Morgunblaðið - 03.07.1985, Side 2

2
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 3. JÚLÍ 1985
, Japönsku skuttogaramir“
Samið um breyting-
ar og endurnýjun
FÉLAG eigenda skuttogara, sem voru smí&aðir í Japan, hefur gert samning
riA japanska fyrirtækið „Niigata" um endurnýjun á véla- og tæknibúnaði í
togurunum svo og ýmsar aðrar breytingar sem miða að því að lengja
endingartíma þeirra. Hér á landi eru nú gerðir út 10 japanskir skuttogarar,
sem allir voru keyptir til landsins árið 1973. Samningurinn er gerður með
venjulegum fyrirvörum, þar á meðal um samþykki íslenskra stjórnvalda
við erlendum lántökum til þessara framkvæmda.
Bolli Magnússon, skipatækni- út frá fjármagnskostnaði, olíu-
fræðingur hjá Ráðgarði, sem ann-
ast hefur ráðgjöf varðandi samn-
inginn, sagði í samtali við Morg-
unblaðið í gær, að japanska fyrir-
tækið hefði boðið fjármögnun sem
væri einstök í sinni röð. Sam-
kvæmt samningnum er gert ráð
fyrir að 90% af andvirði vélbúnað-
arins verði lánuð til 10 ára með
0,4% vöxtum yfir millibankavexti
í svissneskum bönkum, sem þýddi
5,6% vexti. Lánin eru afborgun-
arlaus fyrstu 5 árin. Sagðist Bolli
ekki hafa heyrt um að nokkurn
tíma hefðu boðist hagkvæmari
fjármögnunarkjör i íslenskri út-
gerð.
Eiríkur ólafsson, stjórnarfor-
maður FJAS, og Bolli Magnússon
sögðu í samtali við Morgunblaðið,
að með þessum endurbótum á
skipunum mætti lengja endingar-
tíma þeirra um 6 til 8 ár og hefðu
athuganir leitt í Ijós, að endur-
bæturnar fælu í sér gjaldeyris-
sparnað, orkusparnað og betri
nýtingu og væru kostirnir við slík-
ar framkvæmdir ótvíræðir.
Meðal þeirra breytinga sem
fyrirhugaðar eru er að fá nýjar
vélar frá „Niigata". Af þeim 13 til-
boðum sem bárust reyndist þeirra
tilboð hagkvæmast og heldur ha-
gstæðara en tilboð breska fyrir-
tækisins „Mirrles Blackstone".
Hagkvæmni vélanna var reiknuð
i eyðslu, smurolíueyðslu, varahluta-
verði og uppgefinni endingu vara-
hluta. Niigata-vélarnar kosta 18,3
milljónir króna komnar til Evr-
ópu. í sumum skipanna eru auk
þess fyrirhugaðar breytingar á
stefni, það er að sett verða á þau
„perustefni", sem spara orku um
20% á 12 hnúta ferð eða auka
ganghraða um 1,2 mílur. Þá er
einnig í ráði að setja nýja skrúfu í
skipin, sem er stærri og með hæg-
ari snúningshraða en eldri skrúf-
an, en það sem þýðir aukna nýt-
ingu í togi um 23%. Þá er einnig
gert ráð fyrir að sum skipanna
verði lengd og öðrum breytt í
frystitogara.
MorKunblaðið/Bjarni
Kvedjutónleikar Pólýfónkórsins
Pólýfónkórinn hélt kveðjntónleika í Langholta-
kirkju í gærkvöldi fyrir ferð sína til Ítalíu, sem hófst í
morgun. Ráðgerðir eru tónleikar í Róm, Assisi, Flór-
ens og Feneyjum. Með kórnum fer 35 manna kamm-
erhljómsveit Einsöngvarar eru Jacquelin Fugelle,
sópran, Hilke Helling, alt, Jón Þorsteinsson, tenór, og
Peter Christoph Runge, bassi. Stjórnandi er Ingólfur
Guðbrandsson. Kórinn hélt þessa tónleika til að
standa straum af kostnaði við tónleikaferðina.
Grænlendingar ákveða
sinn eiginn loðnukvóta
Kaupmannahörn. 2. iúll. Frá frélUrilara *
Kaupmanaaboín. 2. júlí. Frá frélUriUra
Morfpjnblaðainn. NJ. Bruun.
