Morgunblaðið - 30.09.2005, Blaðsíða 52

52 FÖSTUDAGUR 30. SEPTEMBER 2005 MORGUNBLAÐIÐ
28. sept. – 2. okt. 2005
Reykjavik Jazz Festival
Í kv
öld
VETRARDAGSKRÁ Íslensku óper-
unnar verður í aðalatriðum byggð á
þremur stórum uppfærslum. Æfing-
ar eru hafnar á fyrsta verkefni vetr-
arins, en það er óperan Tökin hert
eftir Benjamin Britten, sem frum-
sýnd verður 20. október. Næsta verk-
efni verður Öskubuska eftir Rossini,
sem frumsýnd verður 5. febrúar. Að
frumsýningu lokinni verður hafist
handa við æfingar á verkefni Óper-
stúdíós Íslensku óperunnar, en það
verður óperettan Nótt í Feneyjum
eftir Jóhann Strauss. Bjarni Daní-
elsson óperustjóri segir að geysilega
fín aðsókn hafi verið í áheyrnarpróf
fyrir þá sýningu, og að margir góðir
söngnemar muni taka þátt í upp-
færslunni.
„Þetta eru stórverkefnin okkar, en
að auki erum við í tveimur samstarfs-
verkefnum. Annað þeirra er Kabar-
ett, sem verið er að sýna núna, í sam-
vinnu við leikhópinn Á senunni, og
með Leikfélagi Akureyrar fram-
leiðum við Litlu hryllingsbúðina, sem
verður frumsýnd í febrúar fyrir norð-
an, en hér í maí og júní,“ segir Bjarni
Daníelsson.
Hádegistónleikar verða áfram á
vetrardagskrá Óperunnar, tvennir á
hvoru misseri. Í haust verða Hanna
Dóra Sturludóttir og Hlín Péturs-
dóttir hvor með sína tónleika, en á
vormisseri syngur Einar Guðmunds-
son, sem að undanförnu hefur sungið
í Vínarborg. Á seinni hádegistón-
leikum vormisseris syngur Kolbeinn
Ketilsson, og segir Bjarni að hann
muni syngja eitthvað sem hlustendur
eigi ekki von á að heyra hann syngja.
Píanóleikari á hádegistónleikunum
verður Kurt Kopecki hljómsveit-
arstjóri og tónlistarstjóri Íslensku
óperunnar.
Vínartónleikar með nýju bragði
„Við erum líka að undirbúa óvenju-
lega Vínartónleika í samstarfi við
Kammersveitina Ísafold. Kamm-
ersveitin hefur verið að skoða útsetn-
ingar sem voru unnar af félagsskap
undir forystu Arnolds Schönbergs,
kringum 1920, en félagið hafði sett
sér það markmið að brúa bilið milli
nútímatónlistar og áheyrenda. Þeir
útsettu ný verk og fluttu í heima-
húsum. Okkur langar að fá eina slíka
hingað í Óperuna í byrjun janúar. Þá
verður allt á fullu í bænum í hefð-
bundnum Vínartónleikum, en þessir
verða allt öðruvísi.“
Óperan gengur til liðs við Listahá-
tíð um að fá hingað til lands erlenda
óperuuppfærslu á hátíðinni í vor.
Hópurinn heitir L’Amfiparnasso og
er þekktur fyrir flutning á endur-
reisnartónlist og madrigölum.
Bjarni segir að Óperan hafi lengi
reynt að stuðla að nýsköpun í óperu
og síðustu tvö árin hafi Óperan velt
fyrir sér meira átaki í þeim efnum.
„Við ætlum núna að koma af stað því
sem ég kalla Óperudeiglu. Hún verð-
ur væntanlega líka í samvinnu við
Listahátíð og jafnvel fleiri menning-
arstofnanir. Tilgangurinn verður sá,
að skapa vettvang fyrir tilraunastarf-
semi og nýsköpun á sviði óperu-
tónlistar. Við göngum út frá því að
kveikjan að nýrri óperu geti komið úr
ýmsum áttum, og að galdurinn sem
þarf til að smíða hana sé sjaldnast á
valdi einnar manneskju. Tilgang-
urinn er því að laða áhugasama ein-
staklinga með ólíka sérþekkingu til
samstarfs um ákveðið tilraunaferli,
sem hugsanlega; ég undirstrika það:
hugsanlega getur skilað af sér áhuga-
verðu verki fyrir óperuhús á 21. öld.
Við ætlum að hefjast handa í október
og gefum okkur þann tíma sem þarf
til að skoða bæði hefðir og möguleika
krítískum augum og gera ákveðnar
tilraunir með formið.“
Málþing um framtíð Íslensku óp-
erunnar verður haldið í nóvember.
Bjarni segir að Óperan standi á
krossgötum. Í Tónlistarhúsinu verði
ekki aðstaða fyrir reglulega óperu-
starfsemi, þótt þar verði hægt að
hálfsviðsetja óperur. „Hugmynd
Gunnars Birgissonar um að byggja
hús í Kópavogi fyrir Óperuna kemur
eins og sprengja inn í þessa umræðu.
