Safnablaðið Kvistur - 2020, Blaðsíða 27
29
Vinnan við yfirferð og flutninga færði
starfsfólkinu sem vann hörðum hönd-
um í ríflega fjögur ár í verkinu mjög
aukna þekkingu á því efni sem varð-
veitt er í safninu. Liður í því stórvirki
var að starfsmenn öðluðust ekki bara
yfirsýn yfir safnkostinn heldur einnig
jókst þekking þeirra um gripi og safn-
kost. Flokkun og vistun safnkosts varð
skilvirkari og hagkvæmari m.a. með
leigu á rými fyrir þá muni sem ekki
þurfa á hátæknivistun að halda. Hægt
var að uppfæra aðstöðu og umbúnað
Ljósmyndasafns Íslands, sem fékk
aukið rými við flutninginn, en það er
hluti Þjóðminjasafnsins og áfram með
aðsetur í Kópavogi.
Flutningurinn leiddi til þess að ýmiss
konar tækjabúnaður og léttitæki voru
keypt sem eiga eftir að gagnast næstu
árin. Af því er mikill ávinningur fyrir
vinnustaðinn því einhvers staðar var
sagt að helstu kostir góðs safnmanns
væri að geta borið þunga hluti milli
staða. Nú er öllu ekið eða lyft með
viðeigandi búnaði.
Því fylgir líka ákveðinn léttir að
hugsað var vel fram í tímann hvað
varðar rými.
Hvernig getur veiting Íslensku
safnaverðlaunanna til Þjóðminja-
safns Íslands verið fordæmis-
gefandi og hvetjandi fyrir íslensk
safnastarf og samstarf?
Því er auðvelt að svara. Með nýrri
Varðveislu- og rannsóknamiðstöð var
markmiðið að setja ný viðmið í þágu
málaflokksins alls og til þess að sýna
fram á aðstæður safnsins þá er sjón
sögu ríkari og þegar tímar leyfa og
þegar kórónuveiran hefur verið beisl-
uð þá væri gott að geta efnt til hátíðar-
dags þar sem fólki yrði boðið að koma
að sjá húsakynni og aðstöðu bak við
tjöld Þjóðminjasafns Íslands. Það hafa
raunar margir komið til þess að skoða
og við notum hvert tækifæri til þess
að bjóða erlendum gestum að skoða.
Þeir hafa lokið upp lofsorði á aðstæður
safnsins. Við viljum leggja áherslu á
það að umgengni um varðveislumið-
stöðina er öryggisstýrð og þar hafa
einungis fáir starfsmenn aðgengi enda
er öryggis gætt í hvívetna bæði hvað
varðar bruna-, hrun- og innbrotsvarn-
ir. Verkefni Þjóðminjasafnsins sem
verðlaunuð voru draga fram innri
störf safna sem oft eru lítt sýnilegt
almenningi, en mikilvæg undirstaða
fyrir aðra starfsemi og sannlega for-
dæmisgefandi.
Við afhendingu verðlaunanna lýsti
Margrét því yfir að safnið vildi nota
verðlaunaféð til kynningar safna á
landsvísu og því var fylgt eftir með
átaki sem bæði mátti heyra og sjá á
plakötum víða undir yfirskriftinni
Samferða á söfnin. Það tek ég heils-
hugar undir og fyrir hönd valnefndar
Safnaverðlaunanna 2020 óska ég
tilnefndum söfnum og verðlaunahafa
til hamingju sem og öllum þeim sem
verkefnanna fá notið.
Inga Jónsdóttir, formaður valnefndar.
Þá höfum við nú yfir að búa ágætu
rannsókna- og forvörsluverkstæði með
viðeigandi búnaði og aðstöðu. Þegar
kemur að skráningu og aðgengi að
safnkostinum þá hefur orðið mikil
breyting á og á enn eftir að batna
þegar öllum frágangi verður lokið.
Okkar vonir standa til að Varðveislu-
og rannsóknamiðstöðin verði öðrum
söfnum bæði hvatning og fyrirmynd.
Að verki loknu erum við í stakk búin
að til þess að fræða kollega okkar og
samstarfsfólk um það ferli sem við
fórum í gegnum.
Hvert er mikilvægasta framlag
Handbókar um varðveislu safn-
kosts til varðveislumála?
Handbókin varð til fyrir framtak og
forystu Þjóðminjasafnsins í samræmi
við hlutverk þess sem höfuðsafns og
var unnin í samvinnu við fleiri varð-
veislustofnanir svo sem Þjóðskjalasafn
Íslands og Landsbókasafn sem lögðu til
efnivið en frágangur og birting var á
okkar höndum. Ritstjóri var Nathalie
Jacqueminet, forvörður og þáverandi
varðveislustjóri Þjóðminjasafnsins.
Handbókin er mikilvægur liður í því
að efla varðveislustarfið og miðlun þar
um á vegum Þjóðminjasafnsins. Með
þessari vinnu sannaðist forystuhlut-
verk Þjóðminjasafns gagnvart öðrum
söfnum. Rafrænt útgáfuform bókar-
innar gerir kleift að hægt verður að
uppfæra hana á næstunni því í varð-
veislu og forvörslu eru stöðugar fram-
farir eftir því sem þekkingu fleytir
fram. Bókinni er ætlað að vera styðj-
andi í safnastarfi og efla samstöðu og
samstarf allra safna.
Hvernig hafði nýja Varðveislu-
og rannsóknarmiðstöðin í
Hafnafirði áhrif á innra starf
Þjóðminjasafnsins?
Hún auðveldar umgengni og um-
önnun safnkostsins. Það þýðir að
vinnuaðstaða starfsmanna er prýðileg
sem og allra þeirra sem leita eftir
þjónustu safnsins við griparann-
sóknir, í mjög sérhæft bókasafn þess,
skjala- og gagnasafn.