Morgunblaðið - 03.04.1998, Blaðsíða 47

MORGUNBLAÐIÐ
FÖSTUDAGUR 3. APRÍL 1998 47
AÐSENPAR GREINAR
Meinatækni -
lykill að lækningu
Bergljót Sigríður
Halldórsdóttir Claessen
FYRR á öldum
tíðkuðust lækninga-
aðferðir sem fólust í
því að taka fólki blóð.
Tilgangurinn var sá
að losa menn við
slæma vessa og
óhreinindi í blóðinu.
Lækningin mun þó
hafa látið á sér standa
þar sem læknisfræðin
var skammt á veg
komin og blóðrann-
sóknir ekki komnar
til sögunnar. Fólki er
ennþá tekið blóð, en í
öðrum tilgangi en áð-
ur fyrr. Nú er blóðið
rannsakað til þess að
greina sjúkdóma en það er einmitt
oft hægt að gera með því að rann-
saka ýmsa þætti í blóðinu. I blóði
eru mörg hundruð efni sem hægt
er að mæla, einnig er hægt að telja
hvít blóðkorn, rauð blóðkom og
blóðflögur. Til þess að manneskjan
geti talist heilbrigð þurfa öll þessi
atriði að vera í réttu magni og hlut-
föllum. Verði röskun á einhverjum
þessara þátta, getur það bent til
ákveðinna sjúkdóma. Starf meina-
tækna er að gera þessar rannsókn-
ir og sífellt eru þróaðar nýjar, ná-
kvæmari og áreiðanlegri aðferðir.
Niðurstöður mælinganna eru not-
aðar til sjúkdómsgi'einingar og
einnig til að fylgjast með gangi
sjúkdómsins eftir að meðferð er
hafin. Pegar einstaklingur finnur
til sjúkleika og vanlíðunar og leitar
til læknis er hann gjarnan sendur í
Margar orsakir geta
verið fyrir blóðleysi,
segja þær Sigríður
Claessen og Bergljót
Halidórsdóttir. Grein-
ing blóðkorna í smásjá
gefur oft vísbendingar
þar um.
Talning á blóðflögum telst einnig
til almennrar blóðrannsóknar en
hlutverk þeirra er að taka þátt í
storknun blóðsins. Mikilvægt er að
fjöldi þeirra sé eðlilegur því skort-
ur á þeim getur leitt til blæðinga.
Meinatæknar hafa víðast hvar
rafræna blóðmæla sér til aðstoðar
til að gera þessa almennu rann-
sókn á blóði enda eru meinatæknar
sérhæfðir til að vinna með slík
tæki. Blóðmælingatæki verða sí-
fellt fullkomnari, hraðvirkari og
ódýrari. Ailar heilsugæslustöðvar
ættu því fljótlega að geta veitt
þessa verðmætu þjónustu. Það yrði
stórt skref til bættrar þjónustu við
sjúklinginn og ætti að flýta réttri
sjúkdómsgreiningu og meðferð.
Höfundar eru kennslumeinatæknar
á Rannsóknastofu í blóðfræði, Land-
spítalanum.
MEG frá ABETI
UTANÁHÚS
FYRIRLIGGJANDI
The Art of Entertainment
irburbi á íslandi?
Pioneer markob
Samkvæmt skoðanakönngn Hagvangs í desember
1996 eru 26,2% heimila á Islandi með Píoneer
hljómflutningstæki. Fjórir næst stærstu keppinautarnir
samanlagt eru minni en Pioneer.
Hvað segir þetta þér um gæði Pioneer tækja?
.. .yinsœldir j
Pioneer hljómtœkia
eru otvirœðar.
