Morgunblaðið - 19.09.1993, Blaðsíða 27

27
sameiginlegum hugsjónum og efld-
ist bæði í leik og starfi alla tíð. A
Dalvík lágu leiðir okkar saman í
skólanum, þar sem róttækar hug-
myndir um skóla og uppeldi voru
viðraðar í frímínútum; á skrifstofu
Söltunarfélagsins í árdaga úthafs-
rækjuveiða þegar baráttan við kerf-
iskarlana var upp á h'f og dauða;
við söng á Missa Brevis eftir Moz-
art undir stjórn Kára Gests í Sam-
kór Dalvíkur; við endurreisn og efl-
ingu Alþýðubandalagsfélagsins á
staðnum; í- sigrum og tapi í pólitík-
inni; við blússöng í vinahópi um
lágnættið.
Alltaf var verið að btjóta í blað,
alltaf var veröldin ný, tilveran sí-
felld ögrun.
Og ekki þótti ungum fullhugum
nægur menningarbragur á því að
Dalurinn og Víkin ættu ekki sitt
málgagn, svo haustið 1977 var í
samvinnu við Hjört á Tjörn, hafin
útgáfa Norðurslóðar, blaðs sem enn
kemur út og ber undirtitilinn „svarf-
dælsk byggð og bær“.
Óttar varð bæjarfulltrúi eftir
glæstan kosningasigur árið 1978
og var forseti bæjarstjórnar á Dal-
vík þegar fjölskyldan fluttist aftur
suður yfir heiðar. í vitund okkar
setti dvöl þeirra hér þann svip á
þetta samfélag að okkur finnst það
aldrei hafa orðið jafnt eftir.
En vináttan hélst og heimsóknir
þeirra hingað, eða okkar til Siglu-
fjarðar eftir að Óttar varð bæjar-
stjóri þar, og síðar i Kópavoginn,
urðu margar. Við fylgdumst með
vexti og viðgangi drengjanna sem
óðum urðu fullorðnir, bæði okkar
og þeirra, og við horfðum á hár
hvers annars grána, á aldur og lífs-
reynslu setja sitt mark á svip og fas.
Og áfram vorum við samhetjar
í pólitíkinni. Við rökræðu um stefnu
eða stefnuleysi flokksins voru skoð-
anir skerptar, engri vanahugsun var
eirt. I félagsskap Óttars urðu hlut-
irnir að heita sínum réttu nöfnum,
krefjandi beinskeyttar spumingar
kölluðu á heiðarlegt uppgjör við
málefnið, hvert svo sem það var
þá stundina. Þess vegna var sam-
vinnan alltaf skemmtileg og gef-
andi, samfundirnir alltaf tilhlökkun-
arefni.
Vináttan við Óttar hefur skipt
okkur miklu og haft áhrif á okkur.
Þannig mun hann lifa með okkur
áfram. En mikið óskaplega eigum
við eftir að sakna þessa góða
drengs; símtalanna í dagsins önn,
skarplegra athugasemdanna, hlát-
ursins, hlýjunnar.
Guðný, elsku vinkona, vonandi
getur vinátta okkar styrkt þig við
að takast á við lífíð eftir þennan
mikla missi.
Jóhann og Svanfríður,
Dalvík.
Kær mágur og vinur er látinn
langt um aldur fram. Minningarnar
hrannast upp, allar ljúfar. Þægileg-
ar samræður, fræðandi ferðalög,
en hæst ber sönginn og tónlistina.
Óttar hafði yndi af tónlist og
átti auðvelt með að hrífa fólk með
sér og miðla af þekkingu sinni,
hvort sem var í samræðum um tón-
listina eða í söng og hljóðfæraleik.
Það eru góðar minningar um kvöld-
in kringum píanóið, þar sem Óttar
lék undir og safnaði okkur kringum
sig í söng.
Saga og þjóðhættir voru honum
einkar hugleikin og var hann vel
fróður um þau mál og sagði frá á
lifandi og skemmtilegan hátt, svo
að augu manns opnuðust. Við höfð-
um búið í Þýskalandi í rúmt ár,
þegar Guðný og Óttar heimsóttu
okkur þar og skyndilega sáum við
sögu lands og þjóðar í nýju ljósi.
Við fórum alltaf ríkari af hans
fundi.
