Morgunblaðið - 28.03.1999, Blaðsíða 42

Morgunblaðið - 28.03.1999, Blaðsíða 42
42 SUNNUDAGUR 28. MARZ 1999 MORGUNBLAÐIÐ MINNINGAR DANIEL PALMASON + Daníel Pálma- son fæddist á - i Gnúpufelli í Eyja- fjarðarsveit 21. júní árið 1912. Hann lést á Fjórðungssjúkra- húsinu á Akureyri Jl9. mars síðastlið- 1 inn. Foreldrar hans voru Pálmi Jónas Þórðarson, f. 1886, d. 1956, bóndi á Gnúpufelli, og Anna Rósa Einarsdóttir Torlacíus, f. 1872, d. 1948. Foreldrar Pálma voru Guð- laug Jónasdóttir og Þórður Daníelsson, hjón í Gnúpufelli. Foreldrar Önnu Rósu voru Þuríður Friðfinnsdóttir frá Seljahlíð og Einar Hallgrimsson Torlacíus frá Hrafnagili. Danfel átti fimm hálfsystkini. Eldri var sammæðra, Pálúia Jónsdóttir sem lést í barnæsku og yngri samfeðra systkinin Sigríður Jóm'na sem lifir bróður sinn og Þórður, Þorsteinn og Birgir sem allir eru látnir. Móðir þeirra, stjúpmó'ðir Daníels, var Auður Þorsteinsdóttir frá Ytra-Dals- gerði, f. 1892, d. 1944. Daníel ólst upp í Gnúpufelli hjá ömmu ~é sinni og afa og föður og stjúp- móður. Hann lauk prófi frá Al- Ef ég mætti yrkja, yrkja vild' eg jðrð. Sveit er sáðmanns kirkja, sáning bænagjörð. Vorsins söngva seiður sálmalögin hans. Blómgar akur breiður blessun skaparans._ (BjarniÁsg.) Daníel Pálmason tengdafaðir minn lést á Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri föstudaginn 19. mars síðastliðinn. Tuttugu og eitt ár er liðið síðan við hittumst í fyrsta sinn og man ég vel að ég kveið þessum ^íundi töluvert þar sem ég átti að hitta tengdafólk mitt í fyrsta skipti. Þegar ég var kynntur fyrir Daníel, tók hann í hönd mína og sagði á sinn hógværa og hlýja hátt: „Komdu sæll og blessaður, Gunnar minn," og fann ég strax að ég var Crfisdrykkjur M' WsKiogohú/id Sími 555 4477 4 Utfararstofa Islands sér um: Útfararetjóri tekur að sér umsjón útfarar í samráðl við prest og aðstandendur. - Flytja hinn látrta af dánarstað í líkhús. - Aðstoöa við val á kistu og Kkklæðum. - Undirbúa lik hins látna í kistu og snyrta ef mað þarf, Útfararstofa íslands útvegar: - Prest. - Dánarvottorð. - Staö og stund fyrir kistulagningu og útför. - Legstað í kirkjugarði. - Organista, sönghópa, einsöngvara, einleikara og/eða annað listafólk. - Kistuskreytlngu og fána. - Blóm og kransa. - Sálmaskrá og aðstoðar við val i sálmum. - Likbrennsluheimild. - Duftkeref likbrennsla á sérstað. - Sal fyrir erfidrykkju. - Kross og skllti á laíði. -> Legstein. - Flutning á kistu út á land eða utan af': landi. - Fiutning á Wstu til landsins og frá landinu. ! Sverrir Einarsson, útfararstjóri Sverrir Olsen, útfararstjóri Útfararstofa (slands - Suðurhlfð 35 -105 Reykjavfk. Sími 581 3300 - ailan sólarhringinn. þýðuskólanum á Eið- um árið 1932 og vann einn vetur á fjórða áratugnum í bygging- arvinnu í Reykjavík. Hann fór að búa með ömmu sinni sem þá var orðin ekkja í Gnúpufelli árið 1935. Árið 1950 kvæntist Daníel Ingibjörgu Bjarnadóttur, f. 1926, frá Lambadal í Dýra- firði. Foreldrar henn- ar voru Sigríður Gunnjóna Vigfúsdótt- ir, f. 1881, d. 1964, og Bjarni Sigurðsson, f. 1868, d. 1952, hjón á Fjallaskaga í Dýra- firði og síðar í Lambadal. Daníel og Ingibjörg eignuðust fimm bðrn. Þau eru: 1) Anna Rósa, f. 1950, hjúkrunarfræðingur á Akureyri, var gift Sævari Erni Sigurðssyni framkvæmdastjóra. Þeirra dætur eru Linda Björk, f. 1973, og Katrín, f. 1981, og dótt- urdóttir Þórunn Björk, f. 1995. 