Morgunblaðið - 17.09.2022, Blaðsíða 41

MENNING 41
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 17. SEPTEMBER 2022
Fallegar vörur
fyrir heimilið
Sendum
um
land
allt
Tjarnargötu 2 | 230 Reykjanesbæ | Sími 421 3377 | bustod@bustod.is | www.bustod.is
Calia Pier
Ítalskt, gegnlitað nautsleður
Stakir sófar:
3ja sæta sófi (226 cm) 339.000 kr.
2,5 sæta sófi (206 cm) 319.000 kr.
2ja sæta sófi (186 cm) 299.000 kr.
Tungusófi
með rafmagni í sæti
650.000 kr.
Sýningin Summa & sundrung verð-
ur opnuð í dag kl. 15 í Listasafni
Árnesinga í Hveragerði. Þar má sjá
verk eftir Steinu og Woody Vasulka
og bandaríska myndlistarmanninn
Gary Hill. „Samvinnuverkefnið
Summa & sundrung varð til sem
tækifæri til að skoða og leggja
áherslu á skurðpunkta, kanna
margbreytileika og gefa áhorf-
endum möguleika á að ferðast um
verk vídeó- og raflistarfrumkvöðl-
anna Garys Hill, Steinu og Woodys
Vasulka, með því að leggja stíga í
gegnum yfirgripsmikið höfundar-
verk listafólksins,“ segir í tilkynn-
ingu.
Sýningunni er ætlað að varpa
ljósi á sameiginlega eiginleika elstu
verka þeirra og hvernig listræn
vinna þeirra þróaðist svo í ólíkar
áttir; á hugtakslega, framkvæmda-
og íhugula túlkun hins efnislega og
hins smávægilega í þremur ein-
stökum ferlum sem endurspegli
sérstæði hvers og eins þeirra og
einstæða málskipan.
„Róf þeirra verka sem hér eru til
sýnis spannar áratugi og tekur til
verka frá því snemma á ferlinum
þar sem unnið er með rafræn úr-
vinnslutæki til að skrá í rauntíma
gagnvirkni véla, frammistöðu
þeirra og notkun til að efla skynj-
unina. Önnur
verk endur-
spegla þróun
orðfæris hvers
og eins þeirra og
sýna hvernig
listamennirnir
nota, skoða eða
víkja frá algrím-
inu eða kóðanum
á einstakan hátt
með tilraunakenndum athugunum.
Hið gagnkvæma rannsóknarsam-
band milli hljóðs og myndar býður
upp á að gestir íhugi og dragi í efa
eðli, uppruna og samhengi miðils-
ins sjálfs og þeirra upplýsinga sem
hann ber og miðlar,“ segir enn-
fremur í tilkynningu. Sjá megi á
sýningunni sjaldséð tilraunaverk
Woodys Vasulka, „Peril in Orbit“
og „360 degree space records“ og
tvö ný verk hafi verið unnin sér-
staklega fyrir sýninguna, „Parallel
Trajectories“ eftir Steinu og „None
of the Above“ eftir Hill. Í því fer
hann með sjálfhverfan texta og
skapar eðlislægar vísanir með
handahreyfingum. Sýningarstjórar
eru Jennifer Helia DeFelice, Hall-
dór Björn Runólfsson og Kristín
Scheving. Á morgun, 18. september
kl. 14, býður safnið upp á lista-
mannsspjall með Hill.
Sýning vídeó- og
raflistarfrumkvöðla
- Summa & sundrung í Hveragerði
Gary Hill
Einkasýning Steingríms Eyfjörð,
Wittgenstein? & Félag um lifandi
þjóðtrú, verður opnuð kl. 16 í dag,
laugardag, í Hverfisgalleríi. Er hún
þriðja einkasýning Steingríms hjá
galleríinu, að því er fram kemur í til-
kynningu.
„Í verkum Steingríms á sýning-
unni koma fyrir textabrot og mynd-
efni er vísa annars vegar til íslenskr-
ar þjóðtrúar og hins vegar til skrifa
heimspekingsins Ludwig Wittgen-
steins, nánar tiltekið til rits hans
Bemerkungen über die Farben
(Nokkur orð um liti), er hann ritaði
ári fyrir andlát sitt, 1950. Í ritinu velt-
ir Wittgenstein vöngum yfir tengsl-
um sjónskynsins, lita, rökhugsunar
og tungumálsins, þáttum er hann
hafði skrifað um í gegnum allan sinn
feril. Í anda Wittgensteins spyr
Steingrímur í eigin verki frá árinu
1978; „Er til litur sem er ekki til?“ og
tengir slíkar spurningar þá og nú við
það samkomulag mannkyns um að
það sem sé til sé í senn tilbúningur,“
segir í tilkynningu um sýninguna.
Verkin gerði Steingrímur í fyrra
og á þessu ári og segir að hann eigi í
„samtali við Wittgenstein, listina
sjálfa sem fyrirbæri og sjálfan sig um
fjórðu víddina, skynjun lita og ímynd-
unaraflið sem hið sterka afl er mann-
kynið virkjar í auknum mæli með til-
komu aukinnar myndrænnar tækni
sl. alda“. Í litríkum verkunum komi
fyrir nokkurs konar blindpunktar
fyrir miðju sem fulltrúar fyrir hina
ósýnilegu liti og það sem verði ekki
lýst með orðum og enginn sjái með
sama hætti. „Í þessum samræðum
öllum leggur listamaðurinn sjálfur
línurnar og heilmikla þekkingu til,
sem hann safnar að sér á afar opinn
máta, laus við allt stigveldi og línu-
lega formfestu,“ segir í texta eftir
Birtu Guðjónsdóttur listfræðing.
