Morgunblaðið - 01.02.2001, Blaðsíða 55

MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 1. FEBRÚAR 2001 55
✝ Júlíus Guð-mundsson fædd-
ist á Glæsistöðum í
Vestur-Landeyjum
21. maí 1909. Hann
lést á heimili sínu í
Randers í Danmörku
11. janúar síðastlið-
inn. Foreldrar hans
voru Guðmundur
Gíslason, bóndi á
Glæsistöðum, f. 16.
nóvember 1869, d. 1.
desember 1943, og
eiginkona hans Sig-
ríður Bjarnadóttir, f.
28. apríl 1876, d. 3.
október 1916. Systkini Júlíusar
voru tíu og eru öll látin: Guðrún, f.
24. janúar 1898, d. 20. janúar
1980; Kristín, f. 27. maí 1899, d.
12. mars 1986; Guðbjörg, f. 5.
mars 1901, d. 5. janúar 1972; Sól-
veig, f. 12. nóvember 1902, d. 11.
nóvember 1939; Sigurbjörg, f. 8.
mars 1904, d. 4. maí 1993; Bjarni,
f. 17. janúar 1906, d. 24. maí 1989;
Ólafur, f. 8. október 1907, d. 20.
september 1990; Guðný, f. 4. októ-
ber 1910, d. 30. mars 1998; Guð-
mundur, f. 8. desember 1912, d. 9.
ágúst 1943, og Gísli, f. 29. janúar
1915, d. 22. ágúst 1971.
Júlíus kvæntist 14. september
1938 eftirlifandi eiginkonu sinni
Gerdu, fædd Jörgensen, f. 26.
ágúst 1909, frá Faxe í Danmörku.
Börn þeirra eru: Sonja, kennari, f.
21. maí 1942, búsett í Færeyjum,
gift Jens Vilhelm Danielsen; Guð-
mundur Harrí, læknir, f. 8. júní
1945, búsettur í Danmörku,
kvæntur Sunnevu Jacobsen, eiga
þau þrjú börn, Jul-
ian, Rebekku og
Richard; Jörgen
Eric, prestur, f. 25.
júlí 1949, búsettur á
Hlíðardalsskóla í
Ölfusi, kvæntur
Lailu Marý Panduro,
börn þeirra eru: Lillí
María og Jón Erling.
Langafabörn Júlíus-
ar eru tvö: Daniel og
Hanna.
Eftir grunn-
menntun á Íslandi
stundaði Júlíus nám
við trúboðsskóla að-
ventista í Danmörku 1929–33 og í
Englandi 1933–34. Hann starfaði
fyrir kirkju aðventista í Dan-
mörku til ársins 1938 er hann, þá
nýkvæntur, fluttist til Íslands og
tók upp störf fyrir kirkju aðvent-
ista hér, sem deildarstjóri til 1949
samhliða barnaskólakennslu í
Vestmannaeyjum 1941–47, en
kennaraprófi lauk hann frá Kenn-
araskóla Íslands 1941, sem for-
stöðumaður aðventista á Íslandi
1949–68 og sem skólastjóri við
Hlíðardalsskólann frá stofnun
hans 1950 til 1960 og 1972–74.
Prestsþjónustu og kennslu stund-
aði Júlíus fyrir kirkjuna í Dan-
mörku 1968–72 og 1974–78 og
sem aðstoðarskólastjóri Vejlef-
jord, grunn- og menntaskóla að-
ventista í Danmörku, 1978–82
þegar hann lét formlega af störf-
um fyrir aldurs sakir.
Útför Júlíusar fór fram frá Að-
ventkirkjunni í Randers í Dan-
mörku þriðjudaginn 16. janúar.
Júlíus Guðmundsson var borinn
til grafar í Danmörku 16. janúar sl.
Ég vil hér með nokkrum orðum
kveðja föður minn sem dó í svefni
aðfaranótt fimmtudagsins 11. janúar
á heimili sínu, níutíu og eins árs að
aldri. Andlát hans bar algerlega
óvænt að þar eð hann hafði ekki
kennt sér neins meins svo neinn
vissi af. Ég átti tal af honum kvöldið
áður í síma um hálftíuleytið þar sem
