Tíðindi Prestafélags hins forna Hólastiftis - 01.01.1899, Blaðsíða 23

23
als þessa marga unga fólks, að gjöra það lieitfc fyrir liinu
göfuga og góða og elskt að því, það er sorglegt, og ískyggi-
legur misbrestur; trúarlífið og siðgæðið vex því ekki að sama
skapi sem þekkingin. Eg er sannfærður um, að landslýður-
inn er orðinn miklu fróðari og upplýstari nú en fyr, eða —
svo eg hafi fólks eigin orð — fólkið er nú orðið mentaðra en
fyr, og þótt eg raunar álíti að mentun skólagengins almenn-
ings sé lítil og að eins undirstaða, sem byggja mætti ofan á,
þá heíir liitt mest að þýða, að fólkið sjálft álítur sig margt
mentað, og þar af leiðir, að það þykist hafa vit á, að dæma
um hlutina, og finst sinn dómur réttur; má offc vera, að svo
sé. Af þessu ieiðir, að presturinn þarf að vera fremur öðrum
lærður og upplýstur maður í orðsins sönnu merkingu, svo að
hann geti verið leiðtogi annara, og að aðrir, sem þekkingu
hafa, finni vel, að þekking prestsins síns og mentun hans
taki annara fram.
Upplýstur tími þarf upplýstan prest. J»ví skarp-
ari dómgreind og víðtækari þekkingu, sem einhver söfnuður
liefir, þess skarpari dómgreind og meiri þekkingu þarf prest-
urinn að hafa. f>ví meira sem fólkið mentast, þess meira
þarf presturinn að mentast. Hann þarf ekki einungis að
þekkja alla andlega strauma á fyrri tímum, og á sínum tíma
á sínu cigin föðurlandi, hcldur og í öðrum löndum, einkum
vegna þess, að hann má búast við, að andlegir straumar
annara landa komi þá og þá yfir haíið inn í sitt land, og við
þeim þarf liann sífelt að vera viðbúinn, ef þeir eru óhollir,
en lijálpa aftur á móti til, að þeir komi sem fyrst, ef þeir
eru hollir og heilsusamlegir fyrir andlega framför og heilbrigt
og sáluhjálplegt trúarlíf. (Sbr. hina kristil. stúdentahreifingu
nú). Prestsins andlegi sjóndeildarhringur þarf að vera stærst-
ur í hverjum söfnuði. Og enginn má geta séð í neinum
söfnuði hina andlegu sól heimsins í meiri fegurð og dýrð en
presturinn; því að þá að eins getur hann lýst fegurð og dýrð
þessarar sólar fyrir öðrum og bent öðrum á hana með svo
mikilli vissu og krafti, að það hafi áhrif — sannmentandi,