Morgunblaðið - 25.02.1994, Síða 1

88 SIÐUR B/C
46. tbl. 82. árg.
FÖSTUDAGUR 25. FEBRÚAR 1994
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Klúður í
framboðs-
málum
á Ítalíu
Róm. Reuter.
SEGJA má, að örlög kosning-
anna á Italíu í mars, líklega
þeirra mikilvægustu í landinu
frá 1948, séu nú í höndum lög-
fræðinga en svo getur farið,
að ýmsir kunnir menn og
flokkar verði að draga fram-
boð sitt til baka í mörgum kjör-
dæmum. Er ástæðan alls konar
formgallar eða „dæmigert, ít-
alskt klúður“ eins og dagblaðið
La Repubblica hafði eftir inn-
anríkisráðherra Italíu.
Það eru einkum Norðursam-
bandið, Áfram Ítalía, flokkur fjöl-
miðlajöfursins Silvios Berlusconis,
og Italski sáttmálinn, flokkur
umbótamannsins Marios Segnis,
sem hafa lent illa í því og fram-
bjóðendum þeirra og flokkslistum
hefur verið hafnað í ýmsum kjör-
dæmum. Hafa þá skilyrði um
framboð ekki verið uppfyllt og al-
gengt, að meðmælendur með
framboðinu séu ekki nógu margir.
Hefur Norðursambandið krafist
þess, að ríkisstjórnin breyti kosn-
ingareglum en Nicola Mancino
innanríkisráðherra neitar því. Er
búist við, að æðsti áfrýjunarréttur
Italíu muni skera úr um þetta mál
á sunnudag.
Beðið eftir föngunum
Reuter
NOKKRIR stuðningsmenn þeirra, sem stóðu fyrir valdaránstilrauninni í október, tóku sér stöðu fyrir utan
Lefortovo-fangelsið í Moskvu í gær og kröfðust þess, að föngunum yrði sleppt. Rússneska þingið eða dúm-
an hefur samþykkt sakaruppgjöf þeim til handa en sumir ráðgjafar Jeltsíns telja, að það hafi farið út fyr-
ir valdsvið sitt og unnt sé að hnekkja ákvörðuninni. Hér er meðal annars haldið uppi myndum af tveimur
kunnustu föngunum í Lefortovo, Rúslan Khasbúlatov, fyrrverandi þingforseta, og Alexander Rútskoj, fyrr-
verandi varaforseta.
Strengim-
ir stilltir
í Helsinki
llelsinki. Reuter.
FORSÆTISRÁÐHERRAR Finn-
lands, Svíþjóðar og Noregs hitt-
ast í Helsinki í dag til að ræða
þau atriði sem aðild landanna að
Evrópusambandinu veltur á.
Munu byggðastyrkir verða þar
ofarlega á baug auk annars.
Per Zetterqvist, talsmaður Carls
Bildts, forsætisráðherra Svíþjóðar,
sagði í gær að ráðherrarnir hefðu
fylgst mjög vel með framgangi
mála og ættu aðeins eftir að fín-
stilla afstöðu landanna. Eftir fund-
inn munu samningamenn halda til
viðræðna í Brussel til að reyna að
tryggja að samningar náist við
Evrópusambandið fyrir 1. mars.
Takist það ekki, er nánast útilokað
að sambandið geti veitt löndunum
aðild fyrir 1. janúar 1995.
Sjá „Spánverjar ...“ á bls. 23.
Fyrsta stefnuræða Jeltsíns Rússlandsforseta á nýju þingi landsins
Heitir að beijast gegn
verðbólgu og glæpum
Nokkrar skoðanakannanir
benda til, að kosningabandalag
Áfram Italía, Norðursambandsins
og nýfasista njóti mests stuðnings
meðal kjósenda en það hefur líka
komið fram, að um 60% séu enn
óákveðin. Þess vegna þykir lítið
mark takandi á könnunum enn
sem komið er.
Hafnar miðstýringu og óheftum markaðsbúskap en vill fara milliveginn
Moskvu. Reuter.
BORÍS Jeltsín, forseti Rússlands, flutti fyrstu stefnuræðu sína á
nýju þingi landsins í gær og lofaði að hvika hvergi frá efnahags-
legri umbótastefnu sinni en kvaðst ætla að standa vörð um lifskjör
almennings. Hann boðaði aðgerðir til að stemma stigu við verðbólg-
unni en bankastjórar í Moskvu töldu litlar líkur á að forsetanum
tækist það á meðan stjórnin ysi fé í fyrirtæki, sem eru rekin með
tapi, og seðlabankinn héldi áfram óhóflegri seðlaprentun.
Þjóðernisöfgamaðurinn Vladímír
Zhírínovskíj og fleiri stjórnarand-
stæðingar gagnrýndu þingræðu
Jeltsíns og sögðu hana sýna að for-
setinn hefði engar lausnir á vanda-
málum Rússlands. Stuðningsmenn
Jeltsíns fögnuðu hins vegar ræð-
unni, sögðu hana marka tímamót og
Fiskur veiddur af frönskum
„hetjum“ er „bestur í heimi“
Innflutningshömlur Frakka ræddar innan EES á mánudag að kröfu íslendinga
París. Reutcr.
