Morgunblaðið - 28.01.1996, Blaðsíða 52

Pað tekur aðeins
eittn m |
■virkan
dag
flftmtif t4t rÍiV/ii
þínum til skila
PÓSTjJR
►TUR
SlMi
fflfffltntlrifafeifr
varaaflgjafar
fyrir tölvur og
símkerfi
<o> NÝHERJI
immcAM poww convimion
MORGUNBLAÐIÐ, KRINGLAN 1, 103 REYKJAVÍK, SÍMl 669 1100, SlMBRÉF 569 1181,
PÓSTHÓLF 3040, NETFANG MBUSCENTRUM.IS / AKUREYRI: HAFNARSTRÆTI 85
SUNNUDAGUR 28. JANUAR 1996
VERÐ I LAUSASOLU 125 KR. MEÐ VSK
Raunvextir útlána
Hækkunin
0,6-0,8 pró-
sentustig
MEÐALRAUNVEXTIR verð-
tryggðra og óverðtryggðra skulda-
bréfalána banka og sparisjóða
hækkuðu á síðasta ári frá árinu á
undan um 0,6 til 0,8 prósentustig.
Meðalvextir verðtryggðra útlána
voru 8,7% á árinu 1995, en voru
7,9% árið áður og meðalraunávöxt-
un óverðtryggðra skuldabréfalána
hækkaði úr 9,5% árið 1994 í 10,1%
í fyrra.
Þrátt fyrir hækkun útlánsvaxta
í fyrra miðað við árið áður eru þeir
ekki orðnir jafnháir og þeir voru
árin þar á undan. Meðalvextir verð-
tryggðra útlána voru 9,1-9,3% árin
1991-93 og raunávöxtun óverð-
tryggðra útlána að meðaltali var á
sama tíma 10-11,8%.
Vaxtabreytingar í maí
Ólafur K. Ólafs, deildarstjóri í
peningamáladeild Seðlabanka ís-
lands, segir að þessa hækkun vaxta
megi rekja til vaxtabreytingar
banka og sparisjóða á vormánuðum.
Þá hafi nafnvextir óverðtryggðra
skuldabréfa hækkað um 1% og síð-
an hafi vextir verðtryggðra lána
hækkað á sama tíma um 0,6% að
meðaltali í kjölfar hækkunar á
ávöxturi spariskírteina á Verðbréfa-
þingi. Þessar vaxtabreytingar í
maímánuði séu nánast einu vaxta-
breytingar banka og sparisjóða á
síðasta ári.
Ólafur sagði að það hefði stuðlað
að hærri raunvöxtum óverð-
tryggðra útlána en ella í fyrra að
verðbólga á árinu hefði orðið minni
en spáð hefði verið. í fyrrahaust
hefði enn verið spáð að verðbólga
á mælikvarða lánskjaravísitölú frá
upphafi til loka ársins yrði um 2%,
en þegar upp hefði verið staðið
• hefði hækkunin verið 1,6%.
Ólafur sagði að spáð væri meiri
verðbólgu á þessu ári vegna launa-
hækkana og kostnaðaráhrifa vegna
þeirra. Spáð væri 3,1% hækkun
lánskjaravísitölunnar á árinu frá
janúargildi 1996 til jafnlengdar
1997, sem væri umtalsvert meiri
hækkun en í fyrra.
Verbúðar-
bryggja í
vetrarsól
GOMLU verbúðarbryggjurn-
ar á Grandagarði í Reykjavík-
urhöfn hafa verið endurnýj-
aðar frá því í haust, á þær
sett nýtt dekk og bryggjurnar
klæddar. Myndin var tekin í
hádegissólinni á föstudag af
vinnandi manni undir bryggj-
unni. Geislar sólarinnar hafa
þó ekki náð að ylja mannin-
um, enda er hún lágt á lofti
og staldrar ekki lengi við dag
hvern.
211 hálkuslys á
tveimur mánuðum
ÞRÁTT fyrir snjóléttan vetur hafa
211 manns, 124 konur og 87 karlar,
leitað til slysadeildar Sjúkrahúss
Reykjavíkur eftir að hafa orðið fyrir
hálkuslysum síðastliðna rúma tvo
mánuði. 167 þeirra voru fótgangandi
þegar slys bar að höndum.
Á slysadeild Sjúkrahúss Reykja-
víkur hefur sérstök rannsókn staðið
yfir á hálkuslysum frá því í byijun
nóvember og er ætlunin að könnun-
in nái yfir 6 mánaða tímabil. Að
sögn Brynjólfs Mogensen forstöðu-
læknis og Sigurðar Kristinssonar,
læknis á slysadeild, tekur skráning
hálkuslysa til fótgangandi vegfar-
enda, sem voru 167 eins og fyrr
sagði, hjólreiðamanna, en níu slíkir
slösuðust í hálku undanfarna þrjá
mánuði, ökumanna og farþega bif-
reiða, sem voru samtals 13, svo og
skauta- og sleðafólks en 20 leituðu
til slysadeildar eftir að hafa meiðst
á skautum eða sleðum.
