Morgunblaðið - 27.08.1997, Blaðsíða 1

72 SÍÐUR B/C/D
STOFNAÐ 1913
192. TBL. 85. ÁRG. MIÐVIKUDAGUR 27. ÁGÚST 1997 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
Varautanríkisráðherra Rússlands um stækkun NATO
„Stærstu mistökin“
eftir kalda stríðið
Helsinki. Morgunblaðið.
RÚSSNESK stjórnvöld telja
ákvörðun leiðtogafundar Atlants-
hafsbandalagsins (NATO) í Madr-
íd, um að bjóða þremur Mið-Evr-
ópuríkjum aðild að bandalaginu,
„stærstu mistök í alþjóðamálum
eftir lok kalda stríðsins". Þetta
kom fram í ræðu Alexanders
Avdeévs, varautanríkisráðherra
Rússlands, á öryggismálaráð-
stefnu Norðurlandaráðs í Helsinki
í gær.
Avdeév sagði að Rússar væru
enn þeirrar skoðunar að stækkun
NATO til austurs gengi gegn því
markmiði að skapa sameiginlegt
öryggissvæði í Evrópu og á Atl-
antshafi og hlyti að hafa áhrif á
andrúmsloftið í evrópskum stjórn-
málum og ástand mála í álfunni.
Avdeév sagði að frá rússnesku
sjónarmiði væri mikilvægt að ríkin
við austanvert Eystrasalt, þ.e.
Finnland, Svíþjóð og Eystrasalts-
ríkin, stæðu áfram utan hernaðar-
bandalaga. Slíkt hefði í tilfelli Sví-
þjóðar og Finnlands reynzt vel.
Höggvið að rótum góðra
nágrannasamskipta
Hann sagði að Rússar hefðu
áhyggjur af því að í lokayfirlýsingu
Madríd-fundarins hefðu Eystra-
saltsríkin verið nefnd í sambandi
við hugsanlega stækkun bandalags-
ins í framtíðinni, en norræn aðildar-
ríki NATO beittu sér mjög fyrir því
að ríkin yrðu nefnd í yfirlýsingunni.
„Ég legg áherzlu á að í augum
Rússlands myndi slík ákvörðun
höggva að rótum trausts og góðra
samskipta nágranna á Eystrasalts-
svæðinu. Yrði þetta raunin, yrðum
við að endurskoða sjálfan grundvöll
tengsla okkar við NATO og við
hugsanleg aðildarríki bandalags-
ins,“ sagði Avdeév.
Varautanríkisráðherrann sagði
mikilvægt að ákvæðum hins nýja
samstarfssamnings NATO og
Rússlands yrði fylgt út í hörgul,
ekki sízt hvað varðaði loforð NATO
um að staðsetja ekki kjarnorku-
vopn eða árásarsveitir í nýjum að-
ildarríkjum.
■ Tengsl Rússlands/19
Reuter
Jeltsín uppsker
BORIS Jeltsín Rússlandsforseti
var hinn kátasti þegar hann
heimsótti suður-rússneska hér-
aðið Saratov í gær, til að upp-
skera ávöxtinn af róttækum um-
bótum, sem hann sáði sæðinu að
fyrir fimm árum. Þetta var
fyrsta heimsókn forsetans í
sveitahéruð Rússlands eftir að
hann var endurkjörinn í fyrra.
Hér biður forsetinn uin penna
þegar honum er færður hveiti-
vöndur, sem í tilefni af metupp-
skeru var skreyttur áletruninni:
„Fimm milljónir tonna.“ „Látið
mig fá penna, ég leiðrétti töl-
una í sex milljónir," sagði
Jeltsín kotroskinn.
Hátíðar-
kvöldverður
í Helsinki
FORSETI Finnlands, Martti
Ahtisaari, bauð forseta Islands,
herra Ólafí Ragnari Grímssyni,
og eiginkonu hans, frú Guð-
rúnu Katrínu Þorbergsdóttur,
til hátíðarkvöldverðar í for-
setahöllinni í Helsinki í gær-
kvöldi. Með því lauk fyrsta degi
opinberrar heimsóknar forseta-
hjónanna til Finnlands. Yzt til
vinstri situr Riitta Uosukainen,
forseti finnska þingsins, við
hlið hennar er Eeva Ahtisaari.
Yzt til hægri, við hlið frú Guð-
rúnar Katrínar, situr Paavo
Lipponen, forsætisráðherra
Finnlands.