ég tjáði honum að ég hefði keypt
mér farmiða til Danmerkur og
myndi koma til hans tveim dögum
síðar, á föstudeginum, og vera í viku.
Það var með gleði og tilhlökkun í
rómnum að hann kvaddi mig þetta
kvöld. Við töluðum ekki lengi því við
ætluðum að hittast aftur von bráðar
og eiga saman góðar stundir þar
sem við gátum talað af hjartans lyst.
Það fór á annan veg en ætlað var
eins og svo margt í þessum heimi.
Næsta dag fannst hann örendur í
rúmi sínu.
Þá er hann farinn, eftir langa ævi
og atorkusama. Ég minnist hans
ógreinilega úr barnæsku minni á
Hlíðadalsskóla í Ölfusi þar sem hann
var skólastjóri í tíu ár. Það var sem
hann væri í fjarlægð, nær alltaf upp-
tekinn. Við systkinin sáum hann til-
sýndar eða biðum eftir því að hann
kæmi heim frá ferðalögum eða fund-
arhöldum. Ég minnist þess að hafa
gengið niður á þjóðveginn með
systkinum mínum á kvöldum þegar
von var á honum heim. Við reyndum
að greina ökuljósin á Landróvernum
hans frá öðrum bílum þannig að við
gætum fengið far með honum heim
síðasta spölinn. Þannig var pabbi,
alltaf á fullri ferð, einbeittur og
áhugasamur um það sem hann var
að fást við. Og það sérstaka var að
áhugasemi hans fyrir málefnunum
sem hann var upptekinn af, skólan-
um sem hann var að byggja upp eða
kirkjunni sem hann þjónaði, smitaði
okkur hin í fjölskyldunni þannig að
við áttum þetta allt með honum og
fyrirgáfum honum það þess vegna
að hann skyldi þurfa að vera svo
mikið í burtu frá okkur.
Þessa hugsýn höfum við börnin
hans fengið í arf frá honum og met-
um nú sem enn dýrmætari fjársjóð
eftir að hann er allur. Nú hefur hann
fengið hvíldina. Hvíld frá erfiði sínu,
eins og segir í orði Guðs, en verkin
standa eftir. Og nú bíður hans upp-
risan í Drottni samkvæmt öruggu
fyrirheiti hans. Þá mun fullkomnast
það verk sem hafist var handa við af
veikum mætti í þessum heimi. Og þá
mun okkur gefast tækifæri til að
taka upp þráðinn að nýju þar sem
frá var horfið. Blessuð sé sú dýrð-
arvon. Guð blessi minningu pabba.
Eric Guðmundsson.
Fátt eitt situr eftir í barnsminn-
inu af ræðum Júlíusar föðurbróður,
en ein dæmisaga festist þó í hug-
anum sem „hans“ saga: Kóngulóin
sem byrjaði á því að mynda uppi-
stöðuþræðina fyrir vef sinn. Þeir
lágu frá andstæðum áttum og mætt-
ust í miðju. Kóngulóin spann svo
vefinn og fallegur var hann þegar
hún leit yfir unnið verk en þó var
eins og einn uppistöðuþráðurinn
væri ekki nauðsynlegur og hún var
búin að gleyma hvers vegna hún
hafði upphaflega talið hann mikil-
vægan. Kóngulóin beit því þráðinn í
sundur sem lá að ofan. Þá féll allur
vefurinn saman og var ónýtur. Þráð-
urinn að ofan var því þrátt fyrir allt
mikilvægastur annarri uppistöðu.
Júlíus minntist oft á foreldra sína
og bernskuheimilið á Glæsistöðum í
Vestur-Landeyjum og hélt því fram
að guðstrúin sem foreldrar hans
hefðu innrætt sér væri sá arfur sem
