Skógræktarritið - 15.12.1993, Qupperneq 11

mörkum í baráttunni við eyð-
ingaröflin. Hérverða nefnd nokk-
ur dæmi, án þess að reynt verði
að gera málinu tæmandi skil.
Sitkaölur (AInus sinuata (Regel.)
Rydb.) og grænölur (AInus viridis
(Chaix.) D.C. ssp. crispa (Ait.)
Turrill.)
Niturbindandi, harðgerir,
margstofna runnar eða lítil tré,
sem náð geta 10 metra hæð í
heimkynnum sínum í Alaska og
Kanada. Grænöl er meðal annars
að finna á Grænlandi og náskyld
tegund (kjarrölur; A. virídis
(Chaix) DC) vex við skógarmörk í
Ölpunum. Sama eða náskyld teg-
und óx á íslandi á sfðasta hlý-
skeiði ísaldar (Sigurður Þórarins-
son 1963). Þessartegundir hafa
allt of lítið verið reyndar í land-
græðslu hérlendis. f ljósi þeirrar
reynslu sem þegar er fyrir hendi
()ón Geir Pétursson, munnleg
heimild), má þó ætla, að með
réttu kvæmavali hafi þær alla
burði til að geta klætt friðað land
milli fjalls og fjöru.
í heimkynnum sínum vaxa teg-
undir þessar í belti ofan barr-
skógarins, en einnig neðar, f
skriðum, fjörukömbum og á aur-
um, sem nýkomnir eru undan
jökli (Viereckand Little 1972).
Til skamms tfma hafa þessar teg-
undir verið sjaldséðar í ræktun
hér á landi, en lofað mjög góðu.
f söfnunarferð, sem farin vartil
Alaska árið 1985, söfnuðu Óli
Valur Hansson og félagar hans
fræi af þessum tegundum til
prófana á íslandi (Ágúst Árnason
m.fl. 1986). Sumarið 1988 var
fjölmörgum kvæmum úr þessari
söfnun plantað á fjórtán stöðum
um land allt, og munu leiðbein-
ingar um kvæmaval, byggðar á
þessum tilraunum, brátt lfta
dagsins ljós (Þórarinn Benedikz
og Halldór Sverrisson, óbirt
gögn).
Fjallafura á illa grónum mel í Kjarna
við Akureyri. Mynd: A.S.
Jörfavíðir (Salix hookeriana Barratt)
Allstórvaxin víðitegund (í heim-
kynnum sfnum allt að 8 m á
hæð). Jörfavfðir vex með vestur-
strönd Norður-Ameríku í mildu
og röku strandloftslagi. Vex m.a.
á sandöldum meðfram Kyrra-
hafsströnd Alaska á fáeinum
stöðum (Viereckand Little 1972).
Af þessari tegund er klónninn
„Sandi" (S4, úr safni Hauks Ragn-
arssonar frá 1963) best þekktur
hérlendis. Er hann mjög hrað-
vaxta og myndar fljótt mikið
þykkni á bersvæði, með viða-
miklu rótarkerfi sem bindur jarð-
veg. Hann er nokkuð vindþolinn
og virðist geta þrifist í margs
konar jarðvegi, en er mjög hætt
við haustkali annars staðar en á
vetrarmildustu veðurfarssvæðum
á Suðurlandi. Hefur hann reynst
SKÓGRÆ KTARRITIÐ 1993
9