Strandapósturinn - 01.06.1969, Blaðsíða 26

Refsson. Kom hann þangað um 1237 og var í Árnesi, þegar
Flóabardagi var háður um Jónsmessu 1244. Réru menn Þórðar
kakala úr Flóabardaga til Árness og komu þar um nón. Skaut
Þórður þar á húsþingi, lét bera skipsreiða í kirkju og önnur föng
og skipaði sárum rnönnum í kirkju, þeim er hann ætlaði, að
myndu grið fá. Aðra sára menn flutti hann með sér suður og vest-
ur heiðar. Kolbeinn ungi veitti Þórði eftirför, kom að Árnesi um
miðnætti og lét þegar kanna kirkjuna, en fann þar engan mann,
sem honum væri slægur í, en einn sáran mann og óferðafæran
fann hann uppi í Ámesfjalli og lét vega hann. Kolbeinn lét
ræna kirkjuna. Fór hann fram af dæmalausri hörku og grimmd
og segir um það svo í Sturlungu: „Eftir það lét Kolbeinn taka
skip öll, hafði sum með sér, en sum lét hann brenna. í þessari
ferð var það gert, er aldrei hafði verið fyi'r gert á íslandi, hann
lét taka hvali, en suma lét hann brenna upp. Segir hann, að
eigi skyldi Þói'ður ala sig við það til ófriðar við hann. Rændi
Kolbeinn þá allar Strandir og sigldi þaðan til Vestfjarða.“
JJm Ljót prest Refsson, er vitni var að slíkum stórtíðindum,
er litið vitað annað en það, að hann vildi ekki trúa á helgi Guð-
mundar biskups góða Arasonar og „kvað mikla ábyrgð að fara
með slíkan hégóma að trúa á vötn hans eða steina.“ Þá bar svo við
að Kálfur sonur Ljóts féll í sjó og virtist dauður, en lifnaði
við vígt vatn Guðmundar biskups. Eftir það trúði Ljótur á helgi
Guðmundar. (Bisk. I., bls. 610—611).
Um aðra presta í kaþólskum sið í Árnesi er ekkert vitað, ekki
einu sinni hvað þeir hétu, nema Salómon Magnússon, sem dó
nokkm eftir 1518. Flann var talinn gáfumaður, ráðhollur og
gestrisinn. Fyrsti prestur í Árnesi í lútherskum sið er Jón Þorrnóös-
son, sem látinn er fyrir 1574. Eftir hann kom Jón Ásmundsson,
þá Gunnar Þorgeirsson frá 1583—1614. Jón Halldórsson segir
svo í Biskupasögum sínum, að Gísli biskup Jónsson gerði Gunn-
ari „skarpa áminningu í veitingabréfinu að stunda alvarlega sitt
prestsembætti og fara varlega og vægilega með þann fátæka
einfalda almúga í þeim sveitum, ekki með stríðlyndi, heldur með
hógvæmm og fögrum fortölum að lokka hann til sáluhjálplegs
lærdóms og kristilegs siðferðis. Ef síra Gunnar gerir öðruvísi segir
24