Morgunblaðið - 05.12.1996, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 05.12.1996, Blaðsíða 22
22 FIMMTUDAGUR 5. DESEMBER 1996 ERLENT MORGUNBLAÐIÐ Dómari á Hawaii kveður upp tímamótaúrskurð Banni við hjónaböndum samkynhneigðra hafnað Honolulu. Reuter. DÓMARI á Hawaii úrskurðaði á þriðjudag að bann við hjónabönd- um samkynhneigðra gengi í ber- högg við stjórnarskrána. Hawaii varð þar með fyrsta ríki Bandaríkj- anna sem viðurkennir að hommar og lesbíur sem giftast eigi að njóta sömu réttinda og gagnkynhneigð hjón. Kevin Chang, dómari í um- dæmisdómstól á Hawaii, komst að þeirri niðurstöðu að stjóm ríkis- ins hefði ekki getað fært fullnægj- andi rök fyrir banni við hjónabönd- um samkynhneigðra. „Við hefðum ekki getað fengið meira, við feng- um allt sem við vildum,“ sagði Dan Foley, lögfræðingur þriggja samkynhneigðra para sem höfð- uðu mál gegn ríkinu. Afrýjun boðuð Rick Eichor, fulltrúi æðsta lög- fræðilega embættismanns ríkisins, kvaðst ætla að óska eftir því að gildistöku úrskurðarins yrði fre- stað og ef þeirri beiðni yrði hafnað myndi hann áfrýja málinu til hæstaréttar Hawaii. Ekki er ljóst hvenær fyrstu sam- kynhneigðu pörin geta gengið í hjónaband í ríkinu en Eichor lét svo um mælt að búast mætti við að hommar og lesbíur myndu flykkjast til ríkisins í því skyni að Ymis samtök mót- mæla dómnum giftast. „Ég býst við að ferða- mönnum eigi eftir að fjölga, að minnsta kosti tímabundið," sagði hann. Foley hóf málareksturinn árið 1990 og þremur árum síðar mælti hæstiréttur Hawaii fyrir um að lögmenn ríkisins færðu fullnægj- andi rök fyrir banni við hjónabönd- um samkynhneigðra. „Fólk hafði sagt við okkur að við myndum aldrei ná svona langt,“ sagði Nina Baehr, ein af fjórum lesbíum sem höfðuðu mál gegn ríkinu ásamt tveimur homm- um. „En þegar ég heyrði tíðindin táraðist ég. Ég hélt að ég myndi gráta ef við töpuðum, en við grét- um af gleði." „Lög til varnar hjónabandinu“ Málið varð til þess að önnur ríki gerðu ýmsar lagalegar ráðstafanir til að koma í veg fyrir að þau þyrftu að greiða samkynhneigðum pörum, sem ganga í hjónaband í öðrum ríkjum, sömu bætur og gagnkynhneigð hjón fá. Fyrr á árinu undirritaði Bill Clinton Bandaríkjaforseti einnig „lög til varnar hjónabandinu", eins og þau hafa verið nefnd, sem banna stofn- unum alríkisins að veita samkyn- hneigðum pörum sömu réttindi og gagnkynhneigð hjón njóta. 15 ríki hafa samþykkt lög sem hindra að samkynhneigð pör, sem ganga í hjónaband í öðrum ríkjum, njóti sömu réttinda og gagnkyn- hneigð hjón. Lögin ná meðal ann- ars til sjúkratryggingakerfisins, sameiginlegra líf-, heimilis-, ferða- og bílatrygginga hjóna, réttar til leyfis frá vinnu vegna veikinda maka, til að heimsækja maka á sjúkrahúsum, til að arfleiða maka að eignum og fjármunum og réttar til sameiginlegra skattframtala. 