Morgunblaðið - 20.12.1983, Blaðsíða 21

Morgunblaðið - 20.12.1983, Blaðsíða 21
MORGUNBLADID, ÞRIDJUDAGUR 20. DESEMBER 1983 29 irskólanum , scm í senn voni haldin utan húss og innan. >stur skólans er nokkuð þröngur var brugðið á það ráð sjá en að nemendur hafi verið ánægðir með jólatréð á Nýjar stafsetningarreglur í iðnaðarráðuneyti: Þurfum að ryðja subbuskap út úr íslenzkri réttritun - segir iðnaðarráðherra sem fyr- irskipað hefur ritun z á ný og vill stóran staf í iðnaðarráðuneyti „JA. EG prófarkalas skýrsluna á sunnudegi heima hjá mér. Þetta var samt sem áður ekki nógu vel unnið, til d.vniis er iðnaðarráðuneytið á káp- unni með litlum staf, en hana las ég ekki yfir. Og svo verður mönnum á að breyta ekki neyslu í neyzlu með /.. Það sjá það allir lifandi menn að það getur ekki gengið að skrifa neyzlu án z," sagði Sverrir Hermannsson iðnað- arráðherra, en hann hefur gefið út þá tilskipun í iðnaðarráðuneytinu, að öll bréf og skjöl sem frá honum fara skuli rituð með z, þar sem það á við, samkvsmt stafsetningarreglum sem giltu um ritun /.. Einnig fylgir tilskip- un ráðherrans, að hér eftir skuli notaður stór stafur í iðnaðarráðu- neyti. Til að framfylgja tilskipuninni las iðnaðarráðherra sjálfur próförk af nýútkominni skýrslu sinni til Alþingis um starfsemi fyrirtækja sem heyra undir ráðuneyti hans. Sverrir var spurður, hvort þessi tilskipun stríddi ekki gegn reglum settum af menntamálaráðherra ár- ið 1973, en.þær fólu m.a. í sér að hætta skyldi að kenna ritun z í skólum, einnig skyldi hætt að rita z í embættisplöggum í stjórnsýslu. Sverrir svaraði: „Þetta eru manna- setningar ofan úr ráðuneyti. Ég ætla að hafa þetta svona og því ræð ég. Þannig verður þetta í mínum bréfum og í mínu ráðuneyti og hana nú." — Verða starfsmenn ráðuneyt- isins þá ráðnir með því skilyrði að þeir hafi lært þær reglur sem giltu um ritun z? „Það er nú ekki víst að ég fari svo strangt í það, en það getur verið að ég athugi það. En varðandi þetta mál þá þurfum við að fara að ryðja burt þessun subbuskap sem við- gengst í íslenzkri réttritun. Ég er tilbúinn til málamiðlunar varðandi z-una. Ég hef tilbúna málamiðlun, sem ég ætla að leggja fyrir menntamálaráðherra bráðlega." Varðandi ritun stórs stafs í iðn- aðarráðuneyti sagði iðnaðarráð- herra: „Mér finnst það stórhlægi- legt að í lögum um stjórnarráðið er byrjað á forsætisráðuneytinu. Það er með stórum staf af því að það er fyrst á eftir tvípunkti, og síðan er það ætíð skrifað með stórum staf. En hin ráðuneytin, niður úr, eru með litlum og þess vegna rituð með litlum staf. Halda menn að það sé nokkuð vit í þessu? Ég á nú kannski miklu erfiðara með að sætta mig við að menntamálaráðu- neytið skuli vera með litlum staf heldur en iðnaðarráðuneytið," en ég vil hafa hvort tveggja með stórum. Þetta er alveg eins og Alþingi, þar erum við með stóran staf og Hag- stofan. Er ekki Fiskveiðasjóður með stórum staf? Ég segi ekki fleira. Ef sjálf ráðuneytin eiga ekki að vera með stórum staf, þá anza ég því ekki." Sverrir Hermannsson sagði að lokum: „Mér er ógurlega mikið niðri fyrir út af íslenzku máli og hér þurfa menn að fara að taka til höndunum og nota fjölmiðlana, eins og ég fékk samþykkta þings- ályktun um í tvígang hér á árun- um. Það á að nota þessa tröllauknu fjölmiðla til að kenna mönnum framsögn og framburð, sem er eitt aðalmálið. Þetta gengur ekki leng- ur. Nú ætla ég, þegar hægist um í þinghléinu, að ræða við mína góðu vinkonu, Ragnhildi Helgadóttur, um þessi mál. Ég veit að hún hefur einnig gífurlegan áhuga á þessu." Steingrímur Hermannsson vegna ummæla Stefáns Valgeirssonar: Treysti honum ákaflega vel, eins og kannski tug annarra „JA, það stendur, en ég hef enga beimild til að lofa starfinu. Ég treysti honum ákaflega vel eins og kannski tug annarra manna," sagði Stein- grímur