Góður drengur er horfínn, en
minningin mun lifa ög gera okkur
sorgina léttbærari.
Margrét og Þorsteinn.
Fögur kyrrð líðandi haustdaga
stendur í verðugu mótvægi við
minningar um glaðan skólafélaga
og góðan samferðamann á lífsins
göngu, sem í dag er kvaddur hinstu
kveðju.
Óttar Proppé fæddist í Reykjavík
26. mars 1944, sonur hjónanna
MORGUNBLAÐIÐ MINNINGAR SUNNUDAGUR 19. SEPTEMBER 1993
Huldu Gísladóttur sem látin er fyr-
ir nokkrum árum og Óttars Proppé
framkvæmdastjóra. Eftirlifandi
eiginkona Óttars er Guðný Ásólfs-
dóttir en synir þeirra tveir eru
Hrafnkeli og Kolbeinn. Þeim, ásamt
systkinum Öttars og öðrum vanda-
mönnum. votta ég samúð mína
vegna þessa mikla og ótímabæra
missis.
Óttar var gæddur sjaldgæfum
persónutöfrum svo að öllum sem
kynntust honum lá hlýtt orð til
hans. Námsmaður var hann góður
og því vel metinn af kennurum, en
einnig af bekkjarfélögum vegna
eðlislægrar vinsemdar hans og
hjálpsemi.
Félagslyndur var Óttar í besta
lagi og þegar þurfti að velja fulltrúa
bekkjarins til trúnaðarstarfa eða
skipuleggja skemmtanir, var hann
nánast sjálfkjörinn. Hann kunni að
fara með gítar og leika á píanó og
því var hann safi allra samkvæma.
Böndin sem skólafélagar bindast
ungir eru flestum ósýnileg fyrr en
löngu síðar. Þetta átti ekki við um
Óttar. Á góðu kvöldi sagði hann
eitt sinn yfir hópinn: „Strákar, við
ættum alltaf að standa saman, þá
dregst enginn aftur úr og það verð-
ur auðveldara að kippa þjóðfélaginu
í lag.“ Eftir skólann tvístraðist hóp-
urinn að vísu og fram til þessa
dags lýtur hver að sínu, en bekkjar-
böndin halda.
Óttar var alla starfsævina trúr
sinni ríku samkennd með öðrum
mönnum og löngun til að miðla af
kröftum sínum og þekkingu. Einu
ári sem hann lagði stund á hag-
fræðinám í Svíþjóð skilaði hann til
samfélagsins með því að þýða bók
um það efni á íslensku. Eftir ís-
lensku- og sögunám við Háskóla
íslands kenndi hann í nokkur ár
m.a. á Dalvík. Næsta skref í þjón-
ustunni við almenning var að gegna
starfi bæjarstjóra á Siglufirði og
síðan tók við ritstjórastarf á Þjóð-
viljanum. Frá árinu 1990 starfaði
Óttar sem fjármálastjóri Hafnar-
fjarðarhafnar.
Fyrir fáum vikum kom ég til
Óttars á skrifstofu hans við höfn-
ina, en hún er með glugga sem
veit til hafs. Ég var að bera undir
hann sérstök atriði í verkefni sem
ég hef með höndum. Eftir dijúg-
langar samræður, fjörugar að
vanda, leit Óttar með bros í augun-
um: „Jæja, við erum búnir að tala
nóg, nú er að vinna."
Sigurþór Aðalsteinsson.
Langt um aldur fram er fallinn
frá góður félagi og kunningi, Óttar
Proppé, sem ég vil minnast nokkr-
um orðum. Óttar kom víða við sögu
á lífsleiðinni og tókst á hendur
margvísleg störf enda maðurinn
fjölhæfur. Leiðir okkar lágu fyrst
saman að ráði þegar hann kom til
starfa hér syðra eftir að hafa búið
fyrir norðan um árabil. Fyrst á
Dalvík þar sem hann átti m.a. þátt
í glæsilegum árangri Alþýðubanda-
lagsfólks í bæjarstjómarkosning-
um. Síðan gegndi hann starfi bæjar-
stjóra á Siglufirði og er mér í fersku
minni með hvflíkum söknuði Sigl-
firðingar, og þá ekki síst Alþýðu-
bandalagsfélagar, kvöddu þau hjón-
in er þau héldu á brott. Hér syðra
tók Óttar svo að sér ýmis trúnaðar-
störf, var framkvæmdastjóri Al-
þýðubandalagsins, ritstjóri Þjóðvilj-
ans og síðan formaður fram-
kvæmdastjórnar flokksins.
