Morgunblaðið - 05.10.2004, Side 1

STOFNAÐ 1913 271. TBL. 92. ÁRG. ÞRIÐJUDAGUR 5. OKTÓBER 2004 PRENTSMIÐJA ÁRVAKURS HF. mbl.is
HALLDÓR Ásgrímsson flutti sína
fyrstu stefnuræðu sem forsætisráð-
herra í eldhúsdagsumræðum á Al-
þingi í gærkvöldi. Meðal þess sem
Halldór sagði í ræðu sinni var að
tryggja þyrfti lýðræðislegan rétt al-
mennings til að fá fram atkvæða-
greiðslur um mikilvæg mál, hann
sagði nauðsynlegt að grípa til að-
gerða fyrir sveitarfélög í vanda og þá
kom fram í ræðu forsætisráðherra
að sala á Símanum myndi fara fram á
fyrri hluta næsta árs. Einnig sagði
hann að undirbúningur lagasetning-
ar um eignarhald á fjölmiðlum yrði
unninn á vettvangi menntamála-
ráðuneytisins.
Halldór sagði að á liðnu sumri
hefði „hvesst verulega“ í íslensku
stjórnmálalífi. Nú þegar þeirri hríð
hefði slotað væri mikilvægt að taka
höndum saman um það verkefni sem
aldrei hefði með fullnægjandi hætti
verið leitt til lykta. Hefja þyrfti sam-
eiginlegt starf allra flokka við endur-
skoðun stjórnarskrárinnar.
„Í því starfi þarf að tryggja að lög-
gjafarstarf Alþingis geti gengið fram
með eðlilegum hætti, en einnig að
tryggja lýðræðislegan rétt almenn-
ings til að fá fram atkvæðagreiðslur
um mál sem miklu skipta. Þá þarf að
skýra betur hlutverk forseta, Al-
þingis og ríkisstjórnar í stjórnskip-
uninni,“ sagði Halldór.
Varðandi eflingu sveitarstjórnar-
stigs sagði forsætisráðherra að sér-
staklega yrði litið til sveitarfélaga og
svæða sem stæðu höllum fæti fjár-
hagslega. Þar sem vandi væri til
staðar væri hins vegar „nauðsynlegt
að grípa til aðgerða og tryggja eins
vel og unnt er að sveitarfélögin verði
nægilega öflug til að þau geti orðið
við óskum íbúa og atvinnulífs um
þjónustu til framtíðar“.
Kaupmáttur aukist um 50% frá
upphafi samstarfs flokkanna
Um sölu Símans sagði Halldór að
ráðgjafi yrði ráðinn til verksins í nóv-
ember. Hlutverk hans yrði að vinna
með Framkvæmdanefnd um einka-
væðingu að frekari undirbúningi og
veita álit á fyrirkomulagi sölunnar,
stærð söluhluta og röð söluþátta. Þar
sem þetta tæki nokkurn tíma væri
ekki við því að búast að eiginlegt
söluferli og sala hæfist fyrr en á fyrri
hluta næsta árs.
Halldór sagði framtíðarsýn núver-
andi ríkisstjórnar skýra. Meðal þess
sem hún vildi sjá væri að í byrjun
næsta kjörtímabils hefði kaupmáttur
ráðstöfunartekna vaxið um 50% frá
því að flokkarnir hófu samstarf.
Halldór vék að samgöngumálum.
Nauðsynlegt væri að ganga frá áætl-
un um Sundabraut sem einkafram-
kvæmd að hluta. Þá væri ljóst að
framkvæmdir við gatnamót Kringlu-
mýrarbrautar og Miklubrautar væru
brýnar. Líta ætti á þessar fram-
kvæmdir sem verkefni sem þyrfti að
takast á við og leysa „en stilla þeim
ekki upp sem andstæðum“.
Fyrsta stefnuræða Halldórs Ásgrímssonar sem forsætisráðherra á Alþingi
Áhersla á rétt til þjóðar-
atkvæðis um stór mál
Morgunblaðið/Kristinn
Halldór Ásgrímsson forsætisráðherra flytur sína fyrstu stefnuræðu.
Stefnuræðan/Miðopna
BANDARÍSKA geimflaugin Space-
ShipOne fór í gær út í geim í annað
skipti á fimm dögum, þ.e. flauginni
var flogið í 100 km hæð og þar með
út úr gufuhvolfi jarðar. Framleið-
endur ferjunnar hafa fyrir vikið
tryggt sér 10 milljóna dollara verð-
laun, rúmlega 700 milljóna ísl. kr.,
sem heitið hafði verið því einkafyr-
irtæki sem fyrst gæti sent flaug út í
geiminn tvisvar á hálfum mánuði.
Ferðalag SpaceShipOne í gær
stóð alls í um eina og hálfa klukku-
stund og fylgdust þúsundir manna
með er flugmaðurinn, Brian Binnie,
lenti flauginni aftur á flugvelli í
Mojave-eyðimörkinni í Kaliforníu. Í
síðustu viku var Michael Melvill við
stjórnvölinn þegar SpaceShipOne
var flogið út fyrir gufuhvolf jarðar,
rétt eins og í fyrstu för flaug-
arinnar út í geim 21. júní sl.
Átta ár eru nú liðin síðan Peter
Diamandis, forseti Ansari X-
stofnunarinnar, tilkynnti um áð-
urnefnd verðlaun en það var von
Diamandis að þau myndu hleypa lífi
í þróun flugs út í geim. Ekki er
óhugsandi að honum verði að ósk
sinni, a.m.k. tilkynnti Richard
Branson, aðaleigandi Virgin-
flugfélagsins, í síðustu viku að
stefnt væri að því að bjóða fólki upp
á nokkurra klukkustunda áætl-
unarferðir út í geim frá og með
árinu 2007.
