Saga


Saga - 2016, Qupperneq 192

Saga - 2016, Qupperneq 192
hinni opinberu ævisögu, með samanburði við dagbækurnar og annað óút- gefið efni. Persónusagan hafði tilhneigingu til að yfirskyggja bókmennta- söguna. Soffía Auður víkur meðvitað frá áherslu á persónu Þórbergs í verki sínu Ég skapa — þess vegna er ég. Um skrif Þórbergs Þórðarsonar. eða með orðum hennar sjálfrar: „ef markmiðið er að stefna að auknum skilningi á skrifum Þórbergs tel ég vænlegra til árangurs að greina skrif hans fremur en að greina persónu hans …“ (bls. 41). Samt er ekki svo að skilja að persóna Þórbergs liggi óbætt hjá garði, öðru nær, hún er undir og yfir í öllu verkinu, enda hvernig ætti annað að vera þegar Þórbergur á í hlut? Sem helgast raunar af efnistökum bókarinnar en eins og Soffía tekur fram kannar hún fyrst og fremst „þær bækur sem hafa að geyma sjálfslýsingar Þórbergs — Bréf til Láru, Íslenskan aðal, Ofvitann, Sálminn um blómið og Í Suðursveit …“ (bls. 16). og mætti auka enn við Í kompaníi við allífið en í tengslum við það setur Soffía fram þá athyglis verðu kenningu að Matthías Johannessen sé í raun hönnuðurinn að hinni opinberu ímynd Þórbergs, að með Kompaníinu hafi Matthías framkallað þá mynd sem varð að staðalímynd skáldsins með íslenskri þjóð. og kann að hljóma ögn ískyggilega ef höfð eru í huga orð Guðmundar G. Hagalín sem að lestri loknum mun hafa látið uppi þá skoðun að með Kompaníinu hefði Matthías afrekað að breyta Þórbergi úr þjóðskáldi í þjóðfífl (bls. 28). Þá staðalmynd tekst Soffía á hendur að brjóta markvisst upp. og beitir til þess hugtökum á borð við „flökkusjálf“ sem yfirfært á Þórberg bregður upp safni sjálfsmynda sem kápa bókarinnar kinkar kankvíslega kolli til en þar birtir Þórbergur hinar ýmsu manngerðir sem hann átti í sínu fjölmynda- safni (annað hugtak frá Soffíu komið). „Sannleiksleikur“ er þriðja hugtakið úr smiðju Soffíu, einskonar viðbót við „sannleiksleit“ sem Þórbergi var gjarnan eignuð. Annar kafli bókarinnar er helgaður umræðu undanfarinna ára um sannleika og skáldskap og sam- leik hvors tveggja í sjálfsævisögum. Soffía fer um víðan völl umræðunnar hérlendis og erlendis og niðurstaðan eins og vænti mátti: „að slíkar vanga- veltur um það hversu vonlaust það sé að rita sjálfsævisögu séu orðnar órjúf- anlegur þáttur af ritun einmitt slíkra sagna“ (bls. 61). Það er eitt einkenni á verki Soffíu hve víða hún kemur við og hve margir eru kallaðir að borðinu. Varla tilviljun að hún skuli í inngangi sækja ein- kunnarorð til rússneska málvísindamannsins Mikhail M. Bakhtíns sem hug- takið fjölröddun er kennd við. Ég skapa — þess vegna er ég er margradda verk. Soffía mátar viðfangsefni sitt við flest það helsta sem hefur verið á döf- inni í bókmenntaumræðu samtímans því auðvitað sleppa menn ekki frá breytiþróun tímans þótt þeir séu komnir sex fet í jörðu. Mögulega kynni ein- hver að hvá þegar Soffía leiðir Þórberg til fundar við jafn ólíklega hugsuði og þá Deleuze og Guattari, franska háspekinga sem ’68-byltingin skaut upp á stjörnuhimininn og Þórbergur hefði vísast sakað um höfuðsyndirnar ritdómar190 Saga haust 2016.qxp_Saga haust 2004 - NOTA 17.5.2019 10:12 Page 190
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212

x

Saga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Saga
https://timarit.is/publication/775

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.