Skógræktarritið - 15.05.1999, Page 76

að enginn mætti sækja skóg í al-
menning „nema eftir manntali,
nl. hest fyrir mann hvern." Þó
færu margir þangað tværtil þrjár
ferðir og tækju helmingi meiri
skóg en leyfilegt væri.
Þeir bentu einnig á að skógarló
væri innar á afréttinum, m.a. í
Gljúfurleit, Bláskógum og Fitja-
skógum. Það skóglendi væri farið
„að kala og fúna til stórskemmda
og verður að fárra ára fresti að
engu ef ekki er yrkt". Þeir vildu
því „hagnýta téð fornviði sem
fyrst en hlífa þar á móti hinu sem
blómgast gæti". Því bæri í fyrsta
lagi að banna alla skógarnotkun í
Búrfelli næstu fimm árin og
heimila öllum - jafnvel skylda -
að hagnýta sér skógarló þá og
kalviði sem innar væru á afréttin-
um. Vildu þeir leyfa kolagjörð þar
og hugsuðu sér að flytja mætti
heim allt að þvf tvær tunnur fyrir
hverja sex menn á heimili.9
Yrking Skriðufellsskógar er
vandasöm
Heimildir eru stopular um þetta
mál næstu árin, en árið 1845 er
sjónum aftur beint að Skriðufelli.
Þar bjuggu þá á sinni hálflend-
unni hvor lón Sigurðsson
(1842-1884), maður á besta aldri,
og Ólafur Þórðarson (1804-1849),
nokkuð við aldur, fæddur 1773.
Jón var sonur Sigurðar Magnús-
sonar og Guðrúnar Þorláksdóttur
er keyptu Skriðufell af Skálholts-
stól, en Sigurður dó 1803 og var
Ólafur seinni maður Guðrúnar.
Nokkrar ábendingar höfðu þá
borist til sýslumanns um yrkingu
Skriðufellsskógar en Páll Þórðar-
son Melsteð fór sér hægt. Haust-
ið 1845 tók hann sæti í skatta-
nefnd í Reykjavík en sonur hans,
Páll Melsteð, sfðar sagnfræðing-
ur, var settur yfir sýsluna á með-
an. Hann var ungur og gunnreifur
og þann 1. nóvember 1845 tók
hann sér pennann í hönd og reit
Gnúpverjum um Skriðufell í
Þjórsárdal:
I Skriðufellsskógi. Horft til suðurs. Skriðufell til hægri. Ljósm.: Böðvar Guðmundsson.
Fjailmannafit og Fjallmannabrekka við Sandá í Skriðufellslandi. Ljósm.: Böðvar
Guðmundsson.
Jörð þessi er svo ágætlega
prýdd og útbúin að skógi, að
hann gæti staðið um aldur og
æfi nema eldur eða þess konar
ofrfki náttúrunnar eyði honum,
ef mennirnir með ósvífni og
skammsýni, verr en nokkur
jarðeldur, gerðu sér ekki eins
og far um að uppræta hann.
Ég ætla að frágangur manna á
Skriðufellsskógi, eins og nú
tíðkast, sé eitt það sóðalegasta,
sem unnið er að hér á landi, og
er það þeim sem hann eiga til
hinnar mestu minnkunar, bæði
lifandi og dauðum, að hafa
horft á og látið sig litlu varða,
þó hann væri gjörsamlega felld-
ur og lagður í eyði á fáum
árum, þar sem hann áður
blómgaðist vel meðan skyn-
samlega var að honum farið.
Mér virðist að sæmra hefði ver-
ið þessum mönnum að hyggja
74
SKÓGRÆKTARRITIÐ 1999