Freyr - 15.12.1967, Blaðsíða 25

fjörð og ekki þætti honum trúlegt, að það
er verra en fyrir aldamót, meðan útlendar
selstöðurverzlanir voru hér mestu ráðandi.
Hér á firðinum eru víða ágætar hafnir,
til afgreiðslu fyrir stærri skip. Á Skarðs-
stöð var byggt bólverk fyrir aldamót, fram
af verzlunarhúsinu. Það kom hingað til-
telgt frá Danmörku og sett niður hér. Ég
held að þetta hafi verið fyrsta mannvirkið
hér á Vesturlandi til lendingarbóta og það
stóð í um það bil 70 ár. Verzlun var sótt á
bátum, úr vestur-eyjum og Austur-Barða-
strandarsýslu, og til hægðarauka til af-
greiðslu við bryggjuna og þessa umferð
var stigi við bryggjuhaus, sem náði niður
á stórstraums-fjörumál. Sporvagnar voru
notaðir til innkeyrslu á vörum 1 hús og
skiptispor á bryggjuhaus, og í kjallara, þeg-
ar inn kom í hús. Tveir menn gátu léttilega
ýtt vögnunum inn í húsið með 1,5 tonnum
af vörum á. Þegar inn var komið var var-
an — sem þá var mest korn, bankabygg,
riisgrjón, baunir og fleira, heist upp úr
vögnunum með blokkum og stóru hjóli í
rjáfri, upp á loft, og hver tegund fyrir sig
losuð úr pokunum, sem voru flestir 200
pund að þyngd, í ca. 30 tunnu „spirður“
með rennu, sem náðu niður í kjallara.
Neðst í rennunni vár renniloka, vigtin var
höfð þar rétt hjá og þetta auðveldaði mik-
ið alla afgreiðslu fyrir pakkhúsmanninn,
enda urðu menn ekki fótaveikir í þá tíð.
Hingað komu, um þessar mundir, segl- og
gufuskip, beint frá útlandinu, með alla
þungavöru. Mig minnir, að stundum kæmu
með þessum skipum sprúttföt, auðvitað til
þess að þvo tóptarykið úr lungunum á körl-
unum eftir veturinn. Þá voru spánarvínin
ekki komin og næstum enginn kvenmaður
farinn að drekka.
Eftir að Torfi í Ólafsdal stofnaði pöntun-
arfélagið hér um sýslurnar, fékk hann vör-
una beint frá útlandinu, ekki eingöngu
hingað á útflutningshafnirnar heldur inn á
Salthólmavík á Gilsfirði, en þar var, vegna
grunnfiris, ekki hægt að skipa upp vörunni
nema tæplega helming af hverju sjávar-
falli. Hefðu skip Torfa komið með vöruna
á Skarðsstöð, þessa einu höfn sem var og
er við innanverðan Breiðafjörð, hefði ver-
ið hægt að skipa þar upp allan sólarhring-
inn. Þá var ekki eftirvinnan né næturvinn-
an komin til að þyngja framleiðsluna, en
þó var varan billegri hjá Torfa, sem hvorki
hafði spirður né rennilokur.
Torfi var það hygginn maður, að hann
fór fram hjá Skarðsstöð og lagði alla á-
herzlu á að fá skipin inn á Salthólmavík,
þó að erfitt væri þar um losun, eins og fyrr
greinir.
Milli Skarðsstöðvar og Salthólmavíkur
voru allar ár óbrúaðar og að öðru leyti
var vegurinn hábölvaður og engu komið
við nema klyfjahestum.
Torfi sá, að það mundi verða til stór-
rækkunar á vörunum, ef sækja þyrfti þær
langan veg á landi með þessum aðstæðum.
—o—
Nú er öldin önnur. Ár og dagar liðnir,
komin stórskipabryggja á Skarðsstöð, á
rýmri og dýpri stað en sú gamla var, hver
á og lækur brúað á milli áðurnefndra staða
og óslitinn bílvegur, sem þríbreiður er
með köflum. Hefði nú þessi lagfæring á
vegum og ám, og svo lendingarbæturnar,
verið komið á í tíð Torfa, þá veit ég að hann
hefði ekki hikað við að taka vöruna upp á
Skarðsstöð, og ekki farið að fá skipin með
eftirgangsmunum inn á Salthólmavík. Það
er engum efa bundið, að Torfi hafði gleggra
auga fyrir því, hvers virði það er að hafa
útflutningshöfn í sínu héraði, eins og nú er
háttað, en þeir menn hafa, sem hagsmuna
hafa að gæta nú fyrir heildina, að svipuðu
leyti og hann hafði.
Aðdrættirnir, eins og þeir eru nú, eru
hreinn og beinn óþrifnaður: að mylkja allri
erlendri vöru frá Reykjavík, annað hvort
með bátum eða bílum, í Austur-Barða-
strandarsýslu, Strandasýslu, alla Dalasýslu
og mikinn hluta af Snæfellsnesssýslu og
F R E Y R
487