2) Þórlaug, f. 1952, framkvæmda- stjóri í Bandaríkjunum, gift Þor- steini Ernst Gíslasyni flugmanni. Sonur hennar er Tómas Stefáns- son, f. 1976. Faðir hans er Stefán Sveinbjörnsson, prentari Reykja- vík. 3) Friðfinnur Knútur, f. 1954, verkfræðingur, Seltjarnarnesi, velkominn í fjölskylduna. Alla tíð síðan kvöddumst við eða heilsuð- umst á þennan máta og alltaf var sama hlýjan og festan í handtaki Daníels. Hann tók alltaf báðum höndum utanum mína. Það var eitt aðaleinkenni hans, hin mikla hlýja og alúð sem hann sýndi samferða- fólki sínu, náttúrunni og búpeningi. Þegar við kynntumst, voru þau hjón enn með tölverðan búrekstur á jörð sinni, Gnúpufelli. Hann byggði upp allan húsakost nema „gamla húsið" sem byggt var 1930 en skemmdist mikið í eldsvoða árið 1956. Þegar litið er heim að Gnúpu- felli má sjá hve mikill smekkmaður Daníel var. 011 eru húsin í senn, reisuleg og traust, og heildarmynd bæjarhúsanna einstaklega falleg. Það er mér oft umhugsunarefni þegar ég geng um hlaðið hversu gíf- urleg vinna það hefur verið að koma upp öllum þessum húsakosti sem allur er steyptur fyrir árið 1960. Daníel var mjög listfengur og hagur í höndunum og ber uppbygging jarðarinnar þess glöggt merki. Þá TE»\óma,húc$]v\ SMi 554 0500 u&**~ ¦ UTFARARSTOFA OSWALDS sími 551 3485 ÞJÓNUSTA ALLAN SÓLARHRINGINN AÐALSTRÆTl -íB • 101 REYKJAVÍK . LÍKKISTL'VINNTS I'Ol-'A EYVINDAR ÁRNASONAR kvæntur Örnu Þorvalds, leik- skólakennara. Þeirra börn eru Hilda, f. 1976, og Birkir, f. 1982. 4) Svanhildur, f. 1958, kennari á Akureyri, gift Gunnari Jónssyni framkvæmdastjóra. Þeirra synir eru Daníel, f. 1979, og Sigurður Þorri, f. 1989. 5) Friðjón Asgeir, f. 1967, slökkviliðsmaður og múrari, Reykjavík, kvæntur Heiðrúnu Arnsteinsdóttur kjóla- klæðskera og skrifstofumanni. Dóttir þeirra er Valdís Halla, f. 1996. Daníel var alla tíð bóndi í Gnúpufelli og sinnti auk þess mörgum störfum fyrir sveit sína, var m.a. oddviti og hrepp- stjóri og átti sæti í mörgum nefndum. Þá var hann kennari um nokkurra ára skeið, bæði farkennari á fjórða áratugnum og síðar við barnaskólann í Sól- garði. Einnig vann hann mikið að jarðabótum fyrir Búnaðarfé- lag Saurbæjarhrepps á fjórða og fímmta áratugnum. Hann var alla tíð áhugamaður um skdg- rækt og hin síðari árin þegar skepnubúskapur dróst saman voru kraftarnir notaðir í skóg- ræktina. Útför Daníels fer fram frá Akureyrarkirkju á morgun, mánudaginn 29. mars, og hefst athöfnin klukkan 13.30 var skipulag innandyra þannig að allt var gert til þess að auðvelda vinnuna, hvort sem það var í gripa- húsum eða við heimilisstörfin. Bet- ur vinnur vit en strit, var eitt af hin- um mörgu spakmælum sem á lofti voru. Ég hafði ekki verið í sveit á mínum yngri árum og kunni ekkert til verka við þau margvíslegu störf sem vinna þarf til sveita. Strax fyrsta sumarið eftir að ég tengist fjölskyldunni fórum við í heyskap og fór þar Daníel fremstur í flokki og var unun að fylgjast með því hvernig hann vann og stjórnaði vinnunni við heyskapinn. Hann var af þeirri kynnslóð sem fæddist í torfbæ og lifði því alla þá gjörbylt- ingu sem orðin eru á híbýlum og tækni. Hann ólst upp við að öll vinna til sveita var unnnin með ber- um höndum og frumstæðum áhöld- um og upplifði þróunina til dagsins í dag, þar sem mannshöndin kemur vart nálægt hinum ýmsu störfum lengur. Á sama tíma eru sveitir landsins að leggjast í eyði. Daníel var umhugað um að þau tæki og áhöld sem keypt væru til að auðvelda búreksturinn væru af bestu fáanlegri gerð, og kynnti hann sér allt sem í boði var á sinn nákvæma og víðsýna hátt áður en ákvörðun var tekin. Eftir að tækin voru síðan komin í hans eigu var passað upp á að fara vel með þau. Hann yfirfór þau og grandskoðaði reglulega, fylgdist með hvort ekki þyrfti að smyrja smurkopp hér og bletta með málingu eða bronsi