Dagblaðið Vísir - DV - 26.11.1994, Blaðsíða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 26.11.1994, Blaðsíða 14
14 LAUGARDAGUR 26. NÓVEMBER 1994 I Frjálst.óháð dagblaö Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON Ritstjórar: JÓNAS KRISTJANSSON og ELLERTB. SCHRAM Aðstoðarritstjóri: ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON Fréttastjórar: JÖNAS HARALDSSON og GUÐMUNDUR MAGNÚSSON Auglýsingastjórar: PALL STEFANSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14; 105 RVÍK. SlMI (91)63 27 00 FAX: Auglýsingar: (91 )63 27 27 - aðrar deildir: (91 )63 29 99 GRÆN NÚMER: Auglýsingar: 99-6272 Askrift: 99-6270 AKUREYRI: STRANDG. 25. SlMI: (96)25013. BLAÐAM.: (96)26613. FAX: (96)11605 Setning, umbrot, mynda- og plötugerð: ISAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 1550 kr. m/vsk. Verð í lausasölu virka daga 150 kr. m/vsk. - Helgarblað 200 kr. m/vsk. Vandínn hófst í vor Hluta erfiðleikanna viö samninga um kjör sjúkraliða á sjúkrastofnunum í Reykjavík er hægt að rekja aftur til síðasta vors. Þá var hafið flokkspóhtískt ferli, sem á eftir að reynast þjóðinni dýrkeypt. Þar voru að verki fjár- málaráðherra og þáverandi borgarstjóri í Reykjavík. Mikil póhtísk örvænting einkenndi þennan tíma. Fjár- málaráðherra og þáverandi borgarstjóri voru reiðubúnir til að fórna hagsmunum þjóðarinnar til að kaupa kosn- ingasigur í Reykjavík. Þess vegna sömdu þeir við hjúkr- unarfræðinga daginn fyrir borgarstjórnarkosningar. í rauninni fólst meiri spilling í aðgerð tvímenninganna en í tilfallandi fyrirgreiðslum fyrrverandi bæjarstjóra í Hafnarfirði og fyrrverandi heilbrigðisráðherra. Tví- menningarnir notuðu aðgang sinn að almannafé til að reyna að koma í veg fyrir stjórnarskipti í Reykjavík. Komið hefur í ljós, að samningur fjármálaráðherra og fyrrverandi borgarstjóra við hjúkrunarfræðinga í vor fól í sér meiri hækkanir og meiri kostnað en fullyrt var á þeim tíma. Kostnaðaraukinn nemur sennilega um 15% og á eftir að enduróma lengi á vinnumarkaði. Kosnmgasamningurinn við hjúkrunarfræðinga hlýtur að hafa fordæmisgildi fyrir sjúkrahða að þeirra mati. Þeir vilja hafa hliðsjón af nýgerðum samningum. Auk þess eru sjúkrahðar enn meiri láglaunastétt en hjúkrun- arfræðingar og geta því krafizt enn meiri hækkunar. Fjármálaráðherra fer með rangt mál á Alþingi, er hann segir sjúkraliða hafa hækkað í launum umfram aðrar stéttir á undanförnum árum. Fyrir því er enginn fótur. Hins vegar er löng reynsla af því, að þessi fjármála- ráðherra trúir því, sem honum hentar hverju sinni. Harkan í vinnudeilu fjármálaráðherra og sjúkraliða stafar að verulegu leyti af forsendum, sem fjármálaráð- herra bjó sjálfur til í vor, þegar hann var að reyna að verja flokk sinn falli í borgarstjórnarkosningunum. Þá sáði hann til endurkomu séríslenzku verðbólgunnar. Ekki er nóg með, að sjúkraliðar miði við 15% hækkun hjúkrunarfræðinga plús láglaunaprósentu handa sér. Láglaunahópar utan heilbrigðisgeirans ætla líka að miða við kosnmgasamninginn, þegar þeir fara í gang um eða eftir áramótin. Það verða líka erfiðir samningar. Ríkisstjórnin horfist í augu við að missa verðbólguna af stað aftur rétt fyrir alþingiskosningar i april, af því að fjármálaráðherra tók í vor þá skammsýnu ákvörðun að misnota almannafé til að reyna að kaupa kosningasig- ur handa fyrrverandi borgarstjóra í Reykjavík. Erfitt verður að vinda ofan af því ferli, sem fór af stað í