Morgunblaðið - 10.06.2001, Side 28

28 SUNNUDAGUR 10. JÚNÍ 2001 MORGUNBLAÐIÐ
SÓLVEIG Arnarsdóttir leik-kona hefur verið búsett íBerlín í sjö ár. Ég hitti hanaá hverfiskaffihúsinu hennarí Kreuzberg og byrjaði á því
að spyrja hvort hún hefði einhvern
tíma velt því fyrir sér að á sama tíma
og margir jafnaldrar hennar væru
fyrst núna að stíga sín fyrstu skref á
vinnumarkaði að loknu námi hefði
hún nú þegar, 28 ára gömul, starfað
sem leikkona í tvo áratugi. „Veistu
það, ég hef aldrei velt því neitt sér-
staklega fyrir mér vegna þess að mér
hefur aldrei dottið neitt annað í hug.
Ég veit ekki hvort það er skortur á
ímyndunarafli en þetta hefur alltaf
verið það eina sem mig hefur langað
að gera.“
– Þannig að þegar þú varst spurð
að því sem krakki hvað þú ætlaðir að
verða þegar þú yrðir stór þá datt þér
aldrei neitt annað í hug en að verða
leikkona sem þú varst í raun þegar
orðin.
„Já, ég byrjaði að vinna fyrir mér
og mínum þegar ég var sjö ára,“ segir
Sólveig og hlær. „Ég man eftir að
hafa setið æfingar og horft á sýningar
á Skollaleik. Mér fannst pabbi (Arnar
Jónsson) skelfilegur sem Þorleifur
Kortsson. Ég fékk að vera mikið með
foreldrum mínum og ég leit alltaf upp
til þeirra sem listamanna. Auðvitað
hefði ég stundum óskað þess að þau
væru meira heima og hefðu meiri
tíma, því að þau unnu mjög mikið. Ég
hafði samt alltaf skilning á því að
þetta var það sem þau vildu gera, það
fylgdi starfinu. Þetta getur verið erf-
itt fyrir lítinn krakka en þegar þau
voru heima þá voru þau líka til staðar.
Þau sofnuðu auðvitað stundum yfir
bókunum þegar þau voru að lesa fyrir
okkur á kvöldin en þetta var bara svo
spennandi og margt að gerast. Gest-
kvæmt, skemmtileg stemmning og
mikið verið að ræða saman. Ég fékk
að sitja með þeim á kvöldin með því
skilyrði að ég steinþegði. Annars
skilst mér að leikhúsið hafi verið eini
staðurinn þar sem ég sat kyrr og
þagði. Það hafa sagt mér gamlir leik-
arar að ég hafi átt það til eftir æfingar
að koma til þeirra og leiðrétta þá,
benda þeim á að þeir hefðu farið
rangt með textann, komið of seint inn
eða ekki staðið á réttum stað.“
Þegar hér er komið sögu lætur hin
glaðlynda Sólveig sér ekki nægja að
hlæja á milli setninga heldur segir nú
hlæjandi frá í orðsins fyllstu merk-
ingu. „Þarna kemur þessi gjörsam-
lega óþolandi fimm ára rauðhærða
stelpa og segir: „Fyrirgefðu, manstu
að mamma sagði…“ segir Sólveig áð-
ur en hláturinn verður frásögninni yf-
irsterkari. „Ég gerði þetta samt víst
kurteislega,“ bætir Sólveig við, „og
ekki beint til að trana mér fram held-
ur frekar til að leikararnir gerðu bara
eins og mamma (Þórhildur Þorleifs-
dóttir) var búin að segja þeim.“
Ég á mig sjálf
Ég minni Sólveigu á að hún hafi
ekki aðeins verið byrjuð að leika sjö
ára heldur jafnvel náð ákveðnum há-
punkti 17 ára þegar hún lék aðalhlut-
verkið í kvikmyndinni Inguló eftir Ás-
dísi Thoroddsen (1991) og var valin
besta leikkona á norrænu kvik-
myndahátíðinni í Rouen í Frakklandi
svo og á kvikmyndahátíðum í San
Remo á Ítalíu og Troia í Portúgal.