Þegar ég segi að Óperan standi á
krossgötum, er það vegna þess að ég
held að það sé nú, sem þarf að svara
spurningunni: Viljum við reka óperu-
hús á Íslandi – vilja Íslendingar eiga
þjóðaróperu? Ég held að þeirri
spurningu hafi verið varpað fram fyr-
ir 25 árum, þegar Íslenska óperan var
stofnuð. Íslenska óperan hefur verið
rekin sem sjálfseignarstofnun, sem í
sjálfu sér á ekki á að skipta máli. Nú
er hún fullvaxin, og er að sprengja
alla sína aðstöðu utan af sér, og komið
að því að spyrja hvort við viljum
leggja henni til það sem þarf, til að
búa henni almennilega aðstöðu, svo
hún geti þrifist áfram. Þetta er
grundvallarspurning um framtíð Ís-
lensku óperuna og hana viljum við
ræða á málþinginu.“
Óperan verður í samstarfi við Þjóð-
leikhússkjallarann um dagskrá sem
kölluð verður Óperan lengir lífið. Þar
verður fjallað um raddir óperusöngv-
ara, og á fyrsta kvöldinu, í október
verður fjallað um sópranröddina.
„Þetta verður fræðandi skemmti-
dagskrá, sem þeir söngvarar sem
starfa hjá okkur munu taka þátt í.“
Enn eitt samvinnuverkefni Ís-
lensku óperunnar í vetur verður við
dansleikhúsið Pars pro toto. Verk-
efnið er dans-, tónlistar- og fjöl-
tækniverk sem þau Lára Stef-
ánsdóttir og Guðni Franzson hafa
skapað.
Merk tónsmíð og krassandi saga
Það er ævinlega spenna í kringum
það hverjir koma til með að syngja í
Óperunni. Í fyrstu uppfærslunni,
Tökin hert, verða Hulda Björk Garð-
arsdóttir, Ólöf Kolbrún Harðardóttir,
Gunnar Guðbjörnsson, Hanna Dóra
Sturludóttir, Þórunn Arna Kristjáns-
dóttir og Ísak Ríkharðsson í ein-
söngshlutverkum. „Þetta verk er
sviðsett núna, vegna þess að það
skapaðist tækifæri til þess. Í það þarf
ungar raddir, rödd drengsins er mik-
ilvæg, og ekki á hverjum degi sem Ís-
lendingar eiga dreng sem getur sung-
ið svona erfitt óperuhlutverk. Þegar
ég heyrði af Ísak Ríkarðssyni,
ákváðum við að stökkva á þetta verk-
efni. Verkið þykir merk tónsmíð og
sagan er krassandi, en það er kannski
framandi fyrir þá sem hafa fyrst og
fremst hlustað á klassískar óperur.
Við rákum okkur þó á það þegar við
sýndum Britten síðast að ungt fólk
tók honum ákaflega vel, og mér skild-
ist að ástæðan væri sú, að músíkin
hljómaði eins og popptónlist. Britten
hafði auðvitað gríðarleg áhrif á
breska popptónlist og við stökkvum
líka á það. Við bjóðum öllum undir 25
ára aldri að kaupa miða á hálfvirði, og
nemendum tónlistarskólanna að sjá
sýninguna fyrir ekki neitt. Við erum
að reyna að ná til yngra fólks, en ekki
víst að það beri árangur samdægurs.“
Sesselja Kristjánsdóttir verður í
titilhlutverkinu í Öskubusku, en aðrir
söngvarar verða Davíð Ólafsson, Ein-
ar Guðmundsson, Garðar Cortes,
Bergþór Pálsson, Anna Margrét Ósk-
arsdóttir og Hlín Pétursdóttir.
„Það verður mikið um að vera í
húsinu í vetur,“ segir Bjarni Daní-
elsson að lokum.
Í gær fékk Íslenska óperan vegleg-
ar gjafir frá Vinafélagi Íslensku óper-
unnar, þegar Tómas H. Heiðar,
stjórnarmaður í Óperunni og formað-
ur Vinafélagsins, afhenti Bjarna
Daníelssyni formlega nýtt og glæsi-
legt ljósaborð, en félagið styrkir einn-
ig framkvæmdir Óperunnar við lagn-
ingu á parketi í sal og á hliðarsvölum í
Gamla bíói.
Tónlist | Tökin hert, Öskubuska og Nótt í Feneyjum verða stóru verkin í Óperunni
Ópera Brittens valin vegna
hæfileika Ísaks Ríkharðssonar
Ljósmynd/Kristján Maack
Aðstandendur sýningarinnar Tökin hert eftir Benjamin Britten. Verkið verður frumsýnt 21. október.
Bjarni Daníelsson óperustjóri við húsakynni Íslensku óperunnar, Gamla bíó.
Eftir Bergþóru Jónsdóttur
begga@mbl.is
TENGLAR
..............................................
www.opera.is