N -770 í
Magnarí: 2x100w (RMS, 1kHz, 8£2) *
Utvarp: FM/AM, 24 stöðva minnie
Geislaspilari: Tekur 26 diska •
Segulbandstæki: Tvöfalt Dolby B e
Hátalarar: Þrískiptir 100w (DIN) •
ower
69.900,
Þegar sýíU gœ&i
og afl fara saman
N -170
Magnari: 2x25w (RMS, 1kHz, 60)
Utvarp: FM/AM, 30 stööva minni
Geislaspilari: Þriggja diska
Segulbandstæki: Tvöfalt
Hátalarar: Tvískiptir 30w (DIN)
N -470 ? V ,, '■
Magnari: 2x70w (RMS, 1kHz, Bíl)
Útvarp: FM/AM, 24 stöðva minni;
Geislaspilari: Þrigaia diska
Segulbandstæki: Tvöfalt Dolby B
Hátalarar: Tvískiptir 70w (DIN)
The Art of Entertainment
la 8 • Sími 533 2800
Útsölustaðir: Vesturland: Málningarþjónustan, Akranesi. Kf. Borgfiröinga, Borgarnesi. Vestfirðir: Geirseyrarbúðin,
Patreksfirði. Rafverk, Bolungarvík. Straumur, ísafirði. Norðurland: Kf. V-Hún., Hvammstanga. Kf. Húnvetninga, Blönduósi.
Verslunin Hegri, Sauðárkróki. Hljómver, Akureyri. KEA, Lónsbakka, Akureyri. Kf. Þingeyinga, Húsavik. Lónið.Þórshöfn.
Suðurland: Arvirkinn, Selfossi. Rás, Þorlákshöfn. Reykjanes: Ljósboginn.Keflavík. Rafborg, Grindavík.
blóðprufu. Oftast er byrjað á að
gera almenna blóðrannsókn. I
henni felst að talin eru hvít blóð-
korn og greindar tegundir þeirra.
Með því má t.d. sjá hvort um sýk-
ingu sé að ræða og þá hvort hún sé
af völdum baktería eða veira. Þetta
skiptir miklu máli við lyfjagjafir
því sýklalyf gagna ekki í veirusýk-
ingum. Meinatæknar þurfa líka að
geta greint í blóðinu óþroskuð hvít
blóðkorn sem geta gefið til kynna
mergsjúkdóma eins og hvítblæði
en meinatæknar eru oft fyrstir til
að greina slík tilfelli. Almenn blóð-
rannsókn veitir líka upplýsingar
um magn hemóglóbíns (blóðrauða).
Hemóglóbín er sameind sem flytur
súrefni til vefja og koltvísýring út
úr líkamanum. Magn hemóglóbíns
er gefið upp í grömmum í lítra af
blóði en var áður gefið upp í pró-
sentum. 148 grömm af hemóglóbíni
í einum lítra blóðs samsvara 100%
samkvæmt eldri túlkun. Ef skortur
er á hemóglóbíni er talað um blóð-
leysi. Margai- orsakir geta verið
fyrir blóðleysi og gefa niðurstöður
úr almennu blóðrannsókninni
ásamt greiningu blóðkoma í smá-
sjá oft vísbendingar þar um. Rauðu
blóðkornin em einnig skoðuð í
smásjá, metin stærð, lögun og
þroski þeirra. Ymis frávik frá því
eðlilega geta gefið til kynna sjúk-
dóma. Lítil og föl rauð blóðkorn
benda t.d. til blóðleysis af völdum
járnskorts en of stór rauð blóðkom
til blóðleysis vegna skorts á B12
vítamíni eða fólinsýru. Ymis af-
brigði í lögun rauðra blóðkoma
geta einnig gefíð til kynna ákveðna
sjúkdóma. Smásjáin er því veiga-
mikið tæki í sjúkdómsgreiningu.
PÞ
&CO
t>. ÞORGRÍMSSON & CO
ARMULA 29 • PÓSTHOLF 8360 • 128 REYKJAVÍK
SIMI553 8640 568 5100
MOTTU R
M
VEGGFOÐRARiNN
METRO MALARINN
SKEIFUNNI 8 • S: 581 3500 • 568 7171
Falleg áferð og góð viökoma,
auk margra hagnýtra kosta,
gera valið á nýju gólfefni auðvelt!
• auðvelt að leggja
• þolir mikið álag
• mjög litsterkt
• hrindir frá sér ryki
• auðvelt að þrífa

Mikið úrval af mottum í öllum
stærðum, gerðum og formum!
Útsölustaðir um land allt