MorgiimiMiis, wj. nruun. • » *1 T 1 p
LARS Emil Johansen, sem fer — segir Lars Emil Johansen, sem fer
með sjárvarútvegsmál í græn- H ., , . „ , . , . .
icnzku landstjorninni, hefur látið í með sjavarutvegsmal i landstjominm
Jakob Jóns-
son yfirþing-
vöröur látinn
JAKOB Jónsson, yfirþingvörður AF
þingis um nær hálfrar aldar skeið,
lést í Reykjavík í gærmorgun á 79.
aldursári eftir skamma veikinda-
legu.
Jakob fæddist i Reykjavík 29.
nóvember 1906, sonur hjónanna
Jóns Guðmundssonar húsasmiðs og
fyrrum hreppstjóra á Narfeyri á
Skógarströnd og Guðrúnar Jak-
obsdóttur. Hann lagði stund á
glímu og hlaup á yngri árum og
vann mörg verðlaun. Hann stund-
aði nám i Samvinnuskólanum i
Reykjavík og var síðan landbúnað-
arverkamaður og sjómaður á tog-
urum um hríð. Jakob gekk í lög-
regluna í Reykjavík 1937 og var þar
allt til 1976, eða í tæpa fjóra ára-
tugi. Hann varð þingvörður á Al-
þingi 1934 og yfirþingvörður frá
1938.
Jakob Jónsson var fylgdarmaður
Sveins Björnssonar forseta í
Bandaríkjaför 1944 og í Danmerk-
urför 1947 og hann var öryggis-
Ijós mikil vonbrigði yfir þvi, að
Grænlandi, íslandi og Noregi
skyldi ekki takast að ná sam
komulagi á fundunum í síðustu
viku um skiptingu loðnuveiðanna.
í viðtali við grænlenzka út-
varpið í gær, sagði Johansen, að
þar sem viðræðurnar hafi farið
út um þúfur yrðu Grænlend-
ingar að ákveða sinn eigin
kvóta. 1 samningaviðræðunum
kröfðust Grænlendingar þess að
fá 13% af loðnukvótanum í
heild. Því hafa íslendingar
hafnað, m.a. með skírskotun til
þess, að loðnan heldur sig í mjög
skamman tíma í sjónum við
Grænland.
Lars Emil Johansen stað-
hæfði, að Grænlendingar hefðu
gengið til þessara samninga-
umleitana með miklum sveigj-
anleika. Meðal annars hefðu
þeir boðizt til að taka íslenzk
skip á leigu til þess að veiða sinn
hluta. „Það veldur okkur mikl-
um vonbrigðum, að hinir aðil-
arnir hafa ekki tekið tillögum
okkar með sama sveigjanleika
og samningsvilja," sagði Lars
Emil Johansen í viðtali sínu við
grænlenzka útvarpið.
Svo virtist nú sem engin önn-
ur lausn væri fyrir hendi en að
Grænlendingar ákvæðu sjálfir
loðnukvóta sinn. „En það er
slæm lausn, þegar þess er gætt,
að sá möguleiki var fyrir hendi,
að skipta kvótanum á líffræði-
legum grundvelli," sagði Jo-
hansen. „En eins og málið stend-
ur nú hefjast loðnuveiðar Græn-
lendinga við Austur-Grænland í
ágúst," bætti hann við. Áður
hafði hann skýrt frá því, að það
væri markmið landstjórnarinn-
ar að koma á fót grænlenzkum
loðnuskipaflota.
Jakob Jónsson yfirþingvörður
vörður allra þjóðhöfðingja sem
hafa komið hingað í heimsókn allt
síðan. Það var Jakob Jónsson sem
tók við íslensku handritunum úr
hendi dansks sjóliðsforingja af
„Vædderen" í Reykjavík 1970 og
skilaði í Árnastofnun. — Hann var
sæmdur nokkrum heiðursmerkj-
um, m.a. riddarakrossi fálkaorð-
unnar 1977. Eftirlifandi eiginkona
hans er Aðalheiður Gísladóttir
verslunarmaður úr Reykjavík.
Egill Vilhjálmsson hf. og Davíö Sigtirðsson hf.:
Skiptaráðandi heim-
ilar greiðslustöðvun
Millisvæðamótið í Biel:
Jafnteflisleg
biðskák hjá
Margeiri
Frú Bragp Krútjáaaprpi frétUnuuni MbL I
Biei.
