auka möguleika þeirra á
að fá vinnu í fyrirtækjum á almennum
vinnumarkaði. Aðilar, sem sinna
atvinnumálum fatlaðra, Öryrkja-
bandalag Islands og önnur samtök og
fulltrúar fyrirtækja og stofnana höfðu
barist fyrir því að eldri lögum og
reglugerð um sama málefni frá 1978
yrði breytt. Til þess þurfti lagabreyt-
ingu og m.a. þess vegna tók það
langan tíma að ná fram breytingum.
Enn fremur þurfti að taka málið upp
oftar en einu sinni við embættismenn
og ráðherra þar sem ríkisstjórnir komu
og fóru á þessu tímabili.
Helstu nýmæli
Helstu breytingar frá gömlu
reglugerðinni eru þær að nú er samn-
ingstíminn hjá fyrirtækjunum sveigj-
anlegur og ekki þarf lengur að semja
til 3ja ára eins og áður var. Bætur
öryrkjans falla ekki lengur allar niður
(þar með talinn grunnlífeyrir) þegar
hann fer á samning, heldur skerðast
bætur eftir þeim almennu reglum sem
þar um gilda þegar fatlaðir afla sér
tekna á vinnumarkaði. Þá nær þessi
nýja reglugerð til breiðari hóps en
áður, en eldri reglugerðin náði aðeins
til örorkulífeyrisþega.
Hvers vegna var ný löggjöf
nauðsynleg?
Sjaldan hefur verið jafn erfitt og nú
að útvega fötluðum vinnu á almenn-
um vinnumarkaði vegna mikils al-
menns atvinnuleysis og var því meiri
nauðsyn en nokkru sinni fyrr að fá
nýtt úrræði til að liðka fyrir ráðn-
ingum. Með þessari nýju reglugerð
ættu fleiri fatlaðir að fá tækifæri til
að þjálfast til starfa á almennum
vinnumarkaði og öðlast reynslu af því
starfi sem þeir helst telja sig ráða við.
Forsvarsmenn fyrirtækja hafa margir
hverjir bent á nauðsyn þessa nýja fyr-

ÉL
Elísabet Guttormsdóttir.
irkomulags. Nú geta fyrirtæki, sem
tilbúin eru að ráða fatlaða til starfa,
sótt um fjárhagslegan stuðning til
Tryggingastofnunar ríkisins skv.
reglum sem eru mun sveigjanlegri en
áður þar sem samningstíminn er ekki
njörvaður niður til mjög langs tíma í
einu eins og áður var. Fyrirtækin hafa
oft verið hikandi að gefa fötluðum
tækifæri til að spreyta sig vegna þess
að þau hafa ekki talið sig hafa efni á
því að ráða fólk með skerta starfsorku.
Hvað þetta hugtak varðar er rétt að
undirstrika að vinnuhömlun vegna
fötlunar er ákaflega mismunandi og
engin tvö tilvik eru eins. Vinnufæmin
getur t.d. verið skert að litlu leyti,
miklu leyti eða að öllu leyti og oft er
hægt að draga úr vinnuhömlun með
réttum hjálpartækjum og breyttum
aðstæðum á vinnustað. Tilkoma nýju
reglugerðarinnar hefur því ekki í för
með sér að allir fatlaðir, sem vilja
vinnu á almennum vinnumarkaði,
þurfi eða vilji fara á samning. Einnig
munu sum fyrirtæki vera tilbúin, eins
og áður, að ráða fatlaða án reglugerð-
arinnar. Endanlega er það síðan
Tryggingastofnun sem á síðasta orðið
um hvort samningur er talinn nauð-
synlegur í hverju tilviki fyrir sig.
Fatlaðir - fjölbreytt vinnugeta
í raun eru í þeim hópi, sem skil-
greindur er sem fatlaður, svo ólíkir
einstaklingar að næsta ógerlegt er að
fjalla um þá sem eina heild og vinnu-
færnin er afar misjöfn og fjölbreytileg
alveg eins og hjá þeim sem ekki teljast
fatlaðir. Hjá Atvinnudeild fatlaðra,
sem er deild á vegum Vinnumiðlunar
Reykjavíkurborgar, hafa greindar-
skertir einstaklingar verið í meirihluta
á skrá undanfarin 3 ár, næstir að fjölda
erueinstaklingarmeðgeðræn vanda-
mál og síðan hreyfihamlað fólk.
Margir, sem til okkar leita, vilja fyrst
og fremst starf á almennum vinnu-
markaði en aðrir kjósa fremur að
vinna á vemduðum vinnustað. Langur
biðlisti er eftir störfum á vemduðum
vinnustöðum og fullnægja þeir, sem
fyrir eru í Reykjavík, engan veginn
Frá útskrift Starfsþjálfunar fatlaðra. Víst er þeim vinnan þörf.
26