Morgunblaðið - 27.10.2001, Side 53

FÓLK Í FRÉTTUM
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. OKTÓBER 2001 53
Vesturgötu 2, sími 551 8900
Sixties
í kvöld
VARÚÐ!! Klikkuð kærasta!
Frá framleiðendum Big Daddy kemur drepfyndin gamanmynd um klikkaðar kærustur
og vitlausa vini! Hvað gera bestu vinir Silvermans þegar kærastan er að eyðileggja
ævilangan vinskap... þeir ræna henni að sjálfsögðu!!! Þú deyrð úr hlátri!
Bíómiðar í boði!
Með hverri máltíð á Grillhúsinu
fylgir bíómiði á Evil Woman!*
*á meðan birgðir endast
LONE Scherfig hefur þegar leikstýrt
tveimur kvikmyndum, Kaj́s Fødsels-
dag og Når mor kommer hjem, auk
þess að starfa við leikhús, útvarp og
sjónvarp.
Núna seinast tók hún boði Zentr-
opa-félaganna um að gera fimmtu
dogmamyndina. Ítalska fyrir byrj-
endur hefur tekið inn flesta áhorfend-
ur í heimalandinu, eða helmingi fleiri
en hin rómaða kvikmynd Festen.
Handrit fyrir leikarana
„Þegar mér var boðið að gera
dogmamynd, tók ég minn tíma til að
hugsa málið. Það höfðu þegar verið
gerðar fjórar myndir sem allar urðu
vinsælar, en Danir voru orðnir
nokkuð þreyttir á
þeim. Ég vildi vera
viss um að geta
gert mynd sem yrði
ekki „lélega“
dogmamyndin. Þá
ákvað ég að gera
mynd sem væri létt-
ari og fyndnari en
hinar og kannski lítil-
látari. Ég vildi finna
lausnina rétt fyrir
framan nefið á mér, og
myndin er því tekin í út-
hverfi Kaupmannahafnar þar sem
kvikmyndaverið er til húsa. Ítölsku-
tímarnir fara einmitt fram í húsinu
hinum megin við götuna frá skrifstof-
unni minni.“
– Var það ekki sami salur og Selma
og félagar æfa söngleikinn sinn í
Dancer in the Dark?
„Jú, einmitt. Ég gat gengið þaðan á
alla hina tökustaðina. Þannig valdi ég
enga tökustaði vegna útlitsins, heldur
vegna nálægðarinnar. Ég vildi að allt
yrði mjög einfalt.
Leikararnir eru allt fólk sem ég hef
unnið með áður, og ég skrifaði hlut-
verkin fyrir þau. Eins og Lars Kaa-
lund, sem leikur Halv-Finn, talaði
mjög góða ítölsku fyrir. Peter Gantz-
ler, sem leikur Jørgen Mortensen,
hefur tvisvar verið kosinn kynþokka-
fyllsti karlmaður Danmerkur. Ég
vissi að hann gæti verið mjög fyndinn
svo ég skrifaði kómískt hlutverk
handa honum. Hlutverkin eru því að-
allega skrifuð fyrir leikarana. Reynd-
ar í fyrri myndum mínum líka, og
núna er ég að skrifa annað handrit
handa sama leikarahópi.“
Atvinnumennskan lönd og leið
– Og handritið byggist ekki á gam-
alli hugmynd?
„Nei, alls ekki. Margt í myndinni
gerist bara af því að þetta er dogma-
mynd. Það eru engin sviðsmynd né
sviðsmunir, svo við settum bara það
sem var til staðar inn í handritið.“
– Hjálpaði leikhópurinn mikið til
við að skapa persónurnar?
„Já, þau spinna þó nokkuð. Þau
lásu handritið snemma og
lögðu mikla vinnu í hlut-
verkin. Þau eru í eigin
fötum og ákváðu því
hvernig þau vildu líta
út. Ég hafði ekki hug-
mynd um það fyrr en
þau birtust á töku-
stað. En stundum
þegar fólk heldur að
þau séu að spinna,
einsog þegar Halv-
Finn stendur á
öskrinu, þá skrifaði
ég það. Þau spunnu meira í
mildu atriðunum.“
– Fannst þér að lokum gaman að
vinna eftir dogmareglunum?
„Já, það er svo gaman að láta lönd
og leið alla atvinnumennsku um leið
og maður mætir á vinnustaðinn,“ seg-
ir Lone og hlær. „Þannig verður allt
auðveldara. Það besta er að þurfa
aldrei að vera fullkomnunarsinni.
Þetta er einsog að skrifa og hafa aldr-
ei nein lýsingarorð, eða bara nokkur
sem maður getur valið úr. Eins og ef
skyndilega byrjar að rigna, þá tökum
við í rigningunni og atriðið sem upp-
haflega átti að gerast í sól verður
rigningaratriði. Þannig er þetta mun
meiri heimildamyndagerð en venju-
leg kvikmyndagerð. Það einkennir
víst dogmaleikstjóra að þegar þeir
fara aftur í hefðbundna kvikmynda-
gerð þá vilja þeir geta haldið þessum
möguleika að hlutirnir séu sjálf-
sprottnir, en ekki vera svona háður
öllum þessum tækjum og tólum. Að
koma aftur og vita að tækin hjálpa en
eru ekki tilgangur myndarinnar.“
Þýðingarmikið og áhrifaríkt
– Þannig að dogma er góður skóli
fyrir kvikmyndaleikstjóra?
