Morgunblaðið - 01.02.2001, Blaðsíða 28

ERLENT
28 FIMMTUDAGUR 1. FEBRÚAR 2001 MORGUNBLAÐIÐ
E
NN skelfur jörðin í Guj-
arat. Þrettán snarpir
eftirskjálftar, á bilinu
3,2–4,7 á Richter héldu
áfram að hræða fólk á
svæðinu í gærmorgun. Byggingar
hrynja enn eða molna niður við
minnstu hreyfingar jarðar. En það
er fleira sem skelfur. Fólkið sem sef-
ur úti undir berum vetrarhimni
skelfur úr kulda á nóttunni, illa klætt
og án skjóls fyrir næturkuldanum.
Læknar og sjálfboðaliðar berjast nú
við að halda lífi í þeim sem lifðu
skjálftann af.
Sjúkdómar eins og lungnabólga
eru ekki lengi að taka sig upp við
þessar aðstæður, segja læknar sem
dreifa nú með aðstoð sjálfboðaliða
teppum og tjöldum til fólks. Lögregl-
an hvetur fólk sem sefur á götunum
til þess að snúa til híbýla sinna, þrátt
fyrir eftirskjálfta. Hún segir að þær
byggingar sem enn standi séu alger-
lega öruggar og mun hættulegra sé
fyrir konur og börn að sofa úti.
Fimm sólarhringum eftir að jarð-
skjálftinn reið yfir fannst 55 ára
gömul kona á lífi í rústunum. Það
þykir með ólíkindum að hún skyldi
hafa lifað svo lengi en hún var að-
framkomin og er nú á sjúkrahúsi.
Enn er leitað í rústunum en flestir
eru þegar látnir. Haft var eftir tals-
manni Alþjóða Rauða krossins í gær
að tala látinna væri að nálgast
50.000.
Göturnar eru fullar af betlandi,
öskrandi og blótandi fólki
Blaðamaður The Times of India
sem staddur er í borginni Bhuj sagði
frá því í gær að borgin væri yfirfull af
fólki. Hann sagði að þrátt fyrir að
fólk hefði streymt úr borginni hefði
aldrei verið jafnmikið af fólki þar og
nú.
„Göturnar eru fullar af fólki – betl-
andi, öskrandi og jafnvel blótandi ef
þeir sem ganga hjá gefa þeim ekki
peninga eða mat. Í hvert skipti sem
farartæki kemur inn í borgina
hlaupa hundruð manna á eftir því frá
Madhapar að miðbænum, um 4 km
leið – leitandi að fötum, mat, lyfjum
og hverju sem er sem aðkomumenn-
irnir gætu haft meðferðis.“
En vandamálin eru fleiri og snúa
að umheiminum. Tölvupóstur hefur
flætt inn til sjónvarpsstöðvanna.
Efni þeirra er ýmist örvæntingarfull
leit manna að skyldfólki sínu eða
spurningar um hvernig menn geti
lagt sitt af mörkum.
Hópur unglækna og hjúkrunar-
fólks sagðist hafa ætlað að fara á
svæðið en þeim hefði ekki verið
hleypt inn í Gujarat, héraðinu hefði
verið lokað af hernum.
Rauði krossinn hér í Mumbai hef-
ur sent nokkra lækna og prest til
Gujarat en sjálfboðaliðar verða að
bíða með að fara þangað þar til leyfi
fæst og þangað til búðir hafa verið
settar upp fyrir þá. Einnig verður að
bíða með að senda þau mörg hundr-
uð kíló af nýjum fatnaði og mat sem
fylla nú þrjár vöruskemmur samtak-
anna, að sögn Chöndru Rui, sjálf-
boðaliða hjá Rauða krossinum í
Mumbai í samtali við Morgunblaðið.
Samhæfing við Rauða krossinn í Ah-
medabad um hvert eigi að senda vist-
irnar þarf fyrst að eiga sér stað áður
en fullir vörubílar halda áleiðis til
Gujarat.