Hermannsson, forsætisráð- herra og formaður Framsóknar- fktkksins, er blm. Mbl. spurði hann álits á þeim ummælum Stefáns Valgeirssonar alþingismanns, að Steingrímur hefði tjáð sér þann 20. október 1982, að hann treysti engum eins vel og honum til að gegna stöðu bankastjóra Búnaðarbankans. Steingrímur var þá spurður af hverju hann hefði mælt með Hannesi Pálssyni fyrir hönd Framsóknarflokksins, fyrst rétt væri að hann hefði tjáð Stefáni Valgeirssyni að hann treysti eng- um betur en honum til þess að gegna stöðunni. Hann svaraði: „Já, ég mælti með Hannesi af þeim ástæðum sem ég hef áður nefnt. í fyrsta lagi treysti ég honum líka fullkomlega til að fara með starfið og þar að auki hefur hann lang- samlega lengstan starfsaldur. Hann fer og með stöðu aðstoðar- bankastjóra og á siðferðilega, að mínu mati, langmestan rétt til þess. Varðandi samtal það sem fór á milli Steingríms og Stefáns Val- geirssonar og Stefán vitnaði til í viðtali við Mbl. sagði forsætis- ráðherra ennfremur: „Það er rétt að ég sagði Stefáni að ég treysti honum fullkomlega til þess, en það fór nú miklu fleira á milli okkar en þetta. Ég hef ekki fyrir sið að vera að fleipra með í dagblöðin það sem fer á milli tveggja manna í við- kvæmum málum. Það fór miklu meira á milli okkar heldur en þetta, og hann hefur ekki getið þess." Steingrímur sagðist síðan ekki ætla að ræða þetta mál nánar. lokið framsogu minni. En þar sem svo vill til að aðeins ein brtt. er flutt við þetta frv. og ég er flutningsmað- ur hennar, þá lít ég svo á að ekkert sé við það að athuga að ég geri nú einnig grein fyrir brtt. minni, vona ég að engir af hv. þm. hafi neitt við það að athuga. Ég skal ekki halda hér neina langa eða mikla ræðu um þetta mál þó af mörgu sé að taka, það vita víst allir að ég tel mjög brýnt að neyslu- skattar verði lækkaðir, ég veit raun- ar að allir þ.á m. mundu æskja þess að það væri hægt. Ég tel að þetta væri hægt, en aðrir telja, að svo sé ekki að sinni, en öll eru þessi mál nú í athugun hjá hæstv. fjmrh. og rík- isstj. Hæstv. ráðh. hefur lýst því yf- ir að hann muni á þriggja mánaða fresti láta gera úttekt á fjárhag rík- issjóðsins og brtt. mín nú er þess efnis að framlengja vörugjaldið óbreytt um fjögurra mánaða skeið, því að þá gæfist einn mánuður eftir slíka úttekt til þess að athuga hvort unnt væri að lækka þetta gjald að einhverju leyti. Ég skal ekkert segja að það þurfi endilega sérstaklega að lækka þetta gjald, það heitir að vísu sérstakt tímabundið vörugjald, og ég var víst einn þeirra sem upphaf- lega greiddi atkv. með þessu gjaldi. Það er nú að verða tíu ára, verður það á næsta ári, og hefur heldur _ hækkað en hitt. 70 in En ljóst er að ef okkur á að auðn- á ast að ná verðbólgu niður, þá verður ið ríkið að einhverju leyti að koma til ;g móts við fólkið, ríkið verður að slaka á klónni og þá er það einmitt á ið þessum vörutegundum, þessum ir brýnu nauðsynjavörum. Því flestar >a þær vörur sem falla undir þessa háu ti, tolla eru mjög brýnar nauðsynja- Áætlað Aætlað cif- smásöluvirði Hlutur Hlutur verð 1983 1983 ríkissjóðs ríkissjóðs Tollskr.nr. Texti Þús. kr. Þús. kr. /o Þús. kr. 091)400 Pipar, allrahanda ................... 1383 5 898 48,2 2 841 200204 Niðursoðnar baunir ................. 2 038 8 336 46,4 3 865 200206 Rauðkál ........................... 1 523 6 217 46.4 2 885 330606 Rakkrem, háreyðingarkrem .......... 1 713 8 102 47,6 3 855 330608 Varalitur .......................... 2 338 11 041 47,6 5 256 340503 Skóáburður ........................ 1254 5 227 51.5 2 692 340509 Annað ræstiduft .................... 634 2 650 51,3 1 359 482139 Serviéttur, borðdúkar ............... 4 850 19 340 49,6 9 597 691000 Hreinlætistæki úr leir ................ 12 576 45 566 53,3 24 290 845982 Hreinlætistæki...................... 