Morgunblaðið - 19.12.2006, Blaðsíða 31

MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 19. DESEMBER 2006 31
London en
araleið er
er tekinn í
Inverness
metra leið.
ri leið yrði
um Cantat
ef streng-
hafsbotni
þessa, bil-
andi.
undur að
að streng-
eið en frá
nda væri
n að sjálf-
ð útiloka
neitt. Þá sagði hann að væntanlega
myndi kosta um 300–400 milljónir
að leggja varastreng þar um.
Þó að Farice sé nýr af nálinni hef-
ur verið rætt um þörf á þriðja sæ-
strengnum í töluverðan tíma. Í
fréttaskýringu í Morgunblaðinu 11.
nóvember sagði Guðmundur, að
jafnvel þótt varatengingu milli In-
verness og London yrði komið á,
væri öryggi sambandsins ekki nógu
gott. „Og endanlega lausnin er ann-
ar sæstrengur sem við erum að
vinna að undirbúningi að og ég vona
að ákvarðanir verði teknar um það á
næstu mánuðum,“ bætti hann við.
Um hálfu ári síðar, eða í júní 2006,
skipaði samgönguráðherra starfs-
hóp til að gera tillögu um hvernig
mætti tryggja varasamband fjar-
skipta við umheiminn og skila til-
lögum um fjármögnun, eignarhald
o.fl.
Frá Suðurlandi til Írlands?
Guðmundur var einn þeirra sem
áttu sæti í starfshópi samgönguráð-
herra. Hann sagði að bilunin sem
varð í Cantat hlyti að styrkja menn í
þeirri trú, að leggja yrði nýjan sæ-
streng sem fyrst. Einkum hefði ver-
ið rætt um að taka strenginn á land í
Skotlandi eða Írlandi og tengingin
við strenginn á Íslandi yrði einhvers
staðar á Suðurlandi en af augljósum
öryggissjónarmiðum kemur ekki til
greina að strengurinn komi upp úr
sjónum á sömu stöðum og hinir sæ-
strengirnir.
Samkvæmt upplýsingum Morg-
unblaðsins felst dýrasti kosturinn
sem nefndur er í skýrslu starfs-
hópsins í því að leggja sæstreng til
Írlands með tengingu við Færeyjar.
Þetta þykir þó um margt vera hent-
ugur kostur því þá myndi streng-
urinn ekki liggja um sama svæði og
Farice. Einnig má gera ráð fyrir að
menn sjái möguleika á því að tengj-
ast sæstrengjum á vesturströnd Ír-
lands sem liggja beinustu leið til
Norður-Ameríku.
Varasamband fyrir RHnet
Eins og fram hefur komið urðu
skólar og stofnanir sem tengjast
Rannsókna- og háskólaneti Íslands
(RHnet) netsambandslaus við um-
heiminn þegar samband um Cantat
3 rofnaði á laugardagskvöld. Á
sunnudagskvöld tókst að koma á
bráðabirgðasambandi um báða
leggi strengsins, þ.e. bæði til Am-
eríku og meginlands Evrópu, en í
gærmorgun rofnaði sambandið
vestur um haf á nýjan leik.
Að sögn Jóns Inga Einarssonar,
framkvæmdastjóra RHnets, er net-
samband komið í samt lag enda
væri leiðin til Evrópu aðalgagna-
flutningaleið fyrirtækisins. Þá
stæði til að ræða við Farice hf. um
að RHnet keypti varasamband um
Farice til bráðabirgða.
ryggt
ng
Morgunblaðið/Steinunn
otkun nokkrum mánuðum seinna.


! ÞEGAR Tony Blair, for-sætisráðherra Bretlands,kom til Gaza í fyrstuheimsókn sinni til svæð-
isins árið 1998 var honum tekið með
kostum og kynjum. Þegar hann
hitti Mahmoud Abbas, forseta Pal-
estínumanna í Ramallah í gær, eftir
för sína til Íraks, voru væntingarn-
ar öllu hófstilltari, enda mikið vatn
runnið til sjávar á þessum átta ár-
um.
Sumt hefur þó ekki breyst. Blair
er enn í hlutverki málamiðlarans og
forsætisráðherra Ísraels og forseti
Palestínu hafa neitað að ræðast við,
þangað til nú. Talið er að skörung-
urinn Blair eigi í mesta lagi átta
mánuði eftir í embætti, hann víki úr
stóli leiðtoga Verkamannaflokksins
fyrir Gordon Brown fjármálaráð-
herra í maí eða júlí á næsta ári.
Þangað til er honum, líkt og Bill
Clinton Bandaríkjaforseta var á
síðasta ári sínu í embætti, mjög í
mun að beita sér fyrir lausn á deilu
Palestínumanna og Ísraela, sem
hann telur lykilinn að því að koma á
stöðugleika og friði í Mið-Austur-
löndum – og Írak. Kom þetta við-
horf Blairs skýrt fram í nýlegri
ræðu hans um mikilvægi þess að
taka upp „samræmda stefnu“ Vest-
urlanda í málefnum heimshlutans.
Skömmu eftir að Camp David-
friðarviðræðurnar fóru út um þúfur
í júlímánuði árið 2000 hófu herskáir
Palestínumenn sína aðra vopnuðu
uppreisn, Intifada. sem ekki sér
fyrir endann á. Síðan hefur Hamas
vaxið ásmegin á Gaza og Fatah-lið-
ar eflst á Vesturbakkanum.