í þessum störfum öllum komu
hæfíleikar Óttars og mannkostir vel
í ljós. Hann var mannasættir og
einstaklega laginn í samskiptum við
fólk þar sem á reyndi og það gerði
oft innan Alþýðubandalagsins á
þessum árum.
Upp í hugann kemur mynd af
Óttari þar sem hann stendur á
tröppunum hjá mér seint um kvöld
í haustbyijun 1987. Ég hafði af
ákveðnu tilefni og af nokkrum
skaphita fest allstór orð á blað sem
fóru í gegnum hendur Óttars, starfa
hans vegna. Honum þótti fulldjúpt
í árinni tekið og ógætilega og gerði
sér ferð til mín að ræða málin. Er
skemmst frá því að segja að ég fór
að hans hollu ráðum og lét skyn-
semina ráða meiru, en skaphitann
minna, um það sem sagt var.
Fyrir nokkrum árum ókum við
Óttar saman leiðina norður í land
á fögrum vordegi. Leiðinni var heit-
ið á Dalvík og Óttar lék við hvern
sinn fingur og hugði gott til endur-
funda við vini og kunningja.
Skemmtilegri ferðafélaga er erfitt
að hugsa sér. Hann var fróður vel
um menn og málefni, sagði vel frá
og skemmtilega. Þegar kom að
Valagilsá í Norðurárdal í vorleys-
ingum vafðist ekki fyrir honum að
fara með kveðskap þjóðskáldsins
rétt eins og hann læsi af bók.
Ég kveð með söknuði góðan
dreng.
Eftirlifandi eiginkonu hans,
Guðnýju, sonum og öðrum aðstand-
endum votta ég samúð mína og fjöl-
skyldu minnar.
Steingrímur J. Sigfússon.
Það var haustið 1952 og komið
dálítið fram á skólatímann að það
fluttist nýtt fólk í löggublokkina við
Tómasarhaga. Sá elsti í hópi barn-
anna, undirritaður, var sendur í
Melaskólann og hóf þar nám hjá
Hróðmari Margeirssyni. Var af ein-
hveijum ástæðum settur við hliðina
á löngum dreng, Óttari. Þetta var
átta ára sé. Þar sátum við fyrst
saman. Síðan sátum við saman af
og til alla ævina. Uppátæki okkar
voru margvísleg í þessum bekk,
átta ára sé, og ekki öll til fyrirmynd-
ar að sögn kennarans sem reyndi
allt til að halda okkur í sundur. En
það tókst aldrei. Og þannig varð
það æ síðan þessa fjóra tugi ára
sem við vissum hvor af öðrum.
Höfum átt sameiginlegar minning-
ar, sameiginlegar stundir gleði og
vandamála allt í senn. Þó við höfum
á stundum ekki sést árum saman, -
langtímum saman, var alltaf ein-
hver þráður á milli okkar, þessi
þráður sem var spunninn þarna einn
og hálfan vetur í átta ára og níu
ára sé í meló.
Eitt árið var Óttar kominn í sveit
undir Grímsstaðamúlann. Ég var
þá líka í þeirri sveit. Þar fórum við
Guðrún einmitt sl. sumar og sáum
Grenjadal, en hann og Hraundalur-
inn eru svo fallegir dalir að þeir
eiga fáa sína líka og hafa verið svo
sniðugir að fara framhjá auglýs-
ingastofunum og myndatökum
ferðamannabæklinganna en gefa
þó hvergi eftir nágrönnum sínum
Hítardal og Norðurárdal.
Svo er Óttar kominn vestur í
Dali í sveit. Og ég fluttur vestur í
Dali.
Svo erum við komnir í þriðja
bekk í menntó. Þá hætti Óttar fljót-
lega og fór í símvirkjun en kom
aftur.
Svo var hann auðvitað róttækur
eins og allt almennilegt ungt fólk
á þeim árum. Fer til Svíþjóðar og
lærir hagfræði um skeið. Kenndi í
Hveragerði og sinnti óðara flokks-
verkum í tengslum við alþingiskosn-
ingarnar vorið 1971. Áður en af
er litið er hann svo kominn til Dal-
víkur að kenna og í pólitíkina þar.