„Er til litur sem er ekki til?“
Þjóðlegt Eitt af verkum Steingríms á sýningu hans í Hverfisgalleríi.
- Steingrímur Eyfjörð opnar einkasýningu sína Wittgen-
stein? & Félag um lifandi þjóðtrú í Hverfisgalleríi
Málþing um skáldið Þorstein frá
Hamri verður haldið í Hátíðasal
aðalbyggingar Háskóla Íslands í
dag, laugardag. Þorsteinsþingið,
sem hefst kl. 10, er á vegum Bók-
mennta- og listfræðastofnunar
Háskóla Íslands, Stofnunar Árna
Magnússonar í íslenskum fræðum
og félagsins Arfur Þorsteins frá
Hamri.
„Ellefu fyrirlesarar, jafnt rithöf-
undar sem fræðimenn, fjalla um
framlag Þorsteins til íslenskrar
tungu, bókmennta og þjóðlegra
fræða. Flest erindin snúa að ljóðlist
Þorsteins, enda er hann eitt merk-
asta ljóðskáld þjóðarinnar fyrr og
síðar, en skáldsögur hans og fram-
lag til þjóðlegs fróðleiks verða einn-
ig til umræðu,“ segir í fréttatil-
kynningu frá skipuleggjendum.
Umsjón með þinginu hafa Guðrún
Nordal og Ástráður Eysteinsson.
Þingið er öllum opið og aðgangur
ókeypis.
Fyrirlesarar þingsins eru, auk
Guðrúnar og Ástráðs, þau Sigur-
björg Þrastardóttir, Kristján Þórð-
ur Hrafnsson, Rósa Þorsteinsdóttir,
Vésteinn Ólason, Sigrún Margrét
Guðmundsdóttir, Ármann Jakobs-
son, Elín Edda Þorsteinsdóttir,
Haukur Ingvarsson og Anton Helgi
Jónsson.
Málþing um Þorstein frá Hamri
- „Eitt merkasta ljóðskáld þjóðarinnar fyrr og síðar“
Morgunblaðið/Kristinn
Skáld Þorsteinn frá Hamri.
Amazon Studios, kvikmynda- og
sjónvarpsefnisarmur Amazon-
netverslunarinnar, hyggst gera
stutta þáttaröð byggða á kvik-
myndunum Blade Runner og Blade
Runner 2049 og mun sú heita Blade
Runner 2099. Ridley Scott, leik-
stjóri hinnar upprunalegu Blade
Runner frá árinu 1982, verður einn
meðframleiðenda og hefur því lagt
blessun sína yfir verkefnið. Hafa
hæstráðendur hjá Amazon Studios
lagt áherslu á að full virðing verði
borin fyrir hinni upprunalegu vís-
indaskáldskaparmynd og fram-
haldi hennar og þurfa aðdáendur
því ekki að kvíða útkomunni.
Blade Runner-þáttaröð í pípunum
Ógnandi Harrison Ford í Blade Runner.
Á elleftu stundu nefnist sýning sem
opnuð verður í Myndasal Þjóðminja-
safns Íslands í dag, laugardag, kl.
14. Kl. 13 verður sýningarspjall á
dönsku með sýningarhöfundinum
Kirsten Simonsen og arkitektunum
Poul Nedergaard Jensen og Jens
Frederiksen.
„Árið 1973 hóf danski arkitektinn
Poul Nedergaard Jensen, kennari
við Arkitektaskólann í Árósum, sam-
starf við Konunglegu dönsku lista-
akademíuna í Kaupmannahöfn og
Þjóðminjasafn Íslands um skrásetn-
ingu á íslenskum torfbæjum, áður en
það yrði of seint. Þessi tegund bygg-
inga, sem þróast hafði með þjóðinni í
meira en þúsund ár, var að miklu
leyti horfin og þeir torfbæir sem eft-
ir voru stóðu frammi fyrir eyðilegg-
ingu.
Næstu árin fóru nemendur við
skólana í nokkrar námsferðir til Ís-
lands þar sem íslenskir torfbæir
voru mældir upp og teiknaðir.
Skráningin var gerð með það fyrir
augum að vekja athygli á mikilvægi
og sérstöðu þessarar íslensku bygg-
ingartækni og leggja grunn að varð-
veislu og endurreisn hennar.
Sýningin Á elleftu stundu veitir
innsýn í hið umfangsmikla og ómet-
anlega heimildarefni sem safnaðist
saman í þessum ferðum. Árið 2017
ánafnaði Poul Nedergaard Jensen
Þjóðminjasafni Íslands yfirgrips-
mikið safn sitt af teikningum og ljós-
myndum, sem í liggur ómetanleg
skráning á íslenskri byggingarlist
sem að nokkru leyti er horfin, þótt
mörgu hafi tekist að bjarga.
Sýningin er jafnframt afrakstur
rannsókna Kirsten Simonsen á þess-
um gögnum en hún hefur gegnt
rannsóknarstöðu tengdri nafni
Kristjáns Eldjárns við Þjóðminja-
safn Íslands undanfarin tvö ár,“ seg-
ir í tilkynningu. Í tengslum við sýn-
inguna gefur safnið út ritið I den 11.
time eftir Kirsten Simonsen sem
fjallar ítarlega um þessar ferðir,
afrakstur þeirra og áhrif á húsafrið-
un og minjavernd á Íslandi. Sýn-
ingin stendur til 26. febrúar 2023.
Skrásetning á
íslenskum torfbæjum
- Á elleftu stundu í Þjóðminjasafninu
Torfbær Danski arkitektinn Poul
Nedergaard Jensen hóf 1973 að
skrásetja íslenska torfbæinn.