SKÁK Margeirs Péturssonar við
tékkneska stórmeistarann Jansa í
annarri umferð fór í bið og er
Margeir peði yfír. Þó eru litlar vinn-
ingslíkur því að fáir menn eru eftir
á borðinu.
Margeir, sem hafði hvítt, fórn-
aði peði snemma í byrjun en vann
það til baka og gott betur. Hann
skorti þó alltaf herslumuninn til
að skapa sér áþreifanlega vinn-
ingsmöguleika.
mm m
I * !
mm mm
m « wb, wmm
wm mm mm m
jÉHfl WM
>■* « wm w

fimm
Biðstaðan
Önnur úrslit urðu þessi: Sax —
Van der Wiel 0—1, Quinteros —
Sokolov 0—1, Seirawan — And-
erson ‘á — 'k, Short — Vaganjan
0—1, Polugajevsky — Gutman
0—1, Partos — Rodrigues 'k — 'h,
Martin — Li 'k — 'k, Ljubojevic
— Torre biðskák.
SKIPTARÁÐANDI hefur veitt fyrirtækjunum Agli Vilhjálmssyni hf. og
Davíð Sigurðssyni hf. í Kópavogi, en þau eru umboðsaðilar fyrir American
Motors og Fiat, heimild til greiðslustöðvunar í tvo mánuði samkvæmt
ákvæðum í gjaldþrotalögunum. í frétt frá fyrirtækjunum segir að unnið sé
að gagngerri endurskipulagningu rekstrar fyrirtækjanna, sem átt hafí við
ákveðna erfiðleika að stríða í rekstri undanfarin ár og verði greiðslustöðv-
unartíminn notaður til að koma málum fyrirtækjanna í viðunandi horf.
í gjaldþrotalögunum segir að sá an á greiðslustöðvum stendur er
sem eigi í verulegum fjárhags-
áætlunum, en vill freista þess að
koma nýrri skipan á fjármál sín
með aðstoð lögmanns eða löggilts
endurskoðanda, sem hann hefur
til þess ráðið, geti óskað þess að
skiptaráðandi heimili honum
greiðslustöðvum í allt að 3 mán-
uði. Á meðan á greiðslustöðvun
stendur er skuldara óskylt og
óheimilt að greiða gjaldfallnar
skuldir. Ekki má hann heldur
stofna til verulegra skuldbind-
inga, umfram það sem hann þarf
til að halda áfram starfsemi sinni,
til að gæta með sanngjörnum
hætti hagsmuna lánadrottna
sinna, til að forða verulegu tjóni
eða til að afla sér og fjölskyldu
sinni daglegra nauðsynja. Á með-
óheimilt að taka bú skuldara til
gjaldþrotaskipta, gera fógeta-
aðgerð í eignum hans eða selja
eigur hans á rauðungaruppboði.
Sveinbjörn M. Tryggvason, að-
aleigandi Egils Vilhjálmssonar hf.
og Davíðs Sigurðssonar hf., sagð-
ist í gær ekki vita hvað fyrirtækin
skulduðu mörgum né hve mikið.
Hann hefði sjáifur greitt stóran
hluta smærri skulda að undan-
förnu með andvirði eigin eigna,
sem hann hefði selt. I frétt frá
fyrirtækjunum segir að ekki verði
nein breyting á starfsemi þeirra.
Greiðslust öðvunin muni gefa
stjórnendunum fyrirtækjanna
olnbogarými til að gera þær breyt-
ingar á rekstri sem nauðsynlegar
séu. Segir að það verði m.a. gert
með því að selja hluta af eignum
fyrirtækjanna, starfsmönnum
verði fækkað, auk þess sem ítrasta
aðhalds verði gætt í rekstri. Þá
hafi tekist með samningum við
Fiat-verksmiðjurnar á Ítalíu að fá
umtalsverða lækkun á bílum á
næstunni til að auðvelda enn frek-
ar að koma málum í eðlilegt horf
að nýju.
1 % hækkun
söluskatts
SÖLUSKATTUR hækkaði um eitt
prósentustig um mánaðamótin, í
samræmi við nýsamþykkt lög um
sérstaka fjáröflun til húsnæðis-
mála. Söluskatturinn er þvl 25% í
stað 24% sem var til mánaðar-
móta og hækkuðu söluskattsskyld-
ar vörur og þjónusta sem því nem-
ur.