Byggði þar hús með eftirminnilegu
sniði og vann þar með félögunum
kosningasigur svo stóran að Óttar
varð um skeið forseti bæjarstjómar.
Svo er hann kominn til Siglu-
fjarðar, bæjarstjóri með glans. Þar
áttum við saman langa nótt í póli-
tískum umræðum eitt sinn að
haustlagi; sú nótt og sú umræða
dugði okkur báðum til þess að Ótt-
ar var ráðinn framkvæmdastjóri
Alþýðubandalagsins og síðar rit-
stjóri Þjóðviljans. Var einn nánasti
trúnaðarmaður minn og ráðgjafi
lengi vel á þeim árum sem voru
erfiðust í flokknum á seinni árum.
Þegar djöfulgangurinn gekk hvað
mestur yfir Alþýðubandalagið sum-
arið 1987 var ótrúlega gott að eiga
að klett eins og Óttar; þá þurftum
við stundum að eiga langar snerrur
hvor við annan og tókst vel að ala
hvor annan upp að mér finnst eftir
á að hyggja. í þeim sviptingum
dugði Óttar ótrúlega vel. Og það
skipti miklu að honum var einkar
lagið að tala við alla. Það var ekki
síst sá kostur sem varð til þess að
armarnir sameinuðust um að gera
hann að formanni framkvæmda-
stjórnar Alþýðubandalagsins. Ekki
var það síður mikilvægt að á úrslita-
stundum að loknum löngum og að
sama skapi þrautleiðinlegum fund-
arhöldum átti Óttar það oft til að
setjast við hljóðfærið sem hann lék
við löngum fingrum og galdraði
fram hljóð sem breyttu leiðinlegum
samkomum í gleðistundir.
Og nú er Óttar farinn eftir snarpa
orrustu við banvænan sjúkdóm þar
sem Óttar virtist hafa betur um
skeið. En svo kom óvinurinn aftur
og Óttar lést sl. laugardag. Það var
reiðin sem varð mitt fyrsta við-
bragð. Og ég er svo ófullkominn
að ég er reiður enn ekki síst fyrir
hönd Guðnýjar og strákanna.
Ég flyt Guðnýju og sonum þeirra
samúðarkveðjur okkar Guðrúnar á
þessari stundu.
Ég er Óttari Proppé þakklátur
fyrir stuðning og samstarf en fyrst
og fremst fyrir þá vináttu sem ent-
ist okkur alltaf allt frá því að við
hittumst fyrst og sátum saman tvo
vetur í átta ára sé.
Svavar Gestsson.
Vissulega var mér brugðið þegar
frændi minn Ólafur Proppé hringdi
í mig sunnudaginn 12. september
og tilkynnti mér lát Óttars bróður
síns, því aðeins hálfur mánuður var
frá okkar síðustu fundum. Þó að
vitað væri að hann gengi ekki heill
til skógar, grunaði mig ekki að
dauðinn væri jafn skammt undan
sem raunin varð.
Við Óttar vorum þremenningar
að frændsemi. Faðir hans, Óttar
Proppé, og móðir mín, Helga
Proppé, voru bræðrabörn og milli
þeirra frændsystkinanna var alla tíð
kært og fjölskyldur okkar ræktuðu
með sér góðan vinskap sem aldrei
bar skugga á.
Á unglingsárum sínum var Óttar
heimagangur á heimili foreldra
minna í Hafnarfirði. Hann og bróð-
ir minn Vésteinn voru jafnaldrar,
skólabræður og góðir vinir. Frá
þessum árum minnist ég Óttars sem
gáskafulls og glaðsinna unglings
og það var engin lognmolla í kring-
um hann. Hann var hæfileikaríkur,
flugnæmur og góður námsmaður,
en vissi ekki alveg alltaf á þeim
árum hvað hann vildi. Hið andlega
atgervi átti síðar eftir að nýtast
honum vel í starfi og leik.
Eins og svo oft vill verða varð
vík á milli vina þegar Óttar settist
að á Dalvík og síðar á Siglufirði,
og við hittumst ekki í mörg ár. I
fimmtugsafmæli Óla bróður hans,
fyrir tæpum tveimur árum, bar
fundum okkar saman, og það var
gaman að hlusta á ræðuna sem
hann flutti bróður sínum, kryddaða
góðlátlegri kímni og þar þekkti ég
aftur hinn góða gamla Óttar.
