Morgunblaðið - 15.04.2003, Blaðsíða 14

14 ÞRIÐJUDAGUR 15. APRÍL 2003 MORGUNBLAÐIÐ
STRÍÐ Í ÍRAK
„Reiknið ekki með því að sigri verði lýst yfir strax“
VICTORIA CLARKE, TALSMAÐUR BANDARÍSKA VARNARMÁLARÁÐUNEYTISINS, Á BLAÐAMANNAFUNDI
BANDARÍSKIR landgönguliðar
réðu í gær lögum og lofum í miðborg
Tikrit en hún er heimaborg Saddams
Husseins, fyrrverandi forseta Íraks.
Tikrit var síðasta stóra borgin í land-
inu sem enn var á valdi stjórnarher-
liðs en um 900 Bandaríkjamenn héldu
inn í hana þegar í gærmorgun og var
mótspyrna lítil, einn Íraki féll en eng-
inn landgönguliði, að sögn AFP-
fréttastofunnar. Skærur voru þó víða
í Tikrit í gær.
Vincent Brooks, undirhershöfðingi
og talsmaður herstjórnar banda-
manna í Katar, sagði ljóst að mark-
vissum aðgerðum sem ætlað væri „að
kollvarpa stjórninni“ væri að ljúka.
Herförin myndi því verða mæld í vik-
um en ekki mánuðum.
Er Bandaríkjamenn gerðu skyndi-
lega innrás í úthverfin á sunnudag
sáu þeir langar raðir af skriðdrekum
og öðrum farartækjum Írakshers við
aðalgöturnar inn í Tikrit en enga her-
menn, þeir virtust hafa yfirgefið
stöðvar sínar. Er á leið var þó nokkuð
um að innrásarliðinu væri gerð fyr-
irsát og töldu Bandaríkjamenn að alls
um 2.000 íraskir hermenn væru í
borginni. Fjórar herþyrlur lentu við
aðalstöðvar svonefndra Píslarvotta-
sveita Saddams en stöðvarnar reynd-
ust mannlausar. Einnig reyndist höll
Saddams yfirgefin. Fregnir bárust af
því að fjöldi íraskra hermanna hefði
haldið út úr borginni í norðurátt.
Á myndinni sést bandarískur her-
maður utan við inngang hinnar geysi-
stóru hallar Saddams í Tikrit í gær.
Reuters
Við hallardyr Saddams
COLIN Powell, utanríkisráðherra
Bandaríkjanna, sagði í gær að Banda-
ríkin myndu gegna „forystuhlut-
verki“ í því að vernda fornminjar í
Írak og taka þátt í viðgerðum á þjóð-
minjasafninu í Bagdad og munum
sem skemmdust þegar ræningjar létu
greipar sópa um safnið í vikunni sem
leið.
„Bandaríkjamenn munu vinna með
nokkrum einstaklingum og samtök-
um, ekki aðeins að því að vernda
bygginguna, heldur einnig að finna
muni sem var stolið og taka þátt í að
gera við þá muni sem skemmdust,“
sagði Powell. „Bandaríkjamenn gera
sér grein fyrir skyldum sínum og ætla
að gegna forystuhlutverki í því að
vernda fornminjarnar og þjóðminja-
safnið.“
Powell kvaðst hafa rætt við George
Papandreou, utanríkisráðherra
Grikkja, sem gegnir formennsku í
ráðherraráði Evrópusambandsins
þetta misserið, um leiðir til að vernda
menningararf Íraka. Bandarískir
embættismenn hefðu einnig haft sam-
band við UNESCO, Menningarmála-
stofnun Sameinuðu þjóðanna.
Ræningjarnir hrifsuðu eða
skemmdu muni frá því löngu fyrir
Krists burð í glundroðanum í Bagdad,
meðal annars leirpott frá tímum Súm-
era, marmaralistaverk frá dögum
Assyríuveldisins og styttur frá tímum
Babýlóníu.
/

( 6#-- #+--7
89519   
: 3 
 
! 6 95  :



5(  :



7
;
!)
55 

 ! 
 5! < 5
0.&#= 5*

 !   *



  
!
!

 >5! ! ; :

1#+#+
(M+$+
!H49<90
09%<H
><
%#0+!1$0%<!+
@9% 6*
3 < 5
)<#
#, -%"*#<"
+
$1
22<:

H
;
%#+!7<! 
0K%$$+
)  ?
 )
9 <#, N(   /!O%+%
9  %%"%<!+1
K%1/5+!%#0+!*
K%!10+#%

!  @
=>
G""$#3"1
 !"!+<PK+%+
%.<!+"5+9!"1
7!%!1/*+/5 !
9%
(211-1=/5+256(>.-,'/=?/?
 

