Morgunblaðið - 11.09.1985, Page 51

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 11. SEPTEMBER 1985
51

í V f li í
i ? || IM 5

VELVAKANDI
SVARAR í SÍMA
Tí) 10100 KL. 14—15
& FRÁ MÁNUDEGI
TIL FÖSTUDAGS
Velvakandi ekki tilgangslaus
Hjörtur Jónsson skrifar:
Frú A.T. skrifar í Velvakanda
þann 1. september og lætur þar í
ljós álit sitt á Velvakanda, sem er
líklega fjöllesnasti þáttur, sem
skrifaður er í blað á íslandi.
Yfirleitt segist A.T. hafa haft
gaman af þáttum Velvakanda, en
í seinni tíð hafi brugðið til hins
verra, það þurfi að skrifa um eitt-
hvað, sem máli skipti, eitthvað,
sem hafi tilgang. Hún segist bein-
línis vera pirruð þegar skrifað sé
um kommúnista eða baldna ungl-
inga, hljómsveitir eða þess háttar,
segir að fáir taki mark á því, sem
í Velvakanda stendur, og henni
ofbýður ástand þáttarins. Það er
vel hægt að haga skrifum betur,
segir A.T., og vill að Morgunblaðið
lagi þetta eða leggi Velvakanda
hreinlega niður.
Ég er A.T. sammála um það, að
Velvakandi hefur verið frekar
daufur í dálkinn alllengi undan-
farið og þyrfti að verða þar breyt-
ing á til batnaðar og í þeim tilgangi
hefur A.T. vonandi, öðrum þræði,
skrifað þessa grein án þess að þar
komi fram haldgóðar ábendingar
til að leysa vandann.
mál hve mikið ritstjórinn á að
skipta sér af efninu sjálfu, hve
snjall sem hann er, þó hans áhrifa
gæti auðvitað í öllum viðtölum og
mörgu fleiru. Ef til vill má finna
að því við ritstjórann, að orða ekki
hvatningarorð sín til lesenda með
fjölbreytilegri hætti en gert er.
Menn verða því fyrst og fremst
að líta í eigin barm þegar þá langar
til þess að lesa skemmtilegri og
áhrifameiri Velvakanda. Þetta er
opna okkar lesendanna, sem við
berum ábyrgð á, og mér finnst að
áskorunin eigi að stílast til okkar
lesenda, að vanda efni þessarar
opnu sem allra mest.
Hvað snertir orð A.T. að nú sé
svo komið að Velvakandi sé næst-
um alveg tilgangslaus og mætti
leggja hann niður, þá nota ég
hennar eigin orð og segi mér „of-
býður" þessi hugsunarháttur og
slík uppgjöf, maður fleygir nú ekki
bílnum sínum þó fugl driti á vélar-
hlífina.
Lesendur Morgunblaðsins geta
haft skiptar skoðanir um það
hvernig Velvakandi eigi að líta út,
það er auðvitað mál, og það er
vafalaust ávinningur fyrir rit-
stjórrann að heyra álit les-
endanna, fá sitt lítið hjá hverjum
og trúa engum.
Pistill A.T. er í raun og veru
hluti af því, sem A.T., ég og ef til
vill fleiri eru óánægðir með í Vel-
vakanda og þyrfti þess vegna ekki
að svara greininni sérstaklega,
hún gaf þó tilefni til þessara hug-
leiðinga.
Velvakandi er tilgangslaus þáttur
A.T. skrifar
Kæri Velvakandi.
Yfirleitt hef ég haft gaman af
aft leaa það sem stendur í d&lkum
þfnum &n þess ad velta því sér-
staklega fyrir mér. Allskyns raus
anda, farift ad fara meir og meir
f taugarna, & mér. Ég verö bein-
línis pirruö þegar ég les bréf konu
sem kvartar yfir framferði ungl-
inga, eða húsmóður sem er fyllt
hryllingi yfir kommúnisma &
Bréf
Anurtan fyrir H •« (| k., ,
n„ niður f fyrata sinn og skrifa J
þér sjálf er aú að mér ofbýðnr I
og ég veit að þetta má bíeta. Það I
er vel batgt að haga skrifom í I
Velvakanda þannig að þau hafi I
einhvern tilgang og einhver taki I
u a u_. . gtendur. En I
Gunnar hefði fíl-
að hlíðina í botn
Hvernig á Velvakandi að vera?
Velvakandi er ritvettvangur
hins almenna lesanda blaðsins.
Þar eiga þeir greiðan aðgang með
