Skógræktarritið - 15.05.1999, Blaðsíða 48

hleðslur og láta hann breiða úr
sér niður á við.
Þúfuvíðir ‘Bústi' - Salix barrattiana
‘Bústi’
Bústi er úr safni tilraunastöðvar-
innar f Palmer í Suður-Alaska, ca.
61°46’N. Um uppruna hans er
ekkert nánar vitað.
Bústi er þéttgreinóttur, lágur,
hálfkúlulaga runni. Ungargreinar
eru stuttar, uppsveigðar og hærð-
ar, en eldri greinar rauðbrúnar til
dökkbrúnar.
Blöð hafa tilhneigingu til að
rísa lóðrétt upp, sem gefur runn-
anum sérkennilegt yfirbragð. Þau
eru mjóöfugegglaga, með kíllaga
grunni, silfurgrá og loðin. Axla-
blöð eru áberandi en ekki stór.
Haustlitur er gulur og með áber-
andi dökkum æðastrengjum.
Bústi blómstrar fyrir laufgun.
Karlkynsblómstrandi reklarnir eru
í fyrstu áberandi rauðleitir, en
sfðan skærgulir og rétt fyrir visn-
un mynda þeir eins og bleikt ský
yfir öllum runnanum.
Bústa er hægt að nota á ýmsa
vegu, svipað og gert er með lág-
vaxinn loðvfði. Mætti prófa að
hafa þá saman í þekjugróður-
setningum ásamt myrtuvíði. Auk
þess er Bústi tilvalinn í ekki of
grasgefin sumarbústaðalönd.
Demantsvíðir 'Flesja' - Salix
planifolia ssp. pulchra 'Flesja'
Náð var í Flesju við Peterslæk á
Bjarnarfjalli í Suður-Alaska, ca.
62°15’N.
Flesja er, eins og klónsheitið
gefur til kynna, flatvaxinn og nær
allar greinar láréttvaxandi. Runn-
inn vex hratt og þekur auðveld-
lega tvo fermetra á fáeinum
árum. Tegundin demantsvíðir
myndar venjulega 1-2 metra háa
runna (sjá umfjöllun um ‘Glóa’)
og Flesja er því mjög sérstök með
sínar láréttu greinar. Vetrarlitur
ársprotanna er áberandi gulrauð-
brúnn.
Blöð Flesju eru áberandi fallega
græn og gljáandi. Þau eru lensu-
laga, líkjast gulvíðiblöðum (gul-
vfðir og demantsvíðir eru taldir af
mörgum til sömu tegundar), en
eru langyddari íbáða enda.
Haustlitur er gulur, appelsfnugul-
urtil gulbrúnn. Sérkenni Flesju
sést betur eftir lauffall, en það eru
áberandi löng og mjó axlablöð,
sem haldast oftast allan veturinn
á greinunum.
Flesja er kvenkynsblómstrandi.
Reklar eru litlir, lítið áberandi og
blómgast fyrir laufgun.
Notkunarsvið er eins og hjá
Skriðni, en Flesja myndar þó
heldur greinaþéttari „mottu".
Skrautrunnar kynntir 1997
Á ráðstefnu garðplöntuframleið-
enda um „íslenska garðplöntu-
framleiðslu" þann 9. október
1997 voru eftirfarandi skrautrunn-
ar úr Alaskaefniviðnum frá 1985
kynntir og tilbúnir til sleppingar:
Sveighyrnir ‘Roði’ - Cornus sericea
'Roði’
Roði er frá Dyea við bæinn Skag-
way í Suðaustur-Alaska, ca.
59°27'N.
Roði varð fyrstur til að blómstra
af fimm runnum af þessu kvæmi
og hefur haldið því forskoti síðan.
Sérkenni sveighyrnis er dumb-
rauður börkur á ársprotum. Hefur
hann því mjög upplífgandi áhrif á
vetrarmynd garða. Sveighyrnir
verður 1-3 metra hár og breiður í
heimkynnum sínum. Hann er
þéttgreinóttur, og greinar sem
svigna niður að jörð, slá auðveld-
lega rót. Af þeim eiginleika er
dregið eldra vísindaheiti hans
stolonifera. Roði verður fyrir haust-
kali ef frystir óvenjumikið og
snemma, en kelur annars lítið.
Blöð eru gagnstæð, breiðspor-
baugótt, ydd og mjög áferðarfal-
leg. Haustlitur er mjög áberandi
gulur og rauður. Blómin eru hvít
í sveip á endum sprota síðasta
árs. Má sjá blómhnappana strax
að hausti árið áður. Berin eru
hvít til ljósblá, en þau sjást
sjaldan hér.
Roði er kærkomin viðbót í stór
og lítil runnabeð með sinn sér-
staka vetrarlit. Best er að stað-
setja hann þar sem einhvers
skjóls og hlýju nýtur, til að
tryggja góða herðingu greinanna
alveg út í enda þar sem blómin
myndast.
Silfurblað 'Skíma' - Elaeagnus
commutata 'Skíma'
Náð var í Skfmu við ána Chicka-
loon í Matanuskadal í Suður-
Alaska, ca. 61°55’N.
Skíma kom út með besta rótun
og vöxt af 8 klónum af þessu
kvæmi.
Skíma þolirvel umhleypinga-
sama vetur á Reykjum, þrátt fyrir
að vera ættuð úr tiltölulega stöð-
ugu meginlandsloftslagi á bak
við strandfjöll Alaska.
Silfurblað verður eftir aðstæð-
um 1-3 metra hátt í heimkynnum
sínum. Á bersvæði og mjög áveð-
urs verður runninn miklu lægri og
breiðist út með rótarskotum.
Skímu kelurað jafnaði ekkert.
Silfurblað hefur, eins og nafnið
gefurtii kynna, frekar óvenjulega
og sterka liti. Ársprotar eru silfur-
hvítir til að byrja með, en verða
síðan ryðrauðirtil bronslitiraf
skjaldhárum. Blöðin standa þétt
og eru silfurhvít. Haustlitur er
daufgulur eða ljósbrúnn.
Blóm eru klukkulaga, hanga við
hliðina á blaðstilkunum og sjást
illa vegna þess að þau eru silfur-
hvít eins og þlöðin. En að innan
eru þau skærgul. Flestirtaka fyrst
eftir blómgun hjá silfurblaði,
vegna ilmsins sem þau gefa frá
sér. Ilmurinn er áberandi sterkur
og þægilegur.
Eftir lauffall koma í Ijós silfur-
hvít, stór ber, sem skreyta runn-
ann fram á vetur.
Skíma hentar þar sem rótar-
skot hennar verða ekki til vand-
ræða. Rótarskot koma oftast ekki
í ljós fyrstu árin í görðum, nema
46
SKÓGRÆKTARRITIÐ 1999