Freyr - 15.12.1967, Blaðsíða 40

Heildarframlag ríkisins samkvæmt 10.
gr. jarðræktarlaganna verður því krónur
63.216.493.77 vegna jarðabóta unninna 1966.
Ríkisframlagið vegna jarðabóta 1965 varð
hins vegar kr. 63.698.352.97 eða krónur
481.859.20 meira en framlag vegna jarða-
bóta 1966.
Til viðbótar þessu skal þess getið, að
samkvæmt bráðabirgðaákvæði jarðræktar-
laganna er svo ákveðið, að til ársins 1969
skuli þeir, sem setja upp súgþurrkunar-
kerfi í heyhlöður sínar, njóta viðbótar-
styrks umfram ákvæði 10. gr., sem nemur
allt að Vz kostnaðar, að meðtöldum styrk
samkvæmt 10 gr. í framkvæmd hefur þetta
ákvæði aðeins náð til þeirra súgþurrkunar-
kerfa þar sem blástur er notaður, og var
aukaframlagið vegna súgþurrkunarkerfa,
uppsettra árið 1966, kr. 139.15 á hvern m2
kerfisins.
Ríkisframlag vegna þessara framkvæmda
1966 varð kr. 5.407.549.89. Sams konar fram-
lag vegna framkvæmda 1965 varð krónur
4.806.025.95.
Aukningin stafar af því, að blásturskerfi
var sett í 5971 fermetra af áður útteknum
súgþurrkunarkerfum og nýtur hver fer-
metri slíkra framkvæmda sama viðbótar-
styrks og ný kerfi.
—o—
Hér að framan hef ég talið upp jarðrækt-
arframkvæmdir 1966, sem ríkisframlags
njóta samkvæmt 10. gr. Ennfremur gert
samanburð á árinu 1965, svo bændum og
öðrum þjóðfélagsþegnum geti verið ljós
þróun þessara mála.
Auk þess ríkisframlags, sem veitt er til
jarðabóta samkv. 10. gr. j arðræktarlaga eru
veittar 5 milljónir króna á ári til nýræktar,
vélgrafinna skurða, og girðinga á þeim jörð-
um, sem hafa minni tún en 15 ha og eigi
hafa nein sérstök hlunnindi en þó taldar
vel byggilegar.
Fjárveiting þessi kom á fjárlög fyrir at-
beina Stéttarsambands bænda og Fram-
leiðsluráðs.
Þriggja manna nefnd, skipuð af landbún-
aðarráðherra, fer með framkvæmd þessa
máls, í samráði við hlutaðeigandi héraðs-
ráðunauta. Héraðsráðunautarnir hafa ver-
ið mjög misjafnlega viðbragðshraðir að
safna þeim skýrslum sem nefndin krefst
að fyrir liggi áður en hún ákveður á hvað
miklar umbætur og á hvaða jarðir um-
ræddur viðbótarstyrkur skuli koma. í
flestum sýslum hefur styrkurinn á nýrækt
í mýrlendi verið kr. 3000.00 á ha, og í mó-
lendi kr. 2.400.00, á 6 strengja girðingu kr.
2.00 á m, en lægri á aðrar girðingar. Á
vélgrafna skurði 10% af kostnaði. Viðbót-
arstyrkur þessi er nokkuð hærri í þeim
héruðum, sem dýrast er að rækta, eins og
til dæmis á Vestfjörðum, þar með talin
mestur hluti Barðastrandar- og Stranda-
sýslu og fjarðabyggðunum á Austfjörðum.
Það er mjög áríðandi að þeir héraðsráðu-
nautar og formenn Búnaðarsambanda í
þeim sýslum, sem einskis hafa ennþá notið
af umræddum viðbótarstyrk, fari að
rumska, áður en allt fé er uppétið.
Skýrslu um það, hvað mikils fjár hver
sýsla hefur notið í þessu efni, hef ég eigi
tiltæka nú, en seinna mun verða gerð grein
fyrir því.
Þó undarlegt virðist er varla hægt að sjá
þess merki, að umræddur viðbótarstyrkur
hafi orðið til þess að nýræktarframkvæmd-
ir hafi aukizt, nema í Norður-Múlasýslu,
en ef til vill hefur hann hindrað meiri sam-
drátt í nýræktinni, en þegar hefur orðið.
Til gagns og gamans skal ég að endingu
víkja að því hvað miklar nýræktarfram-
kvæmdir koma að meðaltali á hvern jarða-
bótamann í hverri sýslu. Rúm leyfir ekki
að taka hvern einstakan hrepp, enda þótt
jarðræktarframkvæmdir séu mjög mis-
munandi milli hreppa í sömu sýslu. Á það
einkum við um Snæfellsnesssýslu, Dala-
sýslu, Barðastrandarsýslur og ísafjarðar-
sýslurnar.
Nýræktarframkvæmdir að meðaltali á
hvern jarðabótamann eru í sýslum sem hér
segir:
502
F R E Y R