Stjórnvöld gagnrýnd fyrir
skeytingarleysi
Yfirvöld í Gujarat hafa verið harð-
lega gagnrýnd fyrir óstjórn, skipu-
lagsleysi og skeytingarleysi. Ind-
versk dagblöð segja að öll starfsemi
ríkisstarfsmanna í Bhuj hafi legið
niðri í nokkrar klukkustundir á með-
an á heimsókn forsætisráðherra
landsins A.B. Vajpayee stóð á mánu-
dag. Norskur stjórnandi hjá Alþjóða
Rauða krossinum sagði jafnframt í
viðtali við The Times of India í gær
að eftir sex klukkustunda veru í Bhuj
hefði hann ekki náð neinu sambandi
við yfirvöld í Gujarat. „Við ætlum að
senda hingað fullar vélar á klukku-
stundarfresti af lyfjum og teppum og
tvö sjúkrahús sem geta framkvæmt
allar helstu aðgerðir. En ef yfirvöld
hér tala ekki við mig þá gæti ég
neyðst til að aflýsa verkefninu, sagði
Holvar Lauritzsen í samtali við The
Times of India.
Gífurleg reiði ríkir meðal margra
einstaklinga sem hafa misst fjöl-
skyldur sínar í skjálftanum. Reiðin
beinist að yfirvöldum og hægagangi
björgunaraðgerða. Viðtöl við að-
framkomna einstaklinga hafa birst á
sjónvarpsstöðvunum. Kona ein sagði
að fimm fjölskyldumeðlimir sínir
hefðu verið á lífi í rústunum síðustu
daga en þau væru nú dáin þar sem
enginn hefði komið að grafa þau úr
rústunum. Þetta er eingöngu ein
saga af fjölmörgum slíkum harm-
leikjum.
Áfallahjálp nauðsynleg
en ekki veitt
Fjöldi fólks stendur nú frammi
fyrir því að hefja nýtt líf. Það hefur
glatað öllum eignum sínum, híbýlum
og jafnvel fjölskyldu sinni. Það spyr
sig hvað það eigi að taka sér fyrir
hendur og hvert það skuli stefna.
Ringulreiðin er mikil og í raun þurfa
flestir á áfallahjálp og sálfræðiaðstoð
að halda, það sýna að minnsta kosti
rannsóknir eftir jarðskjálftana í Lat-
ur 1993 og Jabalpur 1997. Ekki er
hins vegar gert ráð fyrir neinni slíkri
aðstoð í björgunar- og endurhæfing-
aráætlun yfirvalda. Ljóst er að lang-
ur tími mun líða áður en íbúar Guj-
arat geta aftur hafið eðlilegt líf.
Björgunarsveitir og aðrar hjálpar-
stofnanir gera sér grein fyrir því
hversu gífurlega mikil vinna er fyrir
höndum við uppbyggingu héraðsins
og horfa vikur jafnvel mánuði fram í
tímann.
ÓTTI VIÐ FARSÓTTIR Á
SKJÁLFTASVÆÐUNUM
Fátt annað en afleiðingar jarðskjálftans í Gujarat-fylki kemst að í indverskum fjölmiðlum. Nokkrar sjónvarpsstöðvar
senda eingöngu út efni tileinkað söfnun fyrir Gujarat, dagblöðin spyrja þekkt fólk hvernig það ætlar að styrkja fórn-
arlömbin, poppstjörnur skipuleggja söfnunartónleika og þekktir kvikmyndaleikstjórar gefa stórar upphæðir til fórn-
arlamba, skrifar Ragna Sara Jónsdóttir frá Mumbai. Allir vilja hjálpa en vegna óreiðunnar kemst ekki öll hjálp til skila.
AP
Rússneskir björgunarsveitarmenn bera Kuntal Thakkar út úr rústum í
Bhachau í gær. Eginmanni hennar var bjargað skömmu síðar.
Reuters
Fólk sem missti heimili sín í jarðskjálftanum hefst við á gólfi aðallest-
arstöðvarinnar í Ahmedabad, stærstu borg Gujarat-fylkis, í gær.
AP
Konur úr þorpinu Rapar, sem hrundi að mestu í jarðskjálftanum, brosa hér til ljósmyndarans í leit sinni að
drykkjarhæfu vatni í gær. Embættismenn telja, að meira en 400 manns hafi farist í þorpinu.