Morgunblaðið - 03.07.1985, Blaðsíða 22

22
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 3. JÚLÍ 1985
Morgunblaftid/Sverrir Pálsson
Bjarni Arthúrsson, formaður Akureyrardeildar Rauða kross íslands, afhend-
ir Gísla Kr. Lórenzsyni varaslökkviliðsstjóra bflinn, en slökkviiiðið sér um
rekstur hans.
Ný sjúkrabifreið
til Akureyrar
Akureyri, 30. júní.
Akureyrardeild RKÍ var í dag af-
hent ný og fullkomin sjúkrabifreið,
og veitti Bjarni Arthúrsson, formað-
ur deildarinnar, henni viðtöku. Und-
irbúningur að bflkaupunum heflr
staðið yflr í tvö ár, og annaðist Úlfar
Hauksson, gjaldkeri deildarinnar,
nauðsynlegar athuganir og endan-
legt val i bfltegund og búnaði. Verð
bifreiðarinnar, kominnar til Akur-
eyrar án opinberra gjalda, er um 13
millj. kr.
Samið var við norska fyrirtækið
FERNO NORDEN um yfirbygg-
ingu og innréttingu, en bifreiðin
var pöntuð hjá Ræsi hf. Hún var
afhent til MIESEN AG í Bonn í
V-Þýskalandi í byrjun febrúar
1985. Þar var svo byggt yfir bílinn
og hann innréttaður, en laus
búnaður í bílnum er að mestu
keyptur frá FERNO NORDEN.
Bifreiðin er af gerðinni Merced-
es-Benz 280 GE með drifi á öllum
hjólum. Vélin er 6 strokka bens-
ínvél, 156 hö. Þá eru í bifreiðinni
driflæsingar á öllum hjólum. Yfir-
byggingin er úr stáli af gerðinni
Miesen Bonna G. Rými er fyrir
tvær sjúkrakörfur ásamt tveim
aðstoðarmönnum í sjúkrarými.
Þar eru skápar fyrir hjúkrunar-
gögn og björgunartæki og þar er
einnig súrefnis- og endurlífgun-
arbúnaður af fullkominni gerð.
Öllu er fyrir komið með það fyrir
augum að vel fari um sjúklinga og
að vinnuaðstaða þeirra sem starf-
rækja bílinn sé sem best. Nokkrar
nýjungar eru í bílnum og má þar
nefna sérstakar buxur sem ætlað-
ar eru til þess að vinna gegn losti
og jafnvel draga úr innvortis
blæðingum. Þá má nefna nýja
gerð viðvörunarljósa utan á bíln-
um ásamt því að í honum verður
sími til að treysta fjarskipti við
slökkvistöð og sjúkrahús.
Slökkvilið Akureyrar mun ann-
ast akstur bílsins með sama hætti
og verið hefur en báðir sjúkrabílar
deildarinnar eru staðsettir á
Slökkvistöð Akureyrar. Bílarnir
sinna að jafnaði 1.000—1.200
kvaðningum á ári, þar af eru u.þ.b.
150 neyðartilfelli. Þjónusta
slökkviliðsins og sjúkrabílanna
nær langt út fyrir Akureyri og
fara bílarnir alloft í ferðir sem eru
yfir 100 km í misjöfnu færi og
veðrum.
- Sv.P.
Nýi sjúkrabfllinn.
Undirskriftasöfnunin um áfengisutsölu í Hafnarfirði:
Um 2000 manns
hafa ritað undir
Undirskriftalistar hafa nú legið
frammi i verslunum og fyrirtækjum í
Hafnarflrði um nokkurt skeið, þar
sem skorað er á bæjaryflrvöld að
þau kanni hug bæjarbúa til opnunar
áfengisútsölu þar.
Þórarinn Jón Magnússon og Al-
bert Már Steingrímsson eru meðal
þeirra sem að þessari undir-
skriftasöfnun standa. Þeir sögðu í
samtali við Morgunblaðið að vel
hefði gengið, ríflega 2.000 manns
hefðu ritað undir þessi tilmæli, en
það væri nálega fjórðungur aílra
kjósenda í bænum. „Þegar þessari
undirskriftasöfnun lýkur hyggj-
umst vio afhenda bæjarstjórn
niðurstöður úr henni. Síðasti bæj-
arstjórnarfundur fyrir sumarfrí
er 2. júlí. Við ætlum að láta
nokkra lista liggja frammi f fá-
eina daga til viðbótar og reyna að
fá nöfn þriðjungs kjósenda. Þá
verða tilmæli þessi bindandi. Við
reiknum að leggja niðurstöðuna
fyrir bæjarstjóm í haust. Þátttak-
an hefur verið góð að okkar mati
og við getum ekki sagt annað en
að undirtektir hafi verið framar
vonum. Það er einnig ánægjulegt,
að þessi söfnun hefur farið fram
án deilna og áróðurs i fjölmiðl-
um,“ sögðu þeir félagar að síðustu.
