Skógræktarritið - 15.05.1999, Blaðsíða 73

Veggir
Skjaldöreiöur
Lambahraun
'Laonfell
¥ í Hrafnabiora
Uö "7G3 .
5VlK
'-‘•■ÚL'ff
,IKÚGí,pvA•^^á’;',
> 7
^Miln-ivnlrl > ( I
irímrnar
it*5 N^"*^**^
FLÚDipí
°^>’lVuGA»AS
Lyngdalshoiöi
ir.GKlXISSTOh ^
faEtnbni f
.yj ííö/rfo»!J^^
Meikurhraun*^*/'
'ýfíöÁiLrfTN.'V
I ISwni ÁimÍt '
f0í9-Sv
afoiféu
^SelsundK
s- ÁSÍ* '
íúimbekki
TnppaljiWI
KnJkoltJ
^JirAleysuljoll.
•s*
ÍAKKI V,
OKKSEYRI®
Skógahraun
Huud

HelfAvgy 0rÁf\
4. Haukadalsskogur
5. Hlíðaskógar
6. Hraunin
7. Laugardalsskógar
8. Þingvallaskógur
9. Grafningsskógar
U| '
5. f Gnúpverjahreppi: Við bæina
Skriðufell og Ásólfsstaði og svo
dálítið inn á sameiginlegum
beitarhögum á fjöllunum / afrétt-
inum.
„Hinir 8 hreppar sýslunnar eru
alveg kjarrlausir", segir Þórður
Sveinbjörnsson. Hann metursvo
ástand skóganna. Hann telur að
Úlfljótsvatnsskógar eigi sér vaxtar
von við rækilega friðun. Hann
segir að endurnýjunarafl birki-
kjarrsins á Þingvöllum sé mikið,
„einkum eftir að hinn röggsami
hreppstjóri, Kristján Magnússon,
tók að sér fyrir mig umsjón með
þessum skógum."
í Hraununum neðst í Grímsnesi
voru skógar taldir í góðu lagi, bæði
hjá einkaeigendum og eins á svo-
nefndum kóngsjörðum. Þórðurtaldi
skógana á hérumbil sama stigi og
þeir hefðu verið um langa hríð. Betur
leit út með skógana í Laugardal, enda
jarðvegur sérstaklega góður, frjósam-
ur og í hæfilegum halla. Trén voru
heldur ekki eins mikið kvistótt og í
Hraununum „en vaxa beint upp, hin
hæstu um 3ja álna há".
í Biskupstungum taldi sýslu-
maður legu skóganna og jarðveg
með heppilegasta móti. Besta
svæðið var á sjálfseignarkirkju-
jörðinni Haukadal. En þar höfðu
þó áður verið enn betri skógar
„en þeim hefur mikið hnignað við
of miklar nytjar ábúandanna".
Bestu svæðin í Hrunamanna-
hreppi voru á kirkjujörðinni
Tungufelli sem var í einkaeign.
Mestur hluti skógarins var þá illa
farinn „þar sem hinn nýlátni ábú-
andi hirti skóginn illa". En skóg-
urinn á Jaðri fékk allt aðra og
betri meðferð. Sýslumanni féll
ekki meðferð skóganna á afrétti
Hrunamanna. Þar hefðu „íbúarnir
um langt skeið þreytt mikið kapp-
hlaup um það hver gæti haft
mest út úr skógarleifunum".
Þórður Sveinbjörnsson taidi að
á Skriðufelli og Ásólfsstöðum
væri líklegast besti kjarrskógur-
inn í Árnessýslu, einkum á
Skriðufelli. Þar háttaði svo til að
jarðvegurinn væri ágætur og
skógurinn lægi afbragðs vel í
hárri fjallshlíð sem snýr á móti
norðaustri. „Snjórinn verður því
ekki djúpur yfir kjarrinu og trén
vaxa einnig beint upp í loftið,
uppundir 4 álnir á hæð, og skóg-
urinn er talinn vera í vexti. Samt
sem áður breiðist hann ekki út
vegna hinnaróhemju miklu sókn-
ar í hann, bæði úr Árnessýslu og
Rangárvallasýslu."
Úrræði Þórðar Sveinbjörnsson-
ar voru mörg. Taldi hann mjög
mikilvægt að Eyrarbakkaverslun
hefði jafnan á boðstólum hæfi-
legt magn af innfluttum steinkol-
um. Hann auglýsti á öllum
manntalsþingum vorið 1826 við-
vörun sína við óhagfelldri og
gegndarlausri notkun skóganna
og fól hreppstjórum að hafa sér-
stakt eftirlit með þeim. Vorið
1827 útdeildi hann birkifræi á
manntalsþingum og hvatti með
ráði amtsins setta tilsjónarmenn
SKÓGRÆKTARRITIÐ 1999
71