Morgunblaðið - 02.12.1986, Blaðsíða 36

Morgunblaðið - 02.12.1986, Blaðsíða 36
36 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 2. DESEMBER 1986 tffgtmlrlftfeifc Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aöstoöarritstjóri Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri Árvakur, Reykjavík Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjörn Guömundsson, Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar: Aöalstrætt 6, sími 22480. Afgreiösla: Kringlan 1, sími 83033. Askriftargjald 500 kr. á mánuöi innanlands. I lausasölu 50 kr. eintakiö. „Eyðni er ógnun" yðni (alnæmi) er alvar- leg ógnun við heilbrigði áúsunda Islendinga. Fyrir tæp- um tveimur árum var þessi sjúkdómur óþekktur hér á landi. Nú er vitað um 29 manns, sem eru smitaðir af eyðni, en talið er að 200—300 aðrir séu smitað- ir. Fræðilega séð getur hver sem er smitast af eyðni en þeir, sem lifa einlífí eða með einum lífsförunaut, eiga ekki að öllu jöfnu að vera í hættu." Þannig hefst grein Ólafs 01- afssonar, landlæknis, í blaðauka Morgunblaðsins um síðustu helgi, sem er upphaf kynning- arátaks heilbrigðis- og trygg- ingaráðuneytisins „til að verjast útbreiðslu alnæmissjúkdómsins á íslandi. Blaðaukinn er framlag Morgunblaðsins til þessarar kynningar. í kjölfarið verður kynning í öðrum fjölmiðlum, auglýsingar, útgáfa bæklinga, kynning í skólum og á vinnu- stöðum," eins og segir í hvatn- ingarorðum Ragnhildar Helgadóttur, heilbrigðisráð- herra, í blaðaukanum. Ekki þarf að eyða mörgum orðum að þessari nýlega til- komnu drepsótt (alnæmi, eyðni, ónæmistæringu), sem er veiru- sýking á lokastigi og leggur ónæmiskerfi líkamans í rúst, svo mikla fréttaumfjöllun sem hún hefur þegar fengið. Drep- sóttin hefur víða breiðst hratt út. Tugþúsundir sjúklinga eru þegar skráðir, en sýkingin er margfalt útbreiddari en þær tölur gefa til kynna. Sjúk- dómurinn hefur þegar greinst í rúmlega 70 löndum í öllum heimsálfum; fer víða eins og eldur í sinu, t.d. í Mið-Afríku. Yfírgnæfandi meirihluti skráðra sjúklinga er hinsvegar í Banda- rflgunum. I októbermánuði síðastliðnum höfðu 29 einstaklingar fundist með smit af völdum veirunnar hér á landi. Flestir vóru úr svo- kölluðum áhættuhópum, þ.e. úr hópum homma eða eiturlyfja- sjúklinga, en fræðilega séð getur hver sem er smitast — og 7% sýktra einstaklinga hér vóru utan þessara hópa. Þegar hafður er í huga ferill (aukning) ónæmistæringar með öðrum þjóðum er ástæða til að óttast verulegan vöxt drepsótt- arinnar hér á landi, ef ekki koma til skipulegar varnir og almenn varúðarvakning. Þess vegna ber að fagna því að heil- brigðis- og tryggingaráðuneytið hefur hafið víðtækt kynningar- átak til að hamla gegn út- breiðslu alnæmis hér á landi. f blaðauka Morgunblaðsins, sem hér er vitnað til, er lögð megináherzla á þrennt: * 1) Að engin lækning er til, enn sem komið er, við ónæmis- tæringu. * 2) Að helzta vörn fólks gegn sýkingu felst í lífsmáta þess, þ.e. að forðast lauslæti og skyndikynni, þar eð helzta smit- leið alnæmis eru kynmök við sjúkan einstakling. * 3) Aðgerðir gegn fíkniefnum eru og taldar til varna gegn eyðni, en „sameiginleg notkun sprautunálar" telst mikill áhættuþáttur. Landlæknir segir í í grein sinni, „Eyðni er ógnun", að heil- brigðisyfirvöld hafi haldið uppi mikilli fræðslu um þennan sjúk- dóm, en hún verði nú stóraukin. Fræðslu verði haldið uppi í efstu bekkjum grunnskóla, fram- haldsskólum og á vinnustöðum, sérstaklega þar sem yngra fólk starfar. Auk þess verði sendir fræðslubæklingar