hefði verið sér mikilvægari en allt
annað. Hann mat og viðhélt þræð-
inum að ofan alla ævi og þetta mót-
aði afstöðu hans til guðs og manna.
Þráðurinn að ofan veitti lífi hans til-
gang og hann var fær um að veita
svör við knýjandi spurningu ung-
lingsáranna um tilgang lífsins og hér
kemur önnur minning um texta sem
hann notaði oft: „Vér erum smíð
hans, skapaðir fyrir samfélagið við
Krist Jesúm til góðra verka, sem
Guð hefur áður fyrirbúið, til þess að
vér skyldum leggja stund á þau (Ef.
2,10.).
Sívirkur var Júlíus að miðla öðr-
um af trú sinni og hlúa sér í lagi að
hinum ungu sem kennari, æskulýðs-
leiðtogi, skólastjóri og prestur. Orð-
ið þreyta var ekki til í hans orða-
forða. Alltaf sá hann hið góða fremur
en hitt í hverjum manni. „Hann hef-
ur ómetanlega kosti“ og svo kom
upptalning á þeim, eða „þetta er
góður krakki,“ heyrðist alltaf væri
einhverjum hallmælt. Júlíus vann þó
ekki góðu verkin til að ávinna sér
sáluhjálp. Persónulega getur önnur
okkar systra vottað að Júlíus opnaði
augu hennar, þá fulltíða konu, fyrir
því sem trúað fólk kemur ekki alltaf
glögglega auga á þrátt fyrir allt og
varð til þess að tímamót urðu í
trúarlífi hennar. „Hvað er fagnaðar-
boðskapurinn?“ sagði hann. „Hvers
vegna er talað um gleðitíðindi? Það
er að maðurinn frelsast af náð en
ekki fyrir eigin verk. „Því af náð er-
uð þér hólpnir orðnir fyrir trú, og
það er ekki yður að þakka, heldur
Guðs gjöf. Ekki af verkum, til þess
að enginn skuli geta þakkað sér það
sjálfum“(Ef.2,8-9.). Og hann bætti
við: „Þessu gleyma menn og það er
eins og manneðlið og uppeldið
keppist um að útrýma þessum sann-
indum.“ Persónulega veitti þessi
sannfæring honum gleði og bjart-
sýni.
Við systurnar voru mjög ungar
þegar Júlíus og danska eiginkonan
hans, Gerda, komu til Íslands eftir
að hann hafði verið árum saman við
nám erlendis. Upp frá því eyddu þau
öllum helgum og jólum með okkur.
Jólin gerðu þau að sérstakri hátíð
með óvæntum leikjum. Svo fluttu
þau til Vestmannaeyja. Eftir það
komu þau upp á land á sumrin og
fóru þá fjölskyldur okkar saman í
útilegu að loknum æskulýðsmótum
sem Júlíus stóð fyrir fyrstur manna
innan aðventusafnaðarins. Á björt-
um sumarkvöldum söfnuðumst við
saman og faðir okkar og Júlíus
sögðu sögur meðan ilmurinn af blóð-
bergstei fyllti tjaldið. Öll þessi sam-
vera var svo skemmtileg og veitti
gleði og fögnuði inn í tilveru okkar.
Þeir höfðu sérstakan hæfileika til að
sjá hið spaugilega við menn og mál-
efni í hversdagslífinu og auk þess
var faðir okkar góður leikari sem
hermdi eftir og lék þá sögurnar sem
hann sagði. Ef þetta voru sögurnar
úr sveitinni frá bernskuslóðunum
bætti Júlíus við þær og hló svo að
tárin runnu þótt ekkert hljóð heyrð-
ist. Aldrei var hlegið eins mikið og
þegar þeir bræður tóku til að segja
frá. Við systurnar veltumst bókstaf-
lega um. Þetta var allt græskulaust