Reuters
Brian Binnie, flugmaður SpaceShipOne, fagnar áfanganum í gær.
Tryggðu sér 10 þúsund
dollara verðlaunafé
Mojave-eyðimörkinni. AFP, AP.
MATVÆLAHJÁLP Sameinuðu
þjóðanna (WFP) skortir enn 220
milljónir dollara, um fimmtán millj-
arða ísl. króna, af þeim 865 milljón-
um dollara sem þarf til að geta
brauðfætt ellefu milljónir flótta-
manna í heiminum á þessu ári.
James Morris, framkvæmdastjóri
WFP, ávarpaði fund Flóttamanna-
hjálpar SÞ (UNHCR) í Genf í gær og
vék þá sérstaklega að vandamálum
sem að steðjuðu í Líberíu. Sagði
hann að gera mætti ráð fyrir að mat-
ur handa um 750 þúsund manna, sem
notið hafa aðstoðar SÞ í Líberíu,
myndi verða á þrotum eftir um það
bil átta vikur. Þá lifði enn mánuður
af árinu og mikill vandi blasti því við.
Morris vék einnig að aðstæðum
flóttafólks í Darfur-héraði í Súdan
en þær væru réttilega ofarlega í
huga manna um þessar mundir.
Vandinn væri hins vegar sá að á
sama tíma veitti enginn eftirtekt
hörmulegum aðstæðum 27 þúsund
manna frá Mið-Afríkulýðveldinu
sem flúið hefðu til Chad fyrir tveim-
ur árum. Þetta fólk væri þó háð mat-
argjöfum stofnana SÞ.
Geta ekki
brauðfætt
flóttafólk
Genf. AFP.
GEORGE W. Bush Bandaríkjafor-
seti hefur enn forskot á John Kerry,
frambjóðanda Demókrataflokksins,
ef marka má niðurstöður tveggja
nýrra skoðanakannana, en sam-
kvæmt einni könnun eru þeir jafnir.
Ljóst er því að Kerry bætti sinn hag
verulega í fyrsta sjónvarpseinvígi
kosningabaráttunnar sl. fimmtudag.
Könnun The Washington Post/
ABC sem gerð var um helgina sýnir
Bush með 51% fylgi en Kerry með
46% meðal þeirra sem líklegir eru til
að mæta á kjörstað. Sé ekki tekið mið
af því hvort fólk er líklegt til að skila
sér á kjörstað hefur forsetinn aðeins
þriggja prósentustiga forskot en
hafði sjö prósentustiga forskot fyrir
kappræðurnar. Þá kemur fram í
könnuninni að tveir af hverjum þrem-
ur telja Kerry hafa haft betur í þeim.
Niðurstaðan úr skoðanakönnun
Pew-fyrirtækisins er svipuð, þar hef-
ur Bush 49% fylgi meðal líklegra
kjósenda en Kerry 44%.
Samkvæmt nýrri könnun, sem dag-
blaðið The New York Times birtir í
dag eru þeir hins vegar hnífjafnir með
47% fylgi hvor.
Bush hefur
enn forskot
Washington. AP.
HELSTI stjórnarandstöðu-
flokkur Ungverjalands hvatti í
gær til þess að fram færi þjóð-
aratkvæðagreiðsla um frekari
einkavæðingu ríkisfyrirtækja.
Fidesz-flokkurinn sem er
íhaldssamur vill að frekari sala á
eigum ríkisins verði stöðvuð.
Flokkurinn telur að ríkisstjórn
sósíalista og frjálslyndra, sem
tók við völdum í gær, vinni gegn
hagsmunum þjóðarinnar með
því að selja eigur ríkisins. Fid-
esz-flokkurinn hóf einkavæð-
inguna er hann var við völd á ár-
unum 1998–2002. Þá komust
sósíalistar til valda og héldu þeir
áfram einkavæðingunni. Sósíal-
istinn Ferenc Gyurcsany, sem í
gær sór embættiseið forsætis-
ráðherra Ungverjalands, sakaði
Fidesz-flokkinn um hentistefnu.
Fidesz hefur lagt nauðsynleg
gögn fram í málinu og kjör-
stjórn Ungverjalands hefur nú
30 daga til að kveða upp úrskurð
sinn. Verði hann jákvæður verð-
ur flokknum heimilað að hefja
söfnun undirskrifta til stuðnings
atkvæðagreiðslunni. Fari hún
fram verður niðurstaðan bind-
andi fyrir stjórnvöld.
Einkavæðing hófst í Ung-
verjalandi árið 1990 og á ung-
verska ríkið nú 154 fyrirtæki að
öllu leyti eða hluta. Þegar einka-
væðingin hófst fyrir 14 árum átti
ríkið 1.859 fyrirtæki.
Vilja þjóðar-
atkvæði
um einka-
væðingu
Búdapest. AFP.
Vonbrigði
á svið
Hljómsveitin Vonbrigði hitar
upp fyrir The Fall 46
Ímyndunaraflið
og ævintýrin
Lene Kaaberböl er handhafi norrænu
barnabókarverðlaunanna Menning
Landsliðshópurinn gegn Möltu valinn
 Kemur til greina að vera með í
Túnis Herfileg byrjun Real Madrid
Íþróttir í dag