til allra á aldrinum 15—24 ára, auk fólks í svonefndum áhættuhópum. Aðalinntak fræðslunnar verður um áhættuhegðun og vamir gegn sýkingu. Morgunblaðið hvetur almenning til að Ijá þessu fræðsluátaki lið, ekki sízt ungt fólk, sem horfir fram á viðsjála tíma, hvað þessa lífshættulegu sótt varðar. Kynningarátakið, sem er fyr- irbyggjandi aðgerð, skiptir að sjálfsögðu miklu máli. En fleira kemur til. Sjúkrastofnanir hafa þegar þurft og verða fyrirsjáan- lega enn frekar að búa sig undir að mæta því aukna álagi á heil- brigðiskerfið, sem ónæmistær- ing hefur óhjákvæmilega í för með sér, bæði að því er varðar meðferð sýktra einstaklinga og sóttvarnir. Sá viðbúnaður hefur þegar krafizt og á enn eftir krefjast mikils kostnaðar í hús- næði, búnaði, tækjum og starfs- fólki. Þar kemur til kasta fjárveitingavaldsins, því fjár- munir eru afl þeirra hluta, sem gera skal, hér sem annars stað- ar. Meginmálið er þó fyrirbyggj- andi aðgerðir. Þær hefur hver og einn að hluta til í hendi sér. Fræðsluherferð ráðuneytisins er nauðsynlegt átak til að gera fólki grein fyrir alvöru málsins og persónulegri ábyrgð hvers og eins í fyrirbyggjandi vörnum. Ráðstef na Arkitektaf élags íslands: Umhverfið mótar maj BIFREIÐASTÆÐI og aðkoma að míðborginni voru meðal helstu umræðuefna á ráðstefnu Arki- tektafélagsins um „Miðborgir, mannlíf og mannvirki", sem haldin var í Norræna húsinu um helgina. Meðal annars kom fram sú hugmynd að byggð yrði brú yfir hafnarmynnið milli Ingólfs- garðs og Norðurgarðs, sem tengdi Skúlagötu við Granda- garð. í framsöguerindunum var fjallað um þróun miðborga og hlutverk þeirra. Höfundar Kvos- arskipulagsins kynntu hugmynd- ir sína og svöruðu fyrirspurnum. Morabondi Sveinn Einarsson leikstjóri ávarpaði ráðstefnuna í upphafi og lýsti viðhorfi sínu til þeirra skipu- lagshugmynda sem unnið hefur verið eftir í Reykjavík á undanförn- um áratugum. Hann benti á að umhverfið er það sem mótar fólk og því ætti það helst að vera í sam- hljómi við náttúruna. í borginni Morabondi, sem hann sagði vera á sömu breiddargráðu og Reykjavík, hefðu íbúarnir lítinn áhuga á úti- samkomum og því væru þar fá torg. Samkomustaðir og stofnanir væru dreifðir um alla borgina en flugvöll- ur í henni miðri til að skapa spennu. Á nesjum og við sjó þar sem útsýni er frá borginni eru byggðar verk- smiðjur sem byrgja mönnum sýn svo að þeir glepjist ekki á að leggj- ast í gón. „Sömuleiðis er hægt að leggja þar hraðbrautir. Líka inn í gömul gróin sögufræg hverfi, það er til dæmis hægt að gera með því að taka af gróðri eða vötnum og tjörnum ef svo óheppilega vill til, að eitt slíkt hefur slæðst inn í lands- lagið þrátt fyrir skipulagið," sagði Sveinn meðal annars. Viðkvæm svæði rúma ekki tilraunir í erindi sínu um „Borgarskipulag í sögulegu samhengi", rakti Stefán Thors skipulagsstjóri ríkisins þróun skipulagshugmynda frá iðnbylting- unni til okkar daga. Hann benti á að í skipulagsvinnu þyrfti að taka tillit til hagrænna, félagslegra, Skipulag Kvosarinnar var til umræðu á ráðstefnu Arkitektafélags íslands u sögulegra og listrænna þátta. „Það er því augljóst að hér er um gríða- lega flókið verkefni að ræða sem krefst opinnar umræðu og rök- studdrar stefnumörkunar stjórn- málamanna áður en endanleg ákvörðun er tekin. Á viðkvæmum svæðum er ekki rúm fyrir tilraunir því eftir að framkvæmd áætlunar er hafin er ekki auðveldlega aftur snúið," sagði Stefán. Hann sagði að því yrði að vera ljóst að hverju ætti að stefna með skipulagi mið- borga. Stundum