gaman og aldrei viðhöfðu þeir eitt
einasta klúryrði eða sögðu sögur
með tilvísun í eitthvað sem vafasamt
gat talist. Heilsteyptari og hrein-
lyndari menn en þeir bræður eru
vandfundnir.
Söngurinn setti sömuleiðis svip á
félagslífið okkar. Öll höfðu þau góða
söngrödd og unnu tónlist. Það má
með sanni segja að söngur og hlátur
hafi ómað á heimilum okkar. Svo
fluttu þau hjónin, Júlíus og Gerda,
aftur upp á fastalandið og samveru
var hægt að halda áfram og nú höfðu
börn bæst í hópinn hjá báðum fjöl-
skyldum.
Við erum svo innilega þakklátar
fyrir þessar góðu og glöðu minning-
ar en ekki bara minningar því að við
sjálfar og viðhorf okkar til lífsins
hafa mótast af því uppeldi sem við
hlutum á bernskuheimilinu sem ein-
kenndist meðal annars af þeirri
nánu samveru sem alltaf var milli
foreldra okkar og Júlíusar og Gerdu
og áhrifum þeirra.
Gerda lifir nú mann sinn. Hún er
fáguð kona og fínleg sem var gaman
fyrir okkur systur heim að sækja.
Hún lék á hljófæri og söng, það
veitti okkur sérstaka gleði. Hún átti
alltaf eitthvað smálegt og fínlegt að
sýna okkur og gefa. Alltaf hafði hún
eitthvað gott að segja um annað fólk.
Að því leyti var jafnt á komið með
þeim hjónum. Hún hefur verið bjart-
sýn og aðlagaðist svo vel nýju landi
og siðum að aðdáunarvert var. Nú
býr hún í Danmörku þar sem þau
hjónin höfðu dvalist hin síðari ár.
Júlíus heimsótti Ísland sl. sumar
og þá hafði sú okkar sem þar bjó
tækifæri til að spjalla lengi við hann
og rifja upp gamla daga. Sömuleiðis
talaði ég við hann í síma nokkrum
dögum fyrir hið sviplega andlát hans
og m.a. lýsti hann fyrir mér útsýninu
sem blasti við ofan af hæðinni sem
húsið hans stóð á: „Það er svo fallegt
að sjá snævi þakta ása og hæðir og
mikil er víðáttan. Kemur þú ekki
bráðum að heimsækja mig svo ég
geti sýnt þér þetta?“ Þarna birtist
enn á ný hve mikill náttúruunnandi
hann var. Hann átti hæfileikann til
að líta upp, fagna og þakka fyrir
gjafir Guðs og lífið í heild. Ekki náði
ég að heimsækja hann en við syst-
urnar og mágur minn vorum við-
stödd útför hans í Danmörk. Við
vottum Gerdu, konu hans, börnum
þeirra og barnabörnum samúð okk-
ar og samhug með þakklæti fyrir
kærleika, hlýhug og frændsemi.
Blessuð sé minning Júlíusar föð-
urbróður okkar.
Sigríður Candi og
Hanna Jörgensen.
Júlíus fór ungur til framhalds-
náms í Danmörku. Þar kynntist
hann æskulýðs- og skólastarfi að-
ventista. Hann hreifst af þessu
kristilega skólastarfi og kom heim
með þann bjargfasta ásetning. sem
fyrirrennari hans, séra O.J. Olsen,
deildi með honum, að nauðsynlegt
væri fyrir Aðventkirkjuna á Íslandi
að koma upp og starfrækja fram-
haldsskóla fyrir ungmenni safnaðar-
ins. Þótt hugmyndin þætti djörf,
sem hún og var, varð ekki frá henni
hvikað.
Með einstökum dugnaði var Hlíð-
ardalsskóli í Ölfusi drifinn upp sem
gagnfræðaskóli, er starfa skyldi