þar. Þessi natni og ótrúlegi dugnaður skilaði sér vel í endingu tækjanna í Gnúpufelli og má til gamans geta þess að fyrsta dráttarvél Daniels, Farmall árgerð 1944 hefur alla tíð verið gangfær og er enn ef menn vildu nota hana. I þá daga stóð heyskapur í sex til átta vikur. Nú heyja ungu bænd- urnir allt á einni til tveimur vikum. Daníel var bóndi af lífi og sál. Hon- um þótti óendanlega vænt um jörð sína og var alla tíð óþreytandi að hugsa um og hlúa að henni, tína grjót úr túni og uppræta njóla. Hvergi var lófastór blettur vanhirt- ur. Hann var mikill áhugamaður um skógrækt og löngu áður en að skóg- rækt varð eins almenn og er í dag, girti Daníel töluverða spildu af jörð sinni upp í Sölvadal þar sem birki- leifar voru fyrir. I dag er þetta fal- legur gróðurreitur og er kallað að fara upp í „Skógarhólf' þegar farið var til þess að líta eftir reitnum. Á sjötugsafmæli Daníels gáfu börn hans honum tölvert magn trjá- plantna sem settar voru niður í „Hálsinn" sunnan við bæinn, í hólf sem þau hjón höfðu girt þar. Þetta er nú orðinn myndarlegur reitur, því þessar afmælisplöntur voru ein- ungis upphafið og mikið bæst við síðan, bæði í þetta hólf og önnur í landareigninni. Athygli vakti orðaforði og vönduð og fallega íslenska sem Daníel tal- aði. Hann var mikill málræktarmað- ur og var mjög annt um að börnin töluðu vandað mál. Kona mín segir mér að ósjaldan hafi pabbi hennar leiðrétt þau þegar þau sögðu eitt- hvað vitlaust og þá var það gert þannig að ekki var verið að skamm- ast með hávaða, heldur leiðbeint með þögnum eða með því að sjúga fast upp í nefíð og ungviðinu þannig gefið til kynna að rétt væri að yfir- fara setningarnar eða orðin og gera betur næst. Daníel var afar fróður og las mikið bækur um íslenskan fróðleik og ævisögur. Hann þjáðist þó af augnsjúkdómi og oft komu tímabil sem hann gat lítið lesið. Þá hafði hann mikið yndi af Ijóðum og kunni ótrúlegt magn af þeim og átti til að taka við ef menn rak í vörð- urnar, einnig ef hendingar voru á lofti og menn komu ekki fyrir sig hvaðan þær voru, var auðvelt að spyrja Daníel sem yfirleitt kom með svarið á sinn hógværa og lítilláta hátt. Hann var einstaklega vel að sér í landafræði og náttúrufræði, og engu líkara en hann hefði farið um landið þvert og endilangt og út um allan heim, Ég átti þess kost að fara nokkrar ferðir um landið með hon- um og er ógleymanleg sú mikla þekking og fróðleikur sem hann bjó yfir um þá staði sem við áttum leið um. Alla tíð fylgdist Daníel vel með þjóðmálum og hafði sínar skoðanir á þeim. Ekki fóru skoðanir okkar alltaf saman og ræddum við oft um stjórnmál og sýndist sitt hverjum en ekki skorti Daníel rökin því alltaf lá að baki skoðunum hans, mikil þekking á málefninu sem hann hafði tileinkað sér úr blöðum og útvarpi. Þá voru skoðanirnar gjarnan settar fram á þennan sérstaka kímna hátt sem var svo ríkur þáttur í fari hans. Daníel naut mikils trausts sveit- unga sinna og margir leituðu til hans með margvísleg mál og reyndi hann að leysa hvers manns vanda. Hann var strangheiðarlegur og trúr. Þegar ég kynnist honum hafði hann að mestu lagt niður trúnaðar- störf fyrir hreppinn, en hafði bæði gegnt oddvita- og hreppstjórastörf- um. Einnig kenndi hann um nokk- urra ára skeið, bæði sem farkennari á fjórða áratugnum og síðar í Sól- garði. I seinni tíð hefur búskapur að mestu lagst af á nokkrum bæjum í næsta nágrenni Gnúpufells og svo er einnig þar. Þessi staða í íslensk- um landbúnaði á sér eflaust margar skýringar, en ekki var það auðvelt fyrir þennan metnaðarfulla mann sem aldrei sætti sig við hokur að horfa