?A*
+<
  

 

 ;

+(
 $
2 ? !
"

 #

$%&
)<BC<C


@?. AA:B:
&A
 / . ;
 *   )<#,!6 7
+#+$%<"3+ H
1+3 3$1+3 
%11+3 ! 1+3 0
"/7+!1+3  .+++%+
9*$5@"
@ (
  
Ætla að vernda fornminjar
Washington. AFP.
BRESKI landgönguliðinn Lee
Haworth og íraski undirofurstinn
Moyer Abdul Jabar gengu hlið við
hlið um götur Al Faw í gær. Þeir eru
kyndugt par sem heillar mannfjöld-
ann sem fylgist með þeim. Mjór er
mikils vísir; Haworth og Jabar eru
fyrstu liðsmenn sameiginlegrar lög-
reglu breska herliðsins og heima-
manna í Írak.
Jabar er 45 ára og eini lögreglu-
maðurinn í Al Faw, sem er 10 þús-
und manna bær í syðst í Írak, og
hann hóf störf á laugardaginn. Áður
hafði hann verið í slökkviliðinu.
Bresku landgönguliðarnir, sem nú
hafa það hlutverk að koma á lögum
og reglu suður af Basra, telja að
þetta sé heppileg leið til að losa Írak
úr klóm eyðandi stjórnleysisins sem
fylgdi í kjölfar falls Saddams Huss-
eins.
Lögregluliðið í Al Faw var hluti af
valdakerfi Baath-flokks Saddams og
flýði bæinn þegar stríðið braust út.
Al Faw var fyrsti parturinn af Írak
sem bandamenn náðu á sitt vald, og
því þykir við hæfi að þar verði einn-
ig stigin fyrstu skrefin við að
tryggja friðinn.
„Breski herinn í Írak hefur hvergi
nærri nægan mannafla til löggæslu í
Al Faw, Basra eða nokkurs staðar
annars staðar,“ sagði Simon Rogers,
kafteinn í breska hernum, sem er yf-
irmaður 45 landgönguliða – og eins
Íraka.
Í Basra hefur það valdið nokkurri
úlfúð að breska herliðið hefur fengið
í lögregluliðið nokkra menn tengda
Baath-flokknum, að sögn BBC.
Breski varnarmálaráðherrann Geoff
Hoon hafði lýst því yfir að fyrrver-
andi Baath-meðlimir yrðu fengnir í
lögregluliðið að undangenginni
rannsókn. „Þeir eru það besta sem
við höfum,“ sagði breski undir-
ofurstinn Mike Riddell Webster.
Heimamenn ráðn-
ir í lögregluna
Al Faw í Írak. AFP.
AP
Íraski lögreglumaðurinn Moyet Abdul Jabar, til vinstri, ásamt breskum
landgönguliða og nokkrum íbúum bæjarins Al Faw í suðurhluta landsins.
STANLEY McChrystal, herforingi í
Bandaríkjaher, lýsti því yfir á blaða-
mannafundi í varnarmálaráðuneytinu
í Washington í gær að „öll meiri hátt-
ar hernaðarátök“ væru nú að baki í
stríðinu í Írak. Mótspyrna af hálfu
íraskra hermanna væri orðin lítil og
lyti engri samhæfðri stjórn. Banda-
rísk hermálayfirvöld hefðu þegar
ákveðið að kalla tvær flotadeildir
heim frá Persaflóa.
„Ég tel að við séum að þokast inn í
skeið [í stríðinu] þar sem átök verða
minni í sniðum, en þó snörp,“ sagði
McChrystal. Victoria Clarke, tals-
maður varnarmálaráðuneytisins,
sagði fréttamönnum að reikna samt
ekki með því að sigri verði formlega
lýst yfir í bráð.
Auk flugmóðurskipanna USS Kitty
Hawk og USS Constellation, sem
send verða til heimahafna sinna í vik-
unni, hafa torséðar sprengjuflugvélar
bandaríska flughersins, af gerðinni
B-2 og F-117, þegar verið sendar
heim. Einnig hefur verið dregið nokk-
uð úr flugi orrustuþotna yfir Írak. Að
sögn McChrystals eru enn farnar
700-800 árásarferðir á dag frá flug-
móðurskipum. Sagði hann fjölda
sprengna sem varpað er frá þotunum
hafa í gær verið kominn niður fyrir
200, en verið yfir 1000 daginn áður.
Hins vegar eru fleiri bandarískir
landhermenn á leiðinni á vettvang.
Liðsmenn 4. fótgönguherdeildar
Bandaríkjahers héldu í fyrrinótt frá
Kúveit inn í Írak í tveimur brynvörð-
um bílalestum.
Eldflaugar og meintar færan-
legar tilraunastofur finnast
Bandarískir landgönguliðar fundu
við leit í Bagdad mikið magn vopna og
skotfæra, þar á meðal 80 eldflaugar
sem talið er að borið gætu sprengju-
odda með kjarnorku- eða efnavopna-
hleðslu. Og í Karbala, um 80 km suður
af Bagdad, fundu landgönguliðar ell-
efu gáma, sem að sögn hershöfðingj-
ans Ben Freakly kunna að hafa þjón-
að sem færanlegar tilraunastofur til
framleiðslu efna- og sýklavopna. Eng-
in ummerki um slík efni fundust. Aft-
ur á móti kvað hátt í hálft tonn af
skjölum að hafa fundizt á staðnum.
Segja átökum
að mestu lokið
Tikrit, Washington. AP, AFP.