skoðanir sínar og áhugamál af
ýmsu tagi, gaman og alvöru,
óbundnir af stjórnmálaskoðunum
og fordómum geta þeir náð til allra
landsmanna. Eg hefi hugsað mér
Velvakanda þjóna tvíþættum til-
gangi fyrst og fremst. I fyrsta lagi
birtast þar frekar stuttar greinar
um alls konar mál, sem til heilla
horfa fyrir land og þjóð. Það geta
verið þjóðmál af ýmsu tagi, hug-
myndir, ádeilur og dægurmál og
margt fleira, þar eru alls ekki
undanskilin æskulýðsmál, hljóm-
listarmál eða kommúnismi. Þessar
greinar ættu að vera vandaðar
bæði hvað snertir mál og mál-
fylgju, einskonar leiðaraskrif hins
almenna borgara, viðbót við leið-
araskrif blaðsins. í öðru lagi kæmu
svo greinar og athugasemdir les-
enda, símtöl og sitthvað fleira auk
framlags ritstjórans sjálfs.
Það er vel hægt að haga skrifum
Velvakanda þannig, að þau hafi
tilgang, og mark sé á þeim tekið,
segir A.T. Já, við skulum vona
það. En vandinn er bara sá, að það
er aðeins að litlu leyti á valdi
Morgunblaðsins hvernig hér tekst
til. Það er á valdi A.T. og okkar
allra hinna. Fáir sem senda inn
greinar kæra sig um það að í þeim
sé mikið hrært eða þær styttar,
svo sem A.T. ýjar að að hægt væri
að gera. Sumum finnst nóg um að
þær séu færðar til nútímamáls.
Það hlýtur líka að vera ærið álita-
ólafur skrifar:
Ein að norðan var að spyrjast
fyrir um það af hvaða þjóðerni
þeir væru sem nefndu fyrirtæki
sín Vídeó-eitthvað, pub og inn. Því
er til að svara að þeir eru íslensk-
ir. Það er engin ástæða til að halda
annað. Þeir vilja bara finna fyrir-
tækjum sínum nöfn sem eru það
góð að þeir geti selt vöru sína út
áþau.
Með pistlinum frá einni að norð-
an var mynd af kjúklingastaðnum
Kentucky Fried Chicken í Hafnar-
firði, en sá staður er eðlilega ágætt
dæmi um fyrirtæki sem ber nafn
á erlendu tungumáli. Sá staður
selur eflaust talsvert af sinni vöru
einungis vegna nafnsins — hver
myndi vilja kaupa kjúklinga hjá
fyrirtæki sem héti t.d. Kópaskers
kjúklingar?
Svo virðist sem lítið vinnist við
að spyrna gegn áhrifum erlendra
tungumála í íslensku máli. Það
verður sennilega ekki gert nema
þá með því að takmarka öll sam-
skipti við aðrar þjóðir, bæði með
ferðum til útlanda svo og í gegnum
fjölmiðla.
Nú er svo komið að annar hver
maður undir þrítugu fílar allt í
botn eða hann er á bömmer og ef
hann er ekki á bömmer er hann
jafnvel að meika það. Samkvæmt
því væru talsverðar líkur á að
tugþrautarmeistari síns tíma,
Gunnar á Hlíðarenda, hefði fílað
hlíðina í botn hefði honum verið
stefnt utan í dag.
Við íslendingar verðum að taka
því þótt málið breytist í tímans
rás. Það að við skiljum kannski
ekki börnin okkar er það þara
vegna þess að við fylgjumst ekki
nógu vel með. Við erum að átta
okkur á því að sú íslenska sem
töluð hefur verið í rúm 1100 ár
hefur ekki alltaf verið eins, að
ekki sé á það minnst hverjir séu
færir að dæma um rétt og rangt
mál.
Guðna Kolbeinssyni varð á að
segja að orðið lækur væri læks í
eignarfalli og ekki urðu allir
ánægðir með það, en hver er
kominn til með að segja að það sé
rangt. Það er kominn tími til að
frjálslyndari viðhorfa taki að gæta
í afstöðu manna til tungumálsins
svo það verði ekki eins og tröllauk-
in ófreskja sem enginn nær tökum
á. Staðreyndin er nefnilega sú að
þeir eru fáir íslendingarnir sem
náð hafa mjög góðum tökum á
móðurmáli sínu.
Blaöburóarfólk
óskast!
Austurbær
Laugavegur 34—80
Hverflsgata 4—62
Hverfisgata 63—120
Sjafnargata