„Já, þetta er á vissan hátt alveg
rétt. Ég man eftir því að ég var eins
og písl á kvikmyndahátíðinni í Cann-
es (þar sem Ingaló keppti til verð-
launa). Þar fékk ég einhver tilboð en
ég fann að mig langaði ekki, ég var
ekki alveg tilbúin. Ég var auðvitað
bara lítil stelpa og kunni ekkert inn á
þetta kerfi. Eftir á að hyggja er ég
mjög fegin að hafa ekki verið „upp-
götvuð“ sautján ára. Hefði það gerst
hefði ég líka misst af einu sem ég
hefði alls ekki viljað missa af, sem er
leiklistarnámið hér í Berlín. Eftir
Inguló druslaðist ég til að klára stúd-
entinn og í framhaldi af því lék ég í
Evu Lunu. Þetta var mjög stórt hlut-
verk, þrír og hálfur tími á sviði, og ég
held að leikritið hafi verð sýnt yfir
fimmtíu sinnum. Ég hafði alltaf ætlað
mér að fara í leiklistarnám en það var
í kjölfar þessa hlutverks sem ég tók
endanlega ákvörðun. Mér var orðið
ljóst að það sem ég hafði úr heima-
húsum dygði ekki til og því þyrfti ég
líka að læra eitthvað. Sjálfri finnst
mér það vera ákveðinn hápunktur að
hafa farið til Þýskalands og komist
inn í þennan skóla.“
Ég spurði Sólveigu hvers vegna
hún hafi kosið að fara í leiklistarnám
erlendis. „Mig langaði ekki að fara í
nám heima. Ég hafði leikið talsvert
heima og orðin pínulítið þekkt, sem er
nú ekki erfitt á Íslandi, og mig langaði
einfaldlega að fara eitthvert allt ann-
að og standa algjörlega á eigin fótum,
fara utan þar sem ég væri hvorki með
eigin fortíð né foreldra minna á bak-
inu,“ segir Sólveig og byrjar að
syngja Megas: „Ég á mig sjálf, ég á
mig sjálf…“ „Helst af öllu hefði mig
langað að fara til Rússlands eða Pól-
lands þótt það hafi verið nánast óger-
legt sökum tungumálsins. Síðan er ég
reyndar lélegasti þýskunemi sem
komið hefur úr MR og það mundu all-
ir staðfesta, allir! Fólk hélt að þetta
væri ótrúlega lélegur brandari þegar
ég sagðist ætla til Berlínar. Ég fékk
senda pappíra frá Leiklistarskóla
Ernst Busch í Austur-Berlín og lýs-
ingin á náminu samræmdist hug-
myndum mínum um það hvernig
kenna mætti leiklist, þannig að ég
bara dreif mig. Síðan var þetta bara
eins og gerist og gengur, maður vann
á börum og reyndi að læra málið. Ég
fór síðan í inntökuprófið þegar ég var
búin að vera hér í rúmt ár og það
gekk. Það voru allir búnir að segja við
mig að ég ætti ekki að fara núna og
bíða frekar í ár þar sem þýskan mín
væri ekki orðin nógu góð. Umsækj-
endur voru þrjú þúsund og síðan voru
28 teknir inn. Samt ákvað ég að láta á
það reyna. Kannski var þetta bara
kæruleysi og æsingur, enda er ég
ekkert sérstaklega þolinmóð að eðl-
isfari. Í inntökuprófinu þurftum við
að leika þrjá texta í formi einræðu og
einn þeirra var Salka Valka sem ég
flutti fyrst á þýsku en var síðan spurð
hvort ég gæti leikið þetta líka á ís-
lensku þar sem þau skildu ekki alveg
þýskuna mína,“ segir Sólveig og
skellihlær.
Ekki þýskar tilfinningar
Ég spurði Sólveigu hvort leiklistin
eigi sér alþjóðlegt tungumál eða
hvort raunveruleikinn sé nær Meph-
isto (1981) eftir Istvan Szabo þar sem
Klaus Maria Brandauer túlkar leik-
arann sem getur ekki hugsað sér að
flýja Þýskaland nasismans með eig-
inkonu sinni þar sem hann álítur móð-
urmálið undirstöðuna í lífi sérhvers
leikara. „Þau héldu klukkutíma fund
um mig á meðan ég sat skjálfandi og
sveitt í anddyrinu. Það sem þau
ræddu sín á milli var nákvæmlega
það sem þú nefnir enda skólinn
þekktur fyrir að útskrifa nemendur
sem tala rosalega flotta þýsku: „Er-
um við leiklistarskóli? Og ef já, á þessi
manneskja að komast inn? Eða erum
við kannski bara að bjóða upp á tal-
kennslu?“ Þetta var ekki auðveld
ákvörðun en þegar ég var komin inn
fékk ég mjög góðan framburðarkenn-
ara og náði að lokum tökum á þýsk-
unni. Þýskan er samt ekki mitt móð-
urmál og tilfinningar mínar eru ekki á
þýsku. Þegar ég les texta á þýsku er
leiðin að persónunni oft lengri, krók-
óttari og erfiðari en á íslensku. Ég
man að einn prófessorinn sem var
meðmæltur mér í inntökuprófinu
sagði síðar við mig: „Ég kann að segja
orðið blóm á nokkrum tungumálum
en það kvikna aðeins myndir í huga
mér þegar ég segi það á þýsku, t.d.
akur með blómum, endurminning,
ilmur eða ákveðið andrúmsloft. Þegar
ég segi þetta orð á öðrum tungumál-
um gerist ekkert.“ Fyrir útlending,
sem ekki hefur þessa tilfinningu fyrir
viðkomandi máli, getur þetta verið
erfitt. Á sama tíma er mjög spenn-
andi að þurfa að fara bakdyramegin
inn, þurfa að rýna jafnvel enn betur í
textann en Þjóðverjarnir.“
Sólveig er þá spurð hvort fimmtán
ára reynsla af leiklist hafi vegið upp á
Sólveig Arnarsdóttir leikkona í Berlín.
Á miðvikudaginn var frumsýndi stærsti dreifingaraðili
Þýskalands kvikmyndina „Be.angled“ með Sólveigu
Arnarsdóttur í aðalhlutverki. Davíð Kristinsson ræddi
við Sólveigu um feril hennar í Þýskalandi.
Vildu heyra
Sölku
á íslensku