AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.12.2001, Blaðsíða 53

víkurborg (Borgarskipulag Reykjavíkur) auk eigin-
framlags Dús, Batterísins og Teiknistofunnar
Norðra. Ennfremur veitti Skipulagsstofnun styrkí til
verkefnisins.
Framlag opinberra samstarfsaðila hefur verið
greitt af viðkomandi stofnun.
Einstakir samstarfsaðilar hafa lagt verulega
vinnu af mörkum og ber þar fyrst og fremst að
nefna Veðurstofu íslands. Verkefnið var kynnt á
vinnslustigi á ráðstefnunni „Byggð á norðurhjara”
á Akureyri, á ráðstefnu um umhverfismál í Stokk-
hólmi í Svíþjóð og á félagsfundi í Arkitektafélagi
íslands.
Við vinnslu verkefnisins hefur verið stuðst við
erlendar grunnrannsóknir og reynslu eftir því sem
tilefni hafa gefist en mjög lítið er til af praktískum
dæmum í þeim mælikvarða sem hér um ræðir.
Ásamt Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins
keypti Dús vindhermi, sem þróaður hefur verið í
Finnlandi, auk annars búnaðar til notkunar við
vinnslu verkefnisins.
Gjóla er tilraun til að kanna eina leið að því tak-
marki að skipulagi og hönnun á íslandi verði hag-
að til samræmis við það veðurfar sem hér ríkir. Án
efa má finna aðrar leiðir að sama marki en það
gerist ekki nema til komi frekari rannsóknir og vilji
til að byggja í samræmi við þau markmið sem hér
er byggt á.
HUGHYNDAFRÆÐI
Hugmyndafræðin að baki Gjólu er sú trú og
vissa að skipulag og hönnun húsa á íslandi eigi að
endurspegla sérstöðu íslands í náttúrufari - vindi
og sólarhæð, slagregni og skafsnjó. Til mikils sé
að vinna og margt hægt að gera. Forsenda þess
er sú annars vegar að fyrir hendi sé vitneskja um
eðli og eiginleika íslensks veðurfars og hins vegar
að þekking sé fyrir hendi til að takast á við þá nei-
kvæðu eiginleika sem bregðast þarf við. Með því
að skapa skjól fyrir vindi á byggðasvæðum skap-
ast betri skilyrði fyrir þægilegt mannlíf utan dyra,
betri gróðurskilyrði, minna álag á mannvirki og þar
með minna viðhald og orkunotkun. Ef forsendur
skjólmyndunar eru byggðar inn í skipulag byggðar
frá fyrstu stigum og þeim síðan fylgt eftir þar til
kemur að húsahönnun eru góðar líkur á að ná
megi verulegum árangri.
En hugmyndafræðin nær líka til þess að skjól-
virkin verði hluti af byggingarlistinni, gefi henni
sérkenni og skapi þannig ímynd íslenskrar bygg-
ingarlistar mótaða af íslenskum veruleika.
MARKMIÐIN
Markmiðin varðandi vindinn snerust um vellíðan
og þægindi til útivistar, betri gróðurskilyrði, minni
áraun á mannvirki og minna orkutap.
Markmiðin varðandi snjóinn snerust um að
koma í veg fyrir snjósöfnun á umferðargötum, við
innganga, á svölum og sólpöllum - en einnig að
stuðla að snjósöfnun til vetrarleikja. Markmiðin
varðandi sólina snerust um viðmið varðandi sólar-
birtu í íbúðum og útisvæðum.
VEÐURFARIÐ
Til að skapa mynd af staðbundnu veðurfari var
leitað í smiðju Veðurstofu íslands sem hefur yfir að
ráða miklu magni upplýsinga. Á svæðinu sjálfu
hefur verið starfrækt veðurstöð í nokkur ár sem
Vindrós Hamrahlíð vetur vindhr. >=6m/s
Lesið í snjóinn
51