■ Forsetarnir ræddu/6
Lehtikuva/Maija Sepponen-Helin
Hallalaus
dönsk
fjárlög
Kaupmannahöfn. Reuter.
DANSKA ríkisstjórnin birti í
gær drög að fjárlögum ársins
1998, þar sem gert er ráð fyrir
tekjuafgangi af rekstri ríkis-
sjóðs í íyrsta sinn í áratug.
„Efnahagur Danmerkur
batnar enn, fímmta árið í röð,
og horfur eru áfram bjartar,“
segir í texta frumvarpsins. í
því er gert ráð fyrir 38 millj-
örðum ísl. króna hærri tekjum
af rekstri ríkissjóðs á næsta
ári en sem nemur útgjöldun-
um. Þessu takmarki skal náð
með auknum niðurskurði ríkis-
útgjalda, en ekki er tilgreint
nánar hvar hann kemur niður.
Tímamót í stjórnmálum Suður-Afríku
De Klerk
dregur
sig í hlé
Jdhannesarborg. Reuter.
FREDERIK Willem de Klerk, fyrr-
verandi forseti Suður-Afríku, sagði í
gær að hann hygðist láta af forustu í
Þjóðarflokknum, sem er í stjórnar-
andstöðu, og hætta afskiptum af
stjórnmálum. Kvaðst hann ætla að
skrifa endurminningar sínar.
De Klerk var síðasti hvíti forseti
Suður-Afríku. Hann afnam aðskiln-
aðarstefnuna, sem hafði verið við
lýði í landinu, og ásamt Nelson
Mandela, núverandi forseta, kom
hann á lýðræði þar. De Klerk og
Mandela fengu friðarverðlaun Nób-
els árið 1993. Þegar Afríska þjóðar-
ráðið sigraði í fyrstu frjálsu kosning-
unum í Suður-Afríku árið 1994 af-
henti de Klerk valdataumana Mand-
DE KLERK greinir frá
ákvörðun sinni.
ela, sem hafði verið í fangelsi í 27 ár.
Er de Klerk hafði greint frá
ákvörðun sinni sagðist Mandela vona
að Suður-Afríkubúar gleymi ekki
hlutverki de Kk.rks í umskiptunum í
landinu.
■ Sneri baki/16
Tveir norður-kóreskir embættismenn flýja land
Sendiherra fær hæli
í Bandaríkjunum
Washington. Reuter.
SENDIHERRA Norður-Kóreu í
Egyptalandi hefur ásamt bróður
sínum, sem var háttsettur starfs-
maður norður-kóreska sendiráðsins
í París, flúið og beðizt pólitísks hæl-
is í Bandaríkjunum. Utanríkisráðu-
neyti Bandaríkjanna staðfesti þetta
í gær, en sögusagnir um flótta
sendiherrans, Jang Seung-il,
komust á kreik í fyrradag.
I tilkynningu frá ráðuneytinu
segir, að sendiherrann hafí ásamt
eiginkonu sinni og bróður, Jang
Seung-ho, beðizt hælis í Bandaríkj-
unum og verið veitt það. Talsmaður
ráðuneytisins, James Rubin, sagði
Jang vera hæst setta manninn í ut-
anríkisþjónustu Norður-Kóreu,
sem flúið hafi tO Bandaríkjanna.
Upplýsingar um vopnasölu?
Sendiherrann er talinn hafa ver-
ið einn helzti sérfræðingur hins
einangraða kommúnistaríkis í mál-
efnum Miðausturlanda. Sjónvarps-
fréttastöðin CNN hélt því fram í
gær, að Jang hefði yfír að ráða ýt-
arlegum upplýsingum um sölu
Norður-Kóreumanna á stýriflaug-
um og öðrum vopnum til landa við
botn Miðjarðarhafs. Bandarísk
stjórnvöld halda því fram, að norð-
ur-kóresk vopn berist til Sýrlands,
Irans og Líbýu.
Bræðurnir eru hæst settu emb-
ættismenn Norður-Kóreu sem
flýja land frá því Hwang Jang-yop,
einn helzti hugmjmdafræðingur
norður-kóreska kommúnista-
flokksins, flúði um Peking til Suð-
ur-Kóreu í febrúar siðastliðnum.
Talsmaður norður-kóresku utan-
ríkisþjónustunnar sagði nýjustu
flóttamennina vera „glæpamenn",
sem hefðu verið að forða sér undan
réttvísinni, og væru þeir í Banda-
ríkjunum yrðu þarlend stjórnvöld
beðin að framselja bræðurna.