FRANSKA stjórnin hefur hafið mikla her-
ferð fyrir aukinni fiskneyslu og er það liður
í samkomulagi, sem gert var við sjómenn
eftir að þeir höfðu gengið berserksgang í
mótmælum sínum gegn innfluttum fiski.
Er ekki berum orðum hvatt til, að Frakkar
kaupi aðeins franskan fisk, en hann er kall-
aður ',,sá besti í heimi“ og frönskum sjó-
mönnum lýst sem „hetjum hafsins", sem
berjist við höfuðskepnurnar meðan aðrir
sofi. Gagnvart innfluttum fiski beita Frakk-
ar hins vegar ýmsum takmörkunum og hef-
ur af þeim sökum verið boðað til fundar í
samstarfsráði EES-ri'kjanna í Brussel á
mánudag að kröfu íslendinga.
„Okkar ferski fiskur — sá besti í heimi" eru
einkunnarorð herferðarinnar, sem er að hálfu
kostuð af Evrópusambandinu, og útvarpsaug-
lýsingarnar hefjast á því, að reiður sjómaður
segir: „Það er farið með okkur eins og flæk-
Franskt er best
ÞESSI drengur veit, að það eru franskir
bátar, sem draga besta fiskinn úr sjó.
inga.“ Síðan tekur andstuttur þulur við: „Með-
an þið sofið, halda þeir til hafs. Þeir bjóða regn-
hiyðjunum birginn klukkustundum saman og
þegar þeir koma í höfn, örmagna, eru aðrir að
leysa landfestar. Þeir koma færandi hendi,
gefa ykkur lýsu og kola og annan fisk. Hann
er nú fáanlegur í fiskbúðinni ykkar.“
Það er hluti af herferðinni, að milljónum fisk-
uppskrifta verður dreift í verslunum í Frakk-
landi, en þótt reglur Evrópusambandsins banni
mismunun í auglýsingum, er í þeim lögð áhersla
á fisk, sem veiðist mest við Frakklandsströnd,
en hefur gengið illa að selja.
Mörg aðildarríki Evrópusambandsins og
EFTA-ríkin saka Frakka um ólöglegar innflutn- -
ingstakmarkanir á fiski og að kröf-u íslendinga
hefur verið boðað til sérstaks fundar um málið
á mánudag með fulltrúum þeirra ríkja, sem
aðild eiga að Evrópska efnahagssvæðinu, EES.
Það hefur vakið nokkra athygli hvað önnur
Norðurlönd, einkuin Noregur, hafa látið þetta
- mál lítið til sín taka, en skýringin á því er trú-
lega sú, að nú fer fram úrslitahrinan í viðræð-
um þeirra um aðild að Evrópusambandinu.
geta lagt grunninn að nýju og öflugu
Rússlandi.
„Svo lengi sem ég er forseti skal
ég veija og vernda efnahagslega
umbótastefnu okkar,“ sagði Jeitsín
meðal annars. Forsetinn sagði ekki
koma til greina að snúa aftur til
miðstýrðs efnahagskerfis eða taka
upp óheftan markaðsbúskap; fara
þyrfti milliveginn til að lina þjáning-
ar almennings. Hann sló á strengi
föðurlandsástar, sagði að Rússar
myndu ekki fallast á frekari „einhliða
tilslakanir" í varnarmálum og lofaði
að veija hagsmuni rússneskra minni-
hlutahópa í öðrum fyrrverandi lýð-
veldum Sovétríkjanna.
Kynt undir verðbólgu
Rússneskir bankastjórar sögðust
ánægðir með þann ásetning Jeltsíns
að stemma stigu við verðbólgunni
en sögðu ólíklegt að það tækist þar
sem stjórnin væri staðráðin í að
dæla fé í illa stödd fyrirtæki og seðla-
bankinn héldi áfram að fjármagna
•fjárlagahallann með því að auka
seðlaprentunina. Viktor Tsjerno-
myrdin forsætisráðherra hefur lofað
að veija þúsundum milljarða rúblna
í ódýr lán handa fyrirtækjunum til
að draga úr framleiðsluhruninu.
„Það er auðvitað nauðsynlegt að
stemma stigu við verðbólgunni,"
sagði Vítalíj Shmeljov, varaforseti
Tsjasprombank í Moskvu. „En ég hef
efasemdir um þær aðferðir sem
stjórnin beitir við að draga úr henni."
Rúblan lækkaði í verði í gær, ann-
an daginn í röð, og hefur aldrei ver-
ið jafn verðlítil gagnvart dollarnum.
Fyrir dollarinn fást nú 1.657 rúblur.
Sjá „Þingmenn láti af hefndar-
þorstanum ...“ á bls. 22.