AF ERLENDUM VETTVANGI
eftir VAL INGIMUNDARSON
Sovétmenn eiga í erfiðleikum
vegna minnkandi olíuframleiðslu
Olíuframleiðsla Sovétmanna fer nú minnkandi, og bendir margt til þess
að olíuiðnaðurinn eigi við vaxandi erflðleika að stríða. Framleiðsla á olíu
í Sovétríkjunum minnkaði t.a.m. á síðasta ári í fyrsta sinn frá lokum
síðari beimsstyrjaldarinnar, og fyrstu þrjá mánuði þessa árs hefur hún
dregist enn meir saman.
Dragist olíuframleiðsla Sovétmanna saman og minnki gjaldeyristekjur
þeirra vegna hennar, eygja sovéskir ráðamenn tekjuvon í gasleiðslunni
miklu til Vestur-Evrópu.
Olíumálaráðherrann rekinn
Pólitískar afleiðingar þessa
hafa líka komið í ljós: í kjölfar
vaxandi gagnrýni á stefnuna í
olíumálum sigldi brottrekstur N.
Maltsevs úr stöðu olíumálaráð-
herra í febrúar sl.
Ekki er þó búist við því, að
eftirmanni Maltsevs, V. Dinkov,
sem áður veitti gasiðnaðinum
forstöðu, takist að snúa snúa við
þróuninni í olíumálum. Það bæt-
ir heldur ekki úr skák að stjórn-
endum kolaiðnaðarins mistókst
•ætlunarverk sitt: að auka fram-
leiðsluna um 1% árið 1984. í
stuttu máli hljóta sovéskir ráða-
menn að vera uggandi um að
langtímaáætluninn í orkumál-
um, sem gerð var í fyrra, stand-
ist ekki.
Vilja efla gasiðnaðinn
Sovétmenn, sem framleiða nú
mest af olíu og gasi í heiminum,
eru sjálfum sér nógir um frum-
orku. Meginmarkmið langtíma-
áætlunarinar, sem nær til fyrri
hluta næsta áratugar, er þrí-
þætt. í fyrsta lagi er stefnt að
því að halda olíuframleiðslunni i
hámarki, jafnvel þótt hún þurfi
ekkert endilega að vera jafn
mikil og nú. í öðru lagi er lögð
áhersla á að halda áfram hinni
hröðu uppbyggingu, sem átt hef-
ur sér stað undanfarin ár í gas-
iðnaðinum. Og í þriðja lagi er
ætlunin að haga kolaframleiðsl-
unni þannig að unnt verði að
auka hana verulega í lok þessa
áratugar.
Olían er enn mikilvægasti
orkugjafinn, en því hefur verið
spáð að gasframleiðsla komi til
með að verða það á næsta ára-
tug. Samt sem áður er Sovét-
mönnum umhugað um að fram-
leiða sem mest af olíu, og því er
ekki úr vegi að gefa þessum iðn-
aði nokkurn gaum.
Áætlanir standast ekki
Síðustu ár hefur olfufram-
leiðslan orðið minni en áætlanir
Sovétmanna gerðu ráð fyrir.
Framleiðslan dróst saman um
þrjár milljónir tonna í fyrra, eða
úr 616 milljónum tonna í 613
milljónir, en það samsvarar um
12,2 milljónum tunna á dag.
Hins vegar var takmarkið að
auka framleiðsluna í 624 millj-
ónir tonna. Á þessu ári minnkaði
olíuframleiðslan enn; fyrstu þrjá
mánuðina var hún 147 milljónir
tonna, en var á sama tíma í
fyrra um 153 milljónir. Enda
þótt rekja megi samdráttinn að
einhverju leyti til óvenjulega
mikils kulda í Síberíu, þar sem
helstu olíulindirnar eru, bendir
ýmislegt til þess að takmarki
Sovétmanna um að auka olíu-
framleiðsluna í 628 milljónir
tonna á þessu ári verði ekki náð.