í ársbyijun 1993 hóuðu þeir
bræður, Oli og Óttar, saman nokkr-
um skyldmennum í því augnamiði
að eitthvað yrði gert til þess að
halda minningu langömmu okkar
og langafa, þeirra Helgu Jónsdóttur
(f. 1848, d. 1925) og Claus Egg-
erts Dietrichs Proppé (f. 1839, d.
1898), bakarameistara í Hafnar-
firði, á loft. Sum okkar þekktust
lítið sem ekkert, vissum aðeins
hvert af öðru, en okkur féll ágæt-
lega hveiju við annað og áttum
saman ánægjulegar stundir þar sem
við skoðuðum myndir og rifjuðum
upp ýmsa atburði og sögur af ætt-
mennum okkar. Málin þróuðust á «
þann veg að ákveðið var að efna
til ættarmóts á Görðum þar sem
þau Proppéhjón eru grafin. Á stutt-
um tima tókst að taka saman niðja-
tal, ásamt ýmsum tiltækum upplýs-
ingum um ættina og „Proppéættin
á Islandi“ kom út í vandaðri útgáfu
nokkrum dögum fyrir ættarmótið.
Það var ekki síst þeim bræðrum
Óttari og Óla að þakka að þetta
varð að veruleika og var það þeim
metnaðarmál að ættarmótið færi
sem best fram og skipulag þess
væri í góðu lagi.
Hinn 28. ágúst síðastliðinn rann
upp heiður og tær. Það var hátíðleg
stund þegar um 230 afkomendur
Proppéhjónanna og venslafólk
þeirra, sumir langt að komnir, voru
samankomnir í Garðakirkju og
hlustuðu á séra Bjarna Þór Bjarna-
son flytja minningarorð um ættfor-
eldra okkar og lýsa altaristöflunni
sem er gjöf Proppéfjölskyldunnar
til kirkjunnar til minningar um
Helgu og Claus Eggert. Einnig
þakkaði séra Bjarni störf Óttars
eldra í þágu kirkjunnar, en hann
var um árabil sóknarnefndarfor-
maður Garðakirkju. Að lokinni at-
höfn í kirkjunni gengu mótsgestir
að grafreit Proppéhjónanna og
Gunnar Knútur Proppé, elstur núlif-
andi Proppé, lagði krans á leiðið.
Síðan var fjölbreytt dagskrá í
samkomuhúsinu á Garðaholti sem
stóð framyfir miðnætti og þar voru
Óttar og Guðný kona hans hrókar
alls fagnaðar og blönduðu geði við
skyldfólkið jafnt unga sem aldna,
af eðlislægri hjartahlýju. Undir
stjórn Óttars og Kolbeins sonar
hans fór fram fjöldasöngur þar sem
Óttar sat við píanóið og sungnir
voru textar sem hann hafði séð um
að fjölrita.
Næsta dag hittumst við nefndar-
fólkið til að ganga frá uppgjöri eft-
ir ættarmótið. Óttar tók að sér hlut-
verk gjaldkera og var eldsnöggur
að sjá um reikningshliðina og útkljá
peningamálin. Öll vorum við ánægð
með hversu vel hafði til tekist dag-
inn áður, og hið hressa og alúðlega
viðmót skyldfólksins yljaði okkur
svo sannarlega um hjartaræturnar.
Þegar við kvöddumst, kyssti Óttar
okkur frænkur sínar af innileik.
Síst óraði mig fyrir því að þetta
væri síðasta kveðjan og við ættum
ekki eftir að sjást framar.
Um leið og ég votta Guðnýju,
sonum þeirra, tengdadóttur, Óttari
eldra, Elsu og systkinum hans sam-
úð mína, þakka ég sérstaklega fyr-
ir okkar síðustu samskipti, í tengsl-
um við Proppéættarmótið, sem voru
í alla staði ánægjuleg og sýndu
hvern dreng Óttar hafði að geyma.
Véný Lúðvíksdóttir.
Það komust færri að en vildu í drengjakór Lauganeskirkju
á þessu hausti en okkur vantar duglega drengi á aldrinum