17 ríki hafa hins vegar hafnað slíkum lögum og 14 ríki á megin- landinu íhuga að heimila hjóna- bönd samkynhneigðra. Robert Knight, talsmaður Fjöl- skyldurannsóknaráðsins í Was- hington, samtaka sem leggjast gegn hjónaböndum samkyn- hneigðra, sagði að úrskurður dóm- arans væri „upphafið að nýju tíma- bili lögleysu". Hann spáði því að úrskurðurinn yrði til þess að fleiri ríki bönnuðu hjónabönd samkyn- hneigðra og kæmu í veg fyrir að hommar og lesbíur, sem giftast i öðrum ríkjum, nytu sömu réttinda og gagnkynhneigð hjón. ítilefhi af opnun hljómtækjadeildar bjóðum við Luxor 100 riða sjónvörp á aðeins: 110300. • 100Hz, 28" skjár, Black Invar myndlampi með Combi Filter (skarpari mynd) • Sjálfvirk stöðvaleitun og uppröðun • Tvö scart tengi • Upplýsingará skjá er hægt að hafa á 12 mismunandi tungumálum • Hraðtextavarp án biðtíma. lOOrið (lOOHz)-betri mynd Sjónvarpsmyndin byggist upp á kyrrmyndum. Því hraðar sem myndimar eru sýndar þeim mun betri verður hreyfimyndin. Venjulegt sjónvarp hefur tíðnina 50 Hz og sýnir 50 myndir á sekúndu. Luxor 100Hz ertvöfalt hraðvirkari og sýnir 100 myndir á sekúndu. Þess vegna veður myndin stöðug og skörp. Velkomin(n) í nýja og, verslun BRÆÐURNIR Lágmúla 8 • Sími 533 2800 íslenskur eðlisfræðingur lýsir fögnuð- inum þegar Marsfar lagði af stað „Heyrði varla hávað- ann í flauginni“ BANDARIKJAMENN skutu í gær upp geim- fari sem á að lenda á Mars_ 4. júlí á næsta ári. Ymis rannsóknar- tæki eru um borð, þ. á m. tæki sem Mars-hóp- urinn svonefndi, nokkr- ir vísindamenn frá Danmörku og fleiri löndum, hafa hannað og eiga þau að gera rannsóknir með sér- hönnuðum myndavél- um á segulmögnuðu ryki í þunnum lofthjúp plánetunnar. í hópnum er Haraldur Páll Gunn- iaugsson sem stundar doktorsnám í eðlisfræði við Kaup- mannahafnarháskóla. Hann var ásamt félögum sínum á Canaveral- höfða í Flórída er Delta 2-eldflaug- inni með geimfarinu var skotið upp um klukkan tvö að staðartíma að- faranótt miðvikudags. „Við vorum á hóteli í þorpi í tæp- lega fimm kílómetra fjarlægð frá skotstaðnum, þetta voru 30-40 manns og við fögnuðum mikið þeg- ar flaugin fór loks af stað,“ sagði Haraldur í samtali við Morgunblaðið í gær. „Allt varð vitlaust, allir öskruðu upp yfir sig. Ég heyrði varla hávaðann í sjálfri flauginni. Sjónvarpið var stillt á mesta styrk. Fyrst voru það tilkynningarn- ar, „Ekkert að, ekkert að“, síðan heyrðum við niðurtalninguna og tókum öll undir. Þetta eru rosalegar sprengingar þegar hún fer af stað og mikill eldur, allt upplýst eins og um hábjartan dag. Eldsneytið er víst aðallega vetni og súrefni sem brenna upp, þetta eru ekki hættuleg efni sem berast út í loftið, mest vatnsgufa. Aður hafði orðið að fresta skotinu einu sinni vegna veðurs, það voru einhver skil sem gengu yfir og aftur á síðustu stundu vegna gaila í for- riti. Þá var aðeins mínúta og fjöru- tíu sekúndur eftir í skot, það var mjög naumt. Þetta var æsispenn- andi, við vorum öll alveg á nálum, auðvitað voru það mikil vonbrigði þegar aftur varð að fresta. Þetta eru aðeins um þijár vikur sem skilyrðin eru nógu hagstæð til að senda geimfarið af stað. Ef veð- ur eða eitthvað annað hefði komið í veg fyrir skot á þessum þrem vik- um hefðum við