Stjórn olíuvinnsl-
unnar gagnrýnd
Sovéskir embættismenn halda
því fram að minni framleiðsla á
olíu 1984 hafi stafað af óviðráð-
anlegum orsökum. Hér hafi ver-
ið um ýmis tækni- og samgöngu-
vandamál að ræða, og einnig
hafi hið slæma tiðarfar haft
mikið að segja. Þó að þessar
skýringar kunni að vera réttar,
þá er ljóst að ýmislegt annað
kemur hér til.
Nefna má t.d. að V. Dolgikh,
sem er æðsti maður kommún-
istaflokksins í málefnum
orkuiðnaðarins, gagnrýndi í
febrúar stjórn olíuvinnslunnar á
Tyumen-olíusvæðinu í Vestur-
Síberíu eftir að hafa kynnt sér
aðstæður þar. Minnti hann á að
þar hefði hvað eftir annað þurft
að skipta um stjórnendur og sér-
fræðinga á síðustu fjórum árum
fyrir sakir slælegra vinnu-
bragða. í apríl í ár var síðan
tveimur forráðamönnum oliu-
vinnslunnar í viðbót sagt upp
störfum.
Talið er að olíunotkun í heim-
inum hafi minnkað um 5 millj-
ónir tonna á ári frá því 1982. Er
það einkum gas sem komið hefur
í stað olíunnar. Virðast Sovét-
menn hafa náð talsverðum ár-
angri í þeirri viðleitni sinni að
auka gasframleiðslu sína á
kostnað olíunnar.
Útflutningur eykst
til Vesturlanda
Útflutningur Sovétmanna á
olíu nam 180 milljónum tonna
árið 1983, og stóð hann nokkurn
veginn í stað frá árinu áður.
Helmingur útflutningsins var til
kommúnistarfkja, eða 90—91
milljón tonna, en samanlagt
hlutu þau ríki sem heyra til
Efnahagsbandalagi Austur-
Evrópu, Comecon, 85 milljónir
tonna. Olíu-útflutningur til
þróunarríkjanna hélst einnig
nokkuð stöðugur, eða um 6—7
milljónir tonna. Hins vegar
jókst útflutningur Sovétmanna á
olíu til Vesturlanda úr 77 millj-
ónum tonna í 80 milljónir. Þrátt
fyrir minnkandi framleiðslu
jókst heildarútflutningur Sov-
étríkjanna á olíu í 184 milljónir
tonna 1984, og hefur hann aldrei
verið svo mikill áður.
Enda þótt Sovétmenn anni
einungis broti af olíuþörf Vest-
urlanda getur útflutningur á
olíu frá Sovétríkjunum haft
mikil áhrif á markaðsviðskipti.
T.d. drógu Sovétmenn verulega
úr útflutingi á olíu til aðildar-
ríkja Efnahags- og framfara-
stofnunarinnar á fyrstu mánuð-
um þessa árs þegar óstöðugleika
gætti á markaðnum. Þetta kom i
veg fyrir að markaðsverð á olíu
lækkkaði til muna.
329 þúsund tonn af
olíu til íslands
Fyrir utan Finna, sem njóta
ákveðinnar sérstöðu í viðskipt-
um við Sovétríkin, kaupa Hol-
lendingar, ítalar, Vestur-Þjóð-
verjar og Frakkar mest vest-
rænna þjóða af olíu frá Sovét-
ríkjunum. Islendingar keyptu
alls 329 þúsund tonn af olíu 1984
(74 þús. t. af bensíni, 125 þús. t.
af gasolíu, og 130 þús. t. af svart-
olíu). Er nú talið að um 60% af
gjaldeyristekjum Sovétmanna
megi rekja til olíusölu.
Hins vegar hefur uppskeru-
brestur í Sovétríkjunum leitt til
þess að Sovétmenn þurfa nú á æ
meira korni frá Vesturlöndum
að halda. Er þvi jafnvel spáð að
þeir kaupi meira en nokkru sinni
fyrr af korni á þessu ári: um 50
milljónir tonna. Jafnframt má
búast við því að Sovétmenn
neyðist til að festa kaup á full-
komnum tæknibúnaði frá Vest-
urlöndum, svo að unnt verði að
nýta nýfundnar olíulindir i
Austur-Síberíu. Því má álykta
að gjaldeyrisstaða Sovétmanna
muni versna á næstunni, ekki
síst ef oliu-útflutningur þeirra
minnkar. En þar sem Sovétmenn
njóta góðs lánstrausts um þessar
mundir ætti þeim að reynast
auðveldara en ella að taka erlend
lán til að standa undir auknum
innflutningi frá Vesturlöndum.