samkvæmt kennslulöggjöf ríkisins
og útskrifa með unglingapróf, lands-
próf og gagnfræðapróf að þess tíma
hætti.
Haustið 1950 hóf þessi skóli
göngu sína með Júlíus sem skóla-
stjóra, og var ég ráðinn sem kennari
með honum.
Frá þeim tíma hafa leiðir okkar
legið saman í fjölbreyttu starfi og
vinfengi okkar haldist allt til æviloka
hans. Hann lézt fimmtudaginn 11.
þessa mánaðar. Kynni okkar urðu
mjög náin og áttum við jafnan gott
samstarf.
Júlíus var stórhuga, hafði háar
mennta-, trúar- og siðfræðihugsjón-
ir og setti skólanum þann háa staðal,
að útskrifaðir nemendur hans stæðu
til jafns við önnur ungmenni lands-
ins, og yrðu sem bezt búin til gagn-
legra starfa í þjóðfélaginu. Reyndist
hann farsæll í þeim ásetningi, því
skólinn gat sér gott orð. Og í stað
þess að mennta fáein aðventung-
menni í einu skólahúsi, eins og upp-
haflega var áformað, reis þar ein
byggingin af annarri sem hýstu 70,
80 og yfir 90 nemendur, þegar þeir
voru flestir. Þannig varð Hlíðardals-
skólinn (H.D.S. eins og við köllum
hann) ekki einungis skóli tiltölulega
fárra aðventungmenna, heldur stóð
hann öllum opinn svo sem rými
leyfði. Þannig sá Júlíus háar hug-
sjónir sínar rætast í þjónustu við
þjóðfélagið.
Ásamt skólastjórastarfinu var
hann formaður aðventkirkjunnar á
Íslandi, og átti sæti í yfirstjórn
hennar erlendis. Fjölda ára var
hann, ásamt skólastjórastarfinu,
prestur Reykjavíkursafnaðar, rit-
stjóri safnaðarblaðsins og æskulýðs-
leiðtogi. Var hann því önnum hlað-
inn og leysti af hendi umfangsmikið,
ósérhlífið, mikilvægt og stórþakka-
vert starf fyrir kirkjuna. Auk þessa
starfaði Júlíus um tíma sem prestur
og skólamaður á vegum aðventkirkj-
unnar erlendis.
En nú er hann genginn, og bless-
uð sé minning hans.
Kæra Gerða, Sonja, Harrí, Eric,
tengdabörn, barnabörn og ástvinir
allir. Með vinarkveðjum vottum við
ykkur innilegustu samúð, þökkum
langa farsæla samfylgd og vinfengi.
Guð blessi ykkur og styrki. Bless-
uð sé minning bróður Júlíusar.
Sólveig og Jón Hjörleifur.
JÚLÍUS
GUÐMUNDSSON
ÚTFARARSTOFA ÍSLANDS
Sjáum um alla þá þætti sem hafa ber í huga
er andlát verður í samráði við aðstandendur
Sími 581 3300
allan sólarhringinn — utforin.is
Suðurhlíð 35, Fossvogi
Sverrir
Olsen
útfararstjóri
Sverrir
Einarsson
útfararstjóri
Kistur
Krossar
Duftker
Legsteinar
Sálmaskrá
Blóm
Fáni
Erfidrykkja
Tilk. í fjölmiðla
Prestur
Kirkja
Kistulagning
Tónlistarfólk
Val á sálmum
Legstaður
Flutn. á kistu milli landa
Sjáum um
útfararþjónustu á
allri landsbyggðinni.
Áratuga reynsla.
6 

 

 *
+-
2)
.<
@


 ( ! 
 . /# 

! 
7   " 
 

 2

! 

  $%%&
"D! '!"$"   
1 4. &"$"   
?4 0 <   
 ! . &"$"   

!""! 9 #
    ! '! $) !
(   
' 

  #  *
   *
      


;
+-
-.//  = $ "'

"
""!'"7E

& 
 (  
8   " 
 

 1 

! 


 $+&&
9
  "
 
      "


 !
 
) 1 +  09 #
%  +  # 0 !
  

 +  #
9 +  #  )@     
) ! "+     "$""
!" #
#!   "