62 226 53,5 121 851520 Litasjónvarp ....................... 21520 74 277 53,2 39 527 960104 Tannburstar........................ 2 710 10 259 42,0 4 310 970601 Skíði.skíðastafir.................... 6 240 16 488 38.3 6 319 970602 Skautar............................ 268 736 37,8 277 980300 Sjálfblekungar...................... 7 632 30 184 43,1 13 071 980500 Blýantar........................... 4 042 16 089 43.1 6 941 Samtals 70 783 260 658 48,8 127 206 Helft smásöluverðs til rikissjóðs. Starfsmenn fjármálaráðuneytis unnu, að beiðni fjárhags- og viðskiptanefndar efri deildar Alþingis, úttekt á vörum, sem valdar vóru úr mörgum vörutegundum, til að fá sýnishorn af vægi ríkisskatta í almennu vöruverði. í Ijós kom, eins og meðfylgjandi tafla sýnir, að hluti rfkissjóðs er nálægt helmingur smásöluverðs. vörur, en ástæðan til þess að að þær eru tollaðar svona mikið er sú að þær voru ekki í gamla vísitölu- grunninum, og allar ríkisstj. hafa keppst við að falsa vísitöluna, reyna að halda launum niðri með því að falsa vísitöluna, en auðvitað hefur það komið í bakið á öllum ríkisstj. þó að það gerði það kannski ekki alveg fyrstu mánuðina eftir að föls- unin fór fram. Ég held að heilbrigð- ast og eðlilegast sé að koma hreint til dyranna, segja fólki hvernig hlutirnir standa og nota ekki tolla og neysluskatta til þess að leggja á vörur sem ekki reiknast inn í vísi- tölu, til þess að telja fólki trú um að kjör þess séu betri heldur en þau raunverulega eru, því að pyngjan talar jú sínu máli. Ég held raunar líka að það sé vafasöm staðhæfing að ríkissjóður geti ekki þolað tekjumissi í þessu formi, að lækka neysluskatta, því ég fæ ekki betur séð en að útgjöld ríkisins mundu lækka álíka og tekj- urnar ef tekst með því að lækka gjöldin að sætta fólk við minni kauphækkanir og halda genginu stoðugra en ella, því að útgjöld ríkisins eru ekkert annað þegar upp er staðið, eða nánast ekkert annað, en vinnulaunagreiðslur beinar og óbeinar og gjaldeyrisnotkun. Svona er nú dæmið einfalt ef horft er fram hjá ýmsum hagfræðikenningum, sem gengið hafa sér meira og minna til húðar. Ég teldi þess vegna ekki neitt áhættusamt að lækka þennan skatt eða einhverja aðra neyslu- skatta og gera það mjög verirlega og hressilega. En aðrir menn eru á annarri skoðun og við því er ekkert að segja. Við fáum nú svigrúm til að ræða þessi mál, og munum nota það svigrúm, væntanlega allra flokka menn, til þess að finna betri grund- völl næst þegar um þessi mál verður rætt. Ég er raunar þeirrar skoðunar líka og leyfi mér að láta það koma hér fram, án þess að ég ætli að fara að stofna hér til langra umræðna og síst illdeilna, þá er ég þeirrar skoð- unaf að í neyðarástandi, kreppu- ástandi, sé algerlega heimilt og raunar mjög eðlilegt að reka ríkis- sjóð með halla, ef fjárins er aflað innanlands. Raunar ráku Banda- ríkjamenn styrjaldarrekstur í heimsstyrjöldinni og Víetnamstríð- ið mjög mikið með skuldabréfaút- gáfu, innanlands auðvitað, eins og það er nú arðvænlegur atvinnuveg- ur að stunda styrjaldir. Og hvað um það þótt að við tækjum einhver lán hjá sjálfum okkur til þess að losna úr þeim vanda sem við nú erum í, en út í þetta ætla ég sem sagt ekki lengra að fara nú því að aðrir halda því fram að þetta sé of mikil ein- földun mála. En ég legg sem sagt til að þetta gjald verði einungis framlengt í fjóra mánuði vegna þess að það ger- ir það að verkum að við verðum fljótari að vinna, en við vitum að eftir þessa fjóra mánuði eða innan þessara fjögurra mánaða, verður að gera einhverjar breytingar. Ég endurtek þakkir mínar til samnefndarmanna minna og hæstv. fjmrh. fyrir mjög mikil og góð störf og það er áreiðanlegt að þessi störf verða til þess að öll þessi mál verða tekin til athugunar og það veit ég raunar að hæstv. ráðh. ætlar sér.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.