„Já, ef maður er á réttum tíma-
punkti á ferlinum. Þessi mynd er mun
persónulegri en fyrri verk mín, og
seinna líka. Ég hef fundið röddina
mína með þessari mynd. Ég er mun
öruggari um hana núna.“
– En hvernig kom hugmyndin að
þessari mynd sem gerist í þessu
þrönga samfélagi?
„Presturinn sem kemur á þennan
stað til að vinna á stórri sorg, varð
fyrstur til og er aðalsöguhetjan. Sumt
kemur úr mínu lífi, öðru fundu leik-
ararnir upp á. Einsog maðurinn sem
vinnur á veitingastað fótboltavallar-
ins er maður sem leikarinn þekkti
sem krakki og vann á fótboltavelli.
Einnig er satt að Juventus kom á
þennan fótboltavöll. En saga systr-
anna er til dæmis að hluta til um mig
og systur mína. Þótt okkar æska hafi
verið mun betri en þeirra! Ha ha.“
– Var ekkert flókið að skrifa hand-
ritið þar sem sögur alls þessa fólks
tengjast hver annarri?
„Ég vann sem handritshöfundur
fyrir sjónvarpsþætti, m.a Taxa og
uppbyggingin í myndinni er svipuð og
í sjónvarpsþætti, svo ég kunni að láta
allar þessar sögur renna saman. En
það erfiða er að gera handritið þýð-
ingarmikið og áhrifaríkt, að gera
þetta vel.“
Mynd um missi og ást
– Í myndinni deyr mikið af fólki og
loksins fara góðir hlutir að gerast. Er
það ekki svolítið háðskt?
„Ha, ha. Ein af dogmareglunum er
sú að maður getur ekki notað venju-
lega dramabyggingu. Í venjulegri
mynd þyrfti fólk að berjast við óvini
sína, en hér deyja þeir bara. Þetta er
mynd um sorg á sinn hátt. Það er
dauði prestsfrúarinnar sem skiptir
miklu fyrir söguna. Fólk er að missa
hvert annað. Ég veit ekki alveg
hvernig ég á að útskýra þetta því í
rauninni er þetta fyndið. Þetta er
mynd um missi og ást. Það kemur
betur út í kvikmynd en í orðum.“
– Af hverju heldurðu að þetta sé
vinsælasta dogmamyndin?
„Ég held að það sé létta og róm-
antíska hliðin. Hún er aðgengilegri
fyrir áhorfendur en þær fyrri. En ég
hafði ekki minnsta grun um að hún
myndi ganga svona vel. Svo er þetta
spurning um tímasetningu frumsýn-
ingarinnar. Ég held að 102 dalmatíu-
hundar hafi verið frumsýnd um leið,
þannig að samkeppnin var ekki mikil.
En fólk fer á hana því hún er fyndin
og rómantísk, en segir síðan að það
sem því líki sé að þetta er ekki róm-
antísk gamanmynd, og því líki meira
sorglega hlið myndarinnar. Ég veit
það ekki. Það eru margar persónur til
að samsama sig við. Mann er ekki að
dreyma um að vera Michelle Pfeiffer.
Þetta er mynd sem fólk getur tengst á
mun nánari hátt.“
Ég lifi góðu lífi
– Og þú fékkst fullt af verðlaunum?
„Já, myndin fékk Silfurbjörninn í
Berlín og Gullhöfrunginn í Portúgal
og nokkur áhorfendaverðlaun, í París,
Þýskalandi og Póllandi. Hún er á
mörgum hátíðum svo það er vonandi
að hún fái fleiri verðlaun.“
– Þú hefur fengið verðlaun fyrir all-
ar þínar myndir, ertu ekki hlaðin til-
boðum?
„Jú ... en mig langar að gera litla
danska mynd næst. Og kannski
seinna, kannski athuga ég hverjir
möguleikararnir eru á að fara til út-
landa. Ég lifi mjög góðu lífi hér, og
það yrði að vera alveg dásamlegt
handrit til að fá mig til að flytja. Svo
verður kannski næsta myndin mín al-
veg hræðileg og ég verð komin aftur í
sjónvarpsgeirann aftur. Það er
áhætta í hvert skipti sem maður gerir
mynd. Kannski er myndin góð af því
að ég var til í að taka framaáhættu.“
– Ertu að skrifa nýja handritið ein?
„Nei, ég er að skrifa með Anders
Thomas Jensen, hann skrifaði Blink-
ende Lygter og fékk Óskarinn fyrir
stuttmyndina sína Valgaften. Hann
skrifaði líka tvær dogmamyndir, Mif-
unes sidste sang og The King is Alive.
Það er mjög gott að skrifa með hon-
um því hann er mjög fyndinn og
næmur. Hann er líka karlmaður og
yngri en ég. Samstarfið gengur mjög
vel. Við hlæjum svo mikið að ég trúi
því ekki að ég sé á launum!“
Vinsælasta dogmamyndin:
Hef fundið
mína rödd
Leikstjórinn Lone Scherfig sagði Hildi
Loftsdóttur að myndin væri sú persónuleg-
asta til þessa. Hún er fyndin og rómantísk
en samt sorgleg.
Vinsæld
ir my
ndarinn
ar
komu Lo
ne í opn
a skjöld
u.
Presturinn boðinn velkominn af Jørgen Mortensen.
Ítalska fyrir byrjendur