Morgunblaðið - 28.12.1996, Side 49

MORGUNBLAÐIÐ
AÐSENDAR GREINAR
LAUGARDAGUR 28. DESEMBER 1996 49
Um óspillta náttúru í Hvalfirði
UMFJÖLLUN um hreina náttúru
í Hvalfirði hefur verið áberandi í
fjölmiðlum liðnar vikur, í tengslum
við fyrirhugaða álverksmiðju á
Grundartanga. Arnór Hannibalsson,
prófessor, hefur skrifað nokkrar
harðorðar greinar um þetta efni og
lýst yfir andstöðu sinni við staðsetn-
ingu verksmiðjunnar. Hann hefur
dregið verksmiðju íslenska járn-
blendifélagsins inn í þessa umræðu
á neikvæðan hátt, nú síðast í grein
sinni í Morgunblaðinu hinn 11. des-
ember. Þar leggur prófessorinn út
Helgi Þór
Ingason
af grein undirritaðs í Morgunblaðinu
hinn 16. nóvember sl., og bréfi sem
Jón Sigurðsson, framkvæmdastjóri
íslenska járnblendifélagsins, skrif-
aði til nágranna járnblendiverk-
smiðjunnar vorið 1995. Prófessorinn
virðist ekki hafa lesið þessi plögg
mjög vel því hann fer rangt með
upplýsingar sem þar koma fram,
tekur tilvitnanir úr samhengi og
túlkar þær á framandi hátt. Nauð-
synlegt er að gera athugasemdir við
helstu misfærslur prófessorsins.
Fyrst skal það áréttað að sjáanleg-
um útblæstri frá járnblendiverk-
smiðjunni má skipta í tvennt, vatns-
gufu og kísilryk. Vatnsgufa verður
til vegna þess að vatn er notað til
að kæla málminn sem framleiddur
er í ofnum verksmiðjunnar. Streymi
vatnsgufu er því viðvarandi frá
verksmiðjunni. Kísilryk verður til
við efnahvörf í ofnunum, það er leitt
í afsogskerfi, um kælivirki og í síu-
hús þar sem því er pakkað í sekki
og það síðan sent á markað. Stund-
um verða bilanir í afsogskerfinu, eða
þrýstingur og hiti loftsins sem þar
fer í gegn verða svo há að búnaði
í síuhúsi stafar hætta af. í þessum
tilfellum verður að grípa til hvim-
leiðra ráðstafana, skorsteinar á þaki
ofnhúss eru opnaðir og kísilrykinu
hleypt þar út. Kísilrykið er vel sjáan-
legt og það fer því ekki framhjá
neinum þegar umræddar kringum-
stæður koma upp. Rétt er að ítreka
að kísilrykið, rétt eins og vatnsguf-
an, er með öllu skaðlaust.
í grein sinni segir Arnór Hanni-
balsson, prófessor, á einum stað:
„Til að árétta það nefndi ég, að ein-
att legði reyk frá járnblendiverk-
smiðju yfír fjörðinn. I hægri vestan-
átt síðastliðið sumar kom fyrir að
reykur lagðist frá járnblendinu yfir
í Kjósina."
Veðurathuganir hafa verið gerðar
á Grundartanga í mörg ár. Þar kem-
ur fram að norðanátt og norðvestan-
átt eru afar sjaldgæfar á Grundar-
tanga, en í þessum áttum getur ryk
borist frá verksmiðjunni yfír fjörð-
inn í Kjós. Athuganir á veðurgögn-
um fyrir síðastliðið sumar gefa ná-
kvæmlega sömu niðurstöðu. Á tíma-
bilinu 1. maí-30. september voru
vestan- og norðvestanáttir ríkjandi
í 7 daga af 152. Á þessum 7 dögum
gerðist það einu sinni að ryki var
hleypt upp um skorsteina verksmiðj-
unnar, alls í 7 mínútur. Fullyrðing
prófessorsins um að „einatt“ leggi
reyk frá verksmiðjunni yfír fjörðinn
stenst því alls ekki.
Á öðrum stað í grein sinni segir
prófessorinn um reykhreinsivirki
verksmiðjunnar: „Þeim hefur semsé
ekki verið haldið við í þessi 16 ár.“
Þessa furðulegu niðurstöðu sína
reynir prófessorinn að styðja með
því að raða saman bútum úr áður-
nefndu bréfí Jóns Sigurðssonar
framkvæmdastjóra. Ályktun pró-
fessorsins er alröng. Viðhaldi reyk-
hreinsivirkja hefur verið sinnt með
eðlilegum hætti undanfarin 16 ár,
en á því ári sem nú er að Ijúka
hefur staðið yfír alger endurnýjun
á hluta þeirra. Af þessum orsökum
hefur það gerst oftar en áður, að
kísilryki hefur verið hleypt upp um
skorsteina verksmiðjunnar. Um
þetta segir Jón Sigurðsson, fram-
kvæmdastjóri, orðrétt í bréfí sínu:
Norðanátt og norðvest-
anátt, segir Helgi Þór
Ingason, eru afar sjald-
gæfar á Grundartanga.
„Af sjálfu sér leiðir, að þegar við
missum reyk út í umhverfið er eng-
um eins meinilla við það og okkur
sem við þennan rekstur störfum.
Við gerum allt sem við getum til
að halda útstreymi reyks í lág-
marki. í samanburði við sams konar
verksmiðjur erlendis tekst okkur
það allvel.“ Af gefnu tilefni skal það
enn og aftur ítrekað að þrátt fyrir
að kísilrykið valdi hvimleiðri sjón-
mengun er það algerlega meinlaust.
í lokin er rétt að taka undir orð
prófessorsins í upphafi greinarinnar
er hann lýsir þeirri skoðun sinni „að
náttúrufar í Hvalfirði ætti áfram
að fá að vera óspillt". Þessari ósk
deilir hann með þeim sem búa við
Hvalfjörð og einnig þeim sem starfa
hjá járnblendiverksmiðjunni. Út úr
þessum orðum prófessorsins má
einnig lesa þá skoðun að starfsemi
verksmiðjunnar hafí ekki spillt nátt-
úrufari við Hvalfjörð og þessu er
ég sammála. Ég bendi prófessornum
á að honum, líkt og öðrum, er vel-
komið að heimsækja fyrirtækið. Ég
hvet hann til að þekkjast þetta boð
og mun ég þá sýna honum verk-
smiðjuna og útskýra starfsemi
hennar. Að lokinni skoðunarferð
getum við rætt um umhverfismál
við Hvalfjörð yfír bolla af ijúkandi
kaffí og nýbakaðri jólaköku, tærum
og ómenguðum afurðum úr eldhúsi
jámblendiverksmiðjunnar.
Höfundui- er verkfræðingur.
!
f.v 'y’S- ',L
S: -

Nokkur lykilatriði um
Vaxtarsjóðinn hf
• Fjárfestir í fyrirtækjum sem álitin eru
vanmetin.
• Er á Opna tilboðsmarkaðnum.
> Innlend og erlend hlutabréf.
»Skráð og óskráð hlutabréf.
> Sérfræðingar stýra fjárfestingum
sjóðsins.
Eitt símtal nœgir til að
ganga frd kaupum
Hlutabréfahlaupið 1996 er að ná hámarki.
Þú hefur aðeins til hádegis á gamlársdag til
að vera með í ár.
Verið velkomin í VÍB
VÍB
VERÐBRÉFAMARKAÐUR ÍSLANDSBANKA HF.
• Aðili að Verðbréfaþingi íslands •
Kirkjusandi, 155 Reykjavík. Sími 560-8900.