uppá þessa hrörnun landbún- aðarins. Ég veit að Daníel átti ekki auðvelt með að horfast í augu við þá staðreynd að enginn varð til að taka við búi á þessari góðu og stóru jörð þar sem forfeðurnir hafa gengið um í heila öld og það var erfitt að halda öllu í horfinu svo ekki yrði skömm að þegar aldurinn færðist yfir. Eg tel það forréttindi mín að hafa kynnist Daníel Pálmasyni og hafa átt hann fyrir tengdafóður. Hann var óvenjulegt valmenni, sem ætíð tók manni fagnandi og var svo ein- staklega þakklátur, þó maður gerði ekki annað en að líta inn. Honum þótti afar vænt um börn sín og var mjög stoltur af þeim, enda þótt ISAFOLD ÓLAFSDÓTTIR + Isafold Olafs- dóttir fæddist í Miðkoti í Þykkva- bæ, Rangárvalla- sýslu, 18. maí 1918. Hún lést á Sjúkra- húsi Reykjavíkur 17. mars síðastlið- inn. Foreldrar hennar voru hjónin Guðríður Þórðar- dóttir frá Jaðri í Þykkvabæ, f. 18. apríl 1891, d. sum- arið 1965, og Ólafur Friðriksson frá Mið- koti í Þykkvabæ, f. 17. nóv. 1892, d. 22. júní 1978. Systkini Isafoldar eru: 1) Lára, f. 23. nóv. 1915, dó fjögurra mánaða. 2) Þóra, f. 8. jan. 1922, giftist 3. júlí 1962 Ölveri Fann- berg, stýrimanni og bónda frá Bolungarvík, f. 30. aprfl 1924. d. 3. nóv. 1976. Þau eignuðust einn son, Olaf Fann- berg, starfsmann hjá gatnamála- srjóra, f. 1961. 3) Kristinn, f. 18. aprfl 1923, d. ínóv. 1963, ókvæntur og barn- laus. Isafold dvaldi á Elli- og hjúkrunar- heimilinu Grund síðustu fímm æviár- in, en hafði unnið þar í tíu ár áður, eftir að hún fluttist úr Þykkva- bænum. ísafold verður jarðsungin frá Neskirkju á morgun, mánudag- inn 29. mars, og hefst athöfnin klukkan 13.30. © ÚTFARARÞJÓNUSTAN EHF. Stofnað 1990 Persónuleg þjónusta Sími: 567 9110 & 893 8638 www.utfarir.is utfarir@itn.is Rúnar Geirmundsson Sigurður Rúnatsson útfararstjóri_______útfararstjori Undanfarið rúmt ár hefl ég komið vikulega að Grund og lesið smáveg- is fyrir vistmenn, þá sem viðstaddir kunna að vera í dagstofu þar. Venja mín var að líta inn til roskinnar konu, sem dvalið hafði um skeið á sjúkradeildinni. Hún kom á Grund fyrir fimm árum, en hafði unnið þar allmörg ár á undan. Var því öllum staðháttum kunnug. Grund er griðastaður fyrir þá sem kjósa að eiga rólegt og áhyggjulítið ævi- kvöld. Þegar heilsa og þrek ísafold- ar tók að þverra, kaus hún að setj- ast að á Elli- og hjúkrunarheimilinu Grund hér í borg. Var það vel ráðið. Ég, sem þessar línur rita, kynnt- ist ísafold og ættfólki hennar er ég var skólastjóri og kennari í Þykkva- bæ. Þótt ekki sé nema um 15 ára dvöl að ræða á sama staðnum, skil- ur hún býsna mikið eftir. Þar ber að sjálfsögðu kynnin við fólkið hæst. ísafold bjó lengi með foreldrum sínum og var þeim stoð og stytta, ekki síst eftir að elli og krankleiki tóku að gera þeim sporin þung. Ég kom oft að Jaðri á mínum Þykkva- bæjarárum, og naut þar góðra veit- inga og sálufélags þeirra, er þar réðu húsum. ísafold var einhleyp alla ævi og skilur ekki eftir sig niðja. Hún var vel heima í dægurmálum samtímans og persónusögu, enda minnug vel. Við hana hafði ég oft ánægju að ræða. Hún var annars ein af þeim hljóðlátu í landinu og lét ekki mikið yfir sér. ísafold Ólafsdóttir skilur eftir sig góðar minningar í hugum samferða- manna sinna. Hún hreykti sér ekki hátt í mannfélagsakrinum, aðrir létu þar meira til sín taka. Öll hverf- um við í gleymskunnar djúp, hvort sem við höfum mikið eða lítið látið til okkar taka á meðan við lifðum hér á jörð. Ég þakka ísafold góða samfylgd um fjóra áratugi. Auðunn Bragi Sveinsson, fyrrum skólastíóri í Þykkvabæ.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.