vor. Mikil átök mun kosta að reyna það. Reynslan sýn- ir, að ríMsstjórnir eru ekki harðar af sér, þegar kosning- ar og kjósendur eru í aðsigi. Þá fyrst missa þær tökin á fjármálum ríkisins og fara að reyna að kaupa sér frið. Þegar rMsstjóniin og stiómarflokkarnir fara að átta sig á, hvaða kaleikur hefur verið færður þeim fyrir til- stiUi fjármálaráðherra og fyrrverandi borgarstjóra, án þess að atkvæðakaupin lánuðust, er hætt við, að þessir aðilar kunni ráðherranum litlar þakkir fyrir framtakið. Oft skáka íslenzkir valdhafar í því skjólinu, að það sé vandi síðari tíma og hugsanlega annarra aðila að hreinsa upp eftir óvandaða meðferð valdhafanna á fjármunum almennings fyrir kosningar. Það muni gleymast á nokkr- um árum. En nú koma skuldaskilin óvenjulega snemma. Ljóst virðist að minnsta kosti, að afleiðingar kosninga- samningsins í vor verði fyrirferðarmiklar á aðfaratíma alþingiskosmnganna, sem verða eftir nokkra mánuði. Jónas Kristjánsson Bihac-bardagi getur boðað Króatíustríð Síösumars hrakti fimmti her Bosniustjórnar sveitir uppreisnar- foringjans Fikret Abdic af svæöinu umhverfis Bihac í norðvesturhorni Bosníu. Abdic er múslími, var á sínum tíma auðugasti kaupsýslu- maður gömlu Júgóslavíu, en sagði Bosníustjórn upp trú og hollustu og tók upp arðvænleg viðskipti við Serba, bæöi á yfirráðasvæðum þeirra í Króatíu og Bosníu. Hann fékk skjól ásamt leifunum af liði sínu hjá Krajina-Serbum innan landamæra Króatíu. Eftir þennan árangur sneri fimmti herinn sér að því að færa út yfirráðasvæði Bosníustjórnar til austurs og suðurs frá Bihac, og tókst í haust að hrekja her Serba af 250 ferkílómetra svæði. En brátt kom á daginn að hann hafði teygt sig of langt. Serbum í Bosníu var mikið í mun að sýna aö aðdrátta- bann af hálfu Serbíustjómar hefði ekki dregið úr þeim mátt, og þrátt fyrir það tókst þeim að koma þungavopnum sínum til vígstöðv- anna austur af Bihac. Árangurinn er sá að Serbar hafa unnið aftur landið sem Bosníuher tók af þeim og meira til. Lið Abdics sækir auk þess að Bihac-svæðinu úr norðri. Síðast þegar fréttist voru framvarðasveitir Serba komnar inn í Bihac sjálfa. Borgin og svæði umhverfis hana hefur verið lýst griðasvæði af hálfu Sameinuðu þjóðanna, en samtökin hafa engin tök haft á að framfylgja oröum sínum. Serbar hafa meinað birgðalestum, bæði með matvæli og lyf, um aðgang aö griðasvæðinu svokallaða mánuðum saman. Þeg- ar þeir loks leyfðu 200 friöargæslu- mönnum úr her Bangladesh för til Bihac var flestum þeirra gert að skilja eftir riffla sína. í vikunni bárust orð frá sveitinni aö hún ætti aðeins mat til tveggja daga. En þegar loftárásir voru gerðar á Erlend tíðindi Magnús Torfi Ólafsson Bihac með flugvélum frá flugvelh Serba í Krajina í Króatíu, urðu al- þjóðasamtökin að bregðast við. Að beiðni Öryggisráösins gerðu árás- arflugvélar NATO flugvöll Serba í Udbina ónothæfan og síðan réðust tvívegis á loftvarnavirki Serba inn- an Bosníu, þegar skotið var á eftir- litsflugvélar bandalagsins. En þessar aðgerðir léttu í engu af Bosníuher í vörn Bihac. Þegar þetta er ritað standa mál þannig að ráð NATO er á skyndifundi í. Brussel og ræðir um að lýst verði yfir bannsvæði umhverfis griða- svæðið, svo umboð fáist frá SÞ til loftárása á þungavopn Serba, virði þeir ekki bannið. Samtímis reynir sir Michael Rose, yfirmaður friðargæsluliðs SÞ, að koma á vopnahléi við Bihac og helst víðar í Bosníu, og hefur farið þeirra erinda til