getað þurft að bíða með tækin okkar í tvö ár. En í morgun gekk allt vel. ^§)K) Skjótvirkur stíflueyóir Eyðir stíflum fljótt • Tuskur • Feiti • Lífræn efni • Hár • Dömubindi • Sótthreinsar einnig lagnir One Shot fer fljótt að stíflunni af því að það er tvisvar sinnum þyngra en vatn. Útsölustaðir: Bensínstöðvar og helstu byggingavöruverslanir. Dreifing: Hringás ehf., Langholtsvegi 84, s. 533 1330. Stemmningin var ótrúleg, við sáum þetta allt mjög vel, skyggnið var svo gott. Það var einkennilegt að horfa upp í heiðan himininn og sjá allar stjörnurnar á lofti, átta sig á því hvað við erum lítil. Samt erum við að senda þetta alla leið til Mars. Það leið ein og hálf klukkustund þangað til við fengum að vita að síðasta þrep flaugar- innar hefði losnað frá og þá fyrst gátum við verið viss um að allt hefði tekist vel. Nú gerist ekkert meira fyrr en 4. júlí. Það eru þijú ár síðan fyrst var farið að huga að þessu verkefni. Það var ótrúlega gaman að vera með í þessu, við vorum látin kynna okkur allt um borð í geimfarinu, sett inn í þetta allt. Hérna er tals- verð byggð og flestir vinna við eld- flaugastöðina, nærri því öllum flaugum Bandaríkjamanna er nú skotið héðan, líka geimfeijunum. Ný aðferð Geimfarið er látið svífa í fallhlíf niður að yfirborði Mars. Utan um það er auk þess fjöldi loftpúða sem taka þyngsta höggið af við lending- una en „pakkinn" skoppar síðan eftir yfirborðinu þar til hann stöðv- ast. Upprunalega var ætlunin að senda eingöngu upp geimfar til að kanna hvort hægt væri að nota þessa aðferð við að lenda farinu, ekki áttu að vera nein tæki í því en þeirri ákvörðun var breytt. Þetta er tiltölulega ódýr aðferð miðað við það sem áður hefur verið notað. Þetta á að virka og gerir það von- andi! Um 20 kíló af hvers kyns vísinda- búnaði eru um borð, þar á meðal örlítill jeppi, aðeins 60 sentimetrar að lengd, með sex hjólum. Hann er notaður til að kanna umhverfið og greina efnin sem hann finnur. Auk myndavélarinnar og jeppans er tækjapakki sem ætlaður er til að kanna veðurfar en andrúmsloft er á Mars þótt það sé miklu þynnra en á jörðinni og allt öðruvísi að sam- setningu. Það er lagt kapp á að hafa allt sem minnst og léttast, búnaðurinn sem við bjuggum til er aðeins um 200 grömm.“ Albright næsti utanríkis- ráðherra? Washington. Reuter. LIKUR aukast nú á því að Madel- eine Albright, sendiherra Banda- ríkjanna hjá Sameinuðu þjóðun- um, taki við embætti utanríkisráð- herra. Warren Christopher utanríkis- ráðherra hefur ákveðið að hætta. Segja heimildarmenn að Bill Clin- ton forseti hafi nú mestan hug á að velja annaðhvort Albright eða Richard Holbrooke, fyrrverandi aðstoðarutanríkisráðherra og áður sáttasemjara í Bosníu, í embættið. Sagt er að Clinton hafi rætt við Albright í síma á þriðjudag og hallist að því að velja hana. Albright er dóttir tékknesks stjórnarerindreka sem flutti úr landi og settist að vestanhafs skömmu eftir seinni heimsstyijöld. Haraldur Páll Gunnlaugsson
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.