Greindir hafa verið áverkar þeirra
169 karla og kvenna sem komu á
slysadeild eftir hálkuslys í nóvember
og desember. 57 þeirra höfðu bein-
brotnað, 5 farið úr liði, 52 tognað,
37 marist, 21 hlotið sár en í 13 tilvik-
um voru áverkar annarrar tegundar
eða 46 hinna slösuðu voru 60 ára eða
eldri, 39 voru 19 ára og yngri. Þijú
slysanna urðu milli miðnættis og
klukkan 7 að morgni én annars var
dreifíng þeirra yfir daginn nokkuð
jöfn ef undanskilinn er tíminn milli
klukkan 18 og 21 þegar þau voru
áberandi fæst.
Tilgangur rannsóknarinnar er að
kanna algengi hálkuslysa og kostnað
sem af þeim hlýst fyrir þjóðfélagið.
Morgunblaðið/Ásdís
Dalamenn minnast 1.000 ára afmælis Vínlandsfundar
. Rætt um að byggja upp
fæðingarbæ Leifs heppna
HREPPSNEFND Dalabyggðar hefur samþykkt
að fara þess á leit við þijá menn að þeir geri
tillögur og hafi forgöngu um með hvaða hætti
Dalabyggð geti minnst Leifs heppna Eiríkssonar
með sem veglegustum hætti árið 2000 en þá
verða 1.000 ár liðin frá Vínlandsfundi. Hug-
44 myndir eru um að byggja upp Eiríksstaði í
Haukadal og gera líkan af rúmstæði því sem
, Leifur heppni fæddist í.
Líkan af rúmstæði Leifs
Sigurður Rúnar Friðjónsson, oddviti Dala-
byggðar, segir að ætlunin sé að minningin verði
með þeim hætti að sögu Dalanna verði gerð góð
skil og eignarhald íslendinga á Leifi heppna
tryggt. Einnig að hvetja fleiri ferðamenn til að
leggja leið sína um Dali. Eiríkur rauði reisti sér
bústað stuttan stekkjarveg inn frá Stóra-Vatns-
horni í Haukadal og þar var Leifur heppni fædd-
ur. Á Eiríksstöðum sér enn til nokkurra rústa
og þar á meðal skála Eiríks og smiðju. Hugmynd-
ir eru uppi um að merkja fæðingarstað Leifs
heppna með einhveijum hætti. Meðal annars er
rætt um að koma þar upp minnisvarða, til dæm-
is afsteypu af Leifs-styttunni sem Bandaríkja-
menn gáfu íslendingum en hún stendur sem
kunnugt er á Skólavörðuholti í Reykjavík. Rætt
er um að byggja upp bæinn á Eiríksstöðum og
gera líkan af rúmstæði því sem Leifur heppni
fæddist í.
Einnig eru uppi hugmyndir um að merkja
helstu kennileiti er tengjast Eiríki rauða í Döium
og á Skógarströnd, meðal annars leiðina út
Haukadal og Skógarströnd og í Eiríksvog í
Klakkseyjum þar sem Eiríkur rauði leyndi skipi
sínu á meðan hann bjó sig til Grænlandsferðar.
Þjóðarátak
Friðjón Þórðarson, fyrrverandi ráðherra, Jó-
hann Sæmundsson í Ási og séra Óskar Ingi
Ingason hafa verið beðnir um að hafa forgöngu
um málið. Sigurður Rúnar segir að reynt verði
að laða til samstarfs um verkefnið og fjármögn-
un þess alla hugsanlega aðila þannig að það
verði þjóðarátak til að tryggja það að Leifs
heppna verði minnst sem íslendings. Hann segir
að bandarískir ferðamenn og fleiri hafí sýnt
áhuga á Eiríksstöðum og bindi menn vonir við
aukinn áhuga þeirra með því að byggja þar upp
aðstöðu og auglýsa hana upp á 1.000 ára af-
mæli Vinlandsfundar.
Viðræður
um sam
einingu
UMRÆÐA um sameiningu
sveitarfélaga er hafin víða um
land og sums staðar eru að hefj-
ast formlegar sameiningarvið-
ræður, meðal annars í Skaga-
firði og á Austurlandi.
Stærsta svæðið sem nú er
verið að vinna að sameiningu á
er í Skagafirði þar sem sjö sveit-
arfélög, þar á meðal Sauðár-
krókur og Hofsós' hafa ákveðið
að hefja viðræður um samein-
ingu og að minnsta kosti eitt til
viðbótar hefur óskað eftir að
taka þátt.
Þrír bæir á Austfjörðum
Bæjarstjóm Neskaupstaðar
hefur óskað eftir viðræðum við
Eskfirðinga og Reyðfirðinga um
aukið samstarf eða sameiningu
þessara þriggja bæja.
■ Sundur & saman/10-ll