vildi gleymast hversu langt er frá samþykktri skipulagsáætlun að fullbyggðum raunveruleika. Semja þurfi við lóð- areigendur og lóðarhafa og samkomulag að nást milli þeirra innbyrðis. Þá þarf ákveðna eftir- spurn svo að fjármagnseigendur sjái sér hag í uppbyggingun og vilja yfirvalda rikis og sveitarfélaga til að taka þátt í framkvæmdum. „Þetta vekur upp spurningar um stjórntæki, hvort hægt sé að stjórna þróun í uppbyggingu miðborga eða hvort þar ráði önnur lögmál," sagði Stefán. Kenningar um myndun miðborga Bjarni Reynarsson landfræðing- ur og deildarstjóri hjá Borgarskipu- lagi Reykjavíkur talaði um miðborgir og borgarskipulag. Hann rakti þætti úr skipulagssögu Reykjavíkur, gerði grein fyrir land- notkun og þróun verslunar. Einnig fjallaði hann um nýtt aðalskipulag fyrir Reykjavík sem nú er verið að kynna. Haukur Viktorsson arkitekt flutti framsögu um miðbæjarhverfi og skýrði Dynapoliskenningu Doxiades um þróun miðborga og rakti sögu Reykjavíkur í ljósi þessarar kenn- ingar. í lokin varpaði hann fram hugmynd um framtíðarskipulag verslunar á höfuðborgarsvæðinu þar sem leiðin Grjótaþorp - Hlemm- ur mynda einn þéttan verslunarás. Við gatnamót Kringlumýrarbraut- ar, Laugavegar og Suðurlands- Kaldrananeshreppur: Stefnt er að fækkun skóla í hreppnum Akveðið að reikna dráttarvexti af vanskilum þinggjalda Laugarhóli, Strandasýslu Hreppsnefndarfundur í hinni nýju hreppsnefnd Kaldrananes- hrepps var haldinn á fimmtu- dagskvöldið og var það þriðji fundur kjðrtímabilsins og um marga hluti sögulegur. Var hann haldinn í félagsheimilinu Daldri að Drangsnesi. Þetta er í fyrsta sinni sem hald- inn er hreppsnefndarfundur hér fyrir opnum dyrum. Hann var þó tæpast í heyranda hljóði, því hreppsnefnd sat við borð inn við svið hússins en tveimur stólaröðum fyrir áhorfendur var komið fyrir frammi við dyr. Nægði það hvergi nærri fyrir áhorfendur en þeir voru yfir 20 og ur'u því sumir að standa. Gerðu áhorfendur stax í upphafi athugasemdir við að ekkert heyrðist til hreppsnefndarmanna en þá frá- bað oddvitinn sér sérhverja truflun á fundinum. Flutti sig þá kona ein fram á gólfið áreitnilaust. Þriðja mál á dagskrá var bréf frá 23 íbúum hreppsins þar sem farið var fram á að hreppsnefndarfundir yrðu auglýstir og haldnir fyrir opn- um dyrum, og var vísað um það til sveitarstjórnarlaga. Var því erindi vel tekið og ákveðið að svo skyldi vera framvegis og fundir auglýstir með dagskrá. Fjórða mál fjallaði um að setja upp varmadælur til kyndingar skól- ans og félagsheimilsins á Laugahóli en þar er nú kynt með rafmagni þó jarðhiti sé á staðnum. Með þessu væri hægt að spara 156.000 kflo- vattstundir á ári en svona hefur verið kynt þar frá árinu 1972. Var oddvita falið að athuga það mál, samanber ennfremur tillögur um sparnað við skólarekstur síðar. Lánsfé til framkvæmdanna er fyrir hendi. Nú fluttu tvær konur sig nær fundarmönnum til að heyra betur mál þeirra. Varð þá einum hrepps- nefhdarmanni að orði: „Viltu ekki bara fá þér sæti hérna við borðið hjá okkur?" Fimmta mál var erindi skóla- nefndar Drangsnesskóla varðandi viðbyggingu við skólann. Er form- aður skólanefhdar hafði reifað málið urðu nú í fyrsta sinn umræð- ur á fundinum. Taldi hún ekki rétt að notað hefði verið fé af fjárveit- ingu til Drangsnesskóla til sund- skýlabygginar við Klúkuskóla. Svaraði oddviti því að þetta hefði verið gert sökum þess að á Drangs- nesi hefðu menn ekki verið í stakk búnir að nota þá fjárveitingu sem
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.