Pale, höfuð- stöðva Serba. Bosníustjórn hefur tekið sams konar málaleitun lík- lega. Hvort sem Serbar ganga lengra eða skemmra í sókninni við Bihac hefur þeim tekist að sýna fram á að þrátt fyrir aðdráttabann frá Serbíu eru þeir færir um að sýna Bosníustjórn, SÞ og NATO í tvo heimana. Hvenær sem þeim sýnist svo geta þeir tekið á ný að þjarma að Sarajevo og griðasvæðunum þrem í Austur-Bosníu, Gorazde, Sbrenica og Zepa. Gildir þá einu þótt vopnasölu- bann væri afnumið gagnvart Bos- níustjórn, ehis og vilji er fyrir á Bandaríkjaþingi. Áhrif af slíkri ákvörðun kæmu allt of seint til að vega upp á móti yfirburðum Serba í vopnabúnaði á líðandi stund. Léttvopnað friðargæslulið, aðal- lega frá Evrópulöndum, er alls ófært um að skakka leikinn, og var aldrei til þess ætlað. Málatilbúnað- ur Bandaríkjamanna er ómerkur, af því þeir hafa ekki viljað hætta einum einasta sinna manna í frið- argæsluhlutverk, hvað þá heldur til að kljást við Serba ásamt Bos- níuher. Bosníustríðið er því eins háska- legt og nokkru sinni fyrr, og við bætist að herhlaup Krajina-Serba frá Króatíu inn í Bosníu hefur auk- ið líkurnar á að upp úr sjóði á ný í nágrannaríki Bosníu í norðri og vestri. Serbar hafa haft á sínu valdi á þriðja ár þrjár sneiðar af Króatíu, sem í reynd búta landið í sundur. Króatíumenn gerast æ óþolin- móðari yfir að ekkert miðar þeim verkefnum friðargæsluliðs SÞ á yfirráðasvæðum Serba að afvopna þá, gæta landamæra og sjá um að brotthraktir Króatar fái snúið aftur til heimkynna sinna. í janúar greiðir þing Króa'tíu atkvæði um hvort endurnýja eigi umb.oð gæslu- liðsins, og þykja úrslit tvísýn. Króatíustríð gæti því bæst við Bos- níustríðið innan skamms. Sveit úr friöargæsluliöi SÞ í eftirlitsferð á brynvagni eftir götunni í Sarajevo sem fengið hefur heitið Leyni- skvttubraut. Simamynd Reuter Skoðanir annarra Færeyska þögnin „í næstum því 50 ár ríkti alger þögn um Færeyjar í dönskum stjórnmálum. Enginn danskur stjórn- málamaður þorði að koma nærri málefnum eyjanna. Færeyingar höfðu líka landstjórn og af þeim vindla- kassarekstri vildi ekki nokkur maður skipta sér þrátt fyrir að stór hluti peninganna kæmi frá danska rík- inu." Úr forystugrein Jyllands-Posten 23. nóv. Gro hótar „Gro Harlem Brundtland forsætisráðherra lét í gær hart mæta hörðu. Ef flokkar á Stórþinginu ætla að koma í veg fyrir að hugsanleg já-niðurstaða úr þjóðaratkvæðagreiðslunni komist í gegnum þingið er Gro opin fyrir því að slíta þingi og boða til kosn- inga. Með þeim hætti vonast hún til að geta þrýst hugsanlegri já-niðurstöðu í gegnum stríðsglatt þing- ið. Á bak við þetta útspil forsætisráðherrans hggur aö ákveðinn minnihluti á Stórþinginu segist ekki ætla að beygja sig fyrir vilja fólksins ef aðild verður samþykkt með litlum mun í þjóðaratkvæðagreiðsl- unni. Við styðjum heilshugar kröfu forsætisráðherr- ans um að Stórþingið verði að virða þá niðurstöðu ef meirihluti þjóöarinnar vill inn í ESB." Úr forystugrein Arbeiderbladet 24. nóv. Færeyjar amt í Danmörku? „Það væri í raun best ef Færeyjar væru gerðar að hluta af Norður-Jótlandsamti. En sú skoðun ætti sjálfsagt erfitt uppdráttar bæði í Færeyjum og á Norður-Jótlandi. Því verður að taka til hendinni við endurbætur á sveitarstjórnarmálum í Færeyjum. 50 sveitarfélög fyrir 45 þúsund manneskjur. Þaö hljóm- ar fáránlega í nútíma samfélagi. Úr forystugrein Politiken 19. nóv. T
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.