Verkefnið sem Blair stendur
frammi fyrir er því brýnt og ein-
staklega vandasamt. Efnahagur
palestínsku stjórnarinnar er væg-
ast sagt í molum, atvinnuleysið 39
prósent á Gaza-svæðinu og sama
hlutfall íbúa hefur ekki fengið
greidd laun mánuðum saman vegna
viðskiptaþvingana Ísraels og Vest-
urveldanna gegn Hamas-stjórninni,
sem neitar að viðurkenna Ísrael,
eftir óvæntan sigur hennar í kosn-
ingunum í janúar.
Verstu átökin í áratug
Spennan á Gaza hefur farið stig-
vaxandi eftir að þrír synir hátt setts
Fatah-liða, Baha Balousheh, voru
skotnir til bana á mánudag í liðinni
viku. Þannig var róstusamt á Gaza
um helgina og sonur Haniyas á
meðal þeirra sem særðust, þegar
skotið var á bílalest forsætisráð-
herrans, þar sem hann var á heim-
leið með fullar hendur fjár frá vel-
unnurum Hamas-stjórnarinnar í
nokkrum arabaríkjum.
Þá skutu vígamenn á bílalest
Mahmouds Zahars, utanríkisráð-
herra Hamas, og sprengjum var
varpað á skrifstofu Abbas.
Komið var á vopnahléi á milli
fylkinganna á sunnudag en skærur
héldu áfram fram eftir nóttu. Það
var þó brothætt og í gær greindi
AP-fréttastofan frá því, að grímu-
klæddir byssumenn hefðu rænt
bróður þingmanns Fatah á Gaza.
Vonir um að friðarferlið í Palest-
ínu kæmist í gang að nýju glæddust
í nóvember, þegar Ehud Olmert,
forsætisráðherra Ísraels, lýsti yfir
vopnahléi á Gaza og vilja til að hefja
viðræður að nýju, eftir að alþjóða-
samfélagið hafði fordæmt árás Ísr-
aelshers á íbúðarhús í bænum Beit
Hanoun á Gaza.
Síðan hefur brothætt eining Pal-
estínumanna, sem þá ræddu um
myndun þjóðstjórnar, rofnað og
stuðningsmenn Hamas brugðist
ókvæða við hugmyndum Abbas um
að efnt verði til þingkosninga.
Olmert stendur líka veikum fót-
um eftir átök Ísraelshers við Hiz-
bollah-hreyfinguna í Líbanon í sum-
ar, þar sem Nassan Hasrallah,
leiðtogi Hizbollah, lýsti yfir „sigri“
eftir mikla eyðileggingu í Beirút.
Nýleg yfirlýsing Olmerts um kjarn-
orkuvopnaeign Ísraela bætir ekki
úr skák, nú þegar kröfur um afsögn
hans verða sífellt háværari.
„Mistökin hafa verið leiðrétt“
Olmert komst sem kunnugt er til
valda eftir að Ariel Sharon, stofn-
andi Kadima, fékk heilablóðfall í
janúar. Eitt af síðustu embættis-
verkum Sharons var einmitt að gefa
fyrirskipun um einhliða brottflutn-
ing Ísraela frá Gaza-svæðinu sem
lið í áætlun um endanleg landamæri
Ísraels fyrir árið 2010.
Nú er sú áætlun farinn út í veður
og vind og í gær köstuðu palestínsk
börn steinum í átt að hermönnum
Ísraelshers sem fylgdu ísraelskum
fjölskyldum sem hyggjast setjast
aftur að á Vesturbakkanum innan
tíðar. „Mistökin við einhliða brott-
flutninginn árið 2005 hafa verið
leiðrétt,“ sagði Limor Har Melehk-
Son, talskona ísraelska hópsins í
samtali við AFP-fréttastofuna í
gær.
Á sama tíma hafa átökin á milli
Fatah og Hamas um helgina – þau
verstu í áratug – aukið á áhyggjur
Ísraela, en eins og dagblaðið Je-
rusalem Post hafði eftir Amir Pe-
retz, hinum óvinsæla varnarmála-
ráðherra Ísraels, á sunnudag, þá
hafa herskáir Palestínumenn áður
sameinast í árásum gegn Ísrael, eft-
ir að hafa borist á banaspjót.
Abbas vill hitta Olmert
Verkefni Blairs sýnist því ærið,
hann tók undir ósk Abbas um kosn-
ingar innan þriggja mánaða í heim-
sókn sinni til Ramallah í gær, áður
en hann hélt til Jerúsalem til við-
ræðna við ísraelska ráðamenn.
„Ég mun ekki unna mér hvíldar
eitt andartak,“ sagði Blair um við-
leitni sína til að koma á friði.
„Það er mikilvægt fyrir okkur
[...] að vinna með þeim sem vilja
tveggja-ríkja lausn – ísraelskt ríki
og ríki Palestínumanna sem byggju
hlið við hlið í friði.“
Við sama tilefni sagðist Abbas
tilbúinn að hitta Olmert og eiga
„samningaviðræður“ við Ísraela.
En Olmert stendur eins og fyrr
segir afar höllum fæti og er með
öllu óvíst hvort stjórn hans, sem
tollir saman vegna samstarfssamn-
ings hans við smáflokkinn Yisrael
Beitenu, undir forystu hins afar
umdeilda Avigdors Liebermans,
hafi nauðsynlegan slagkraft og um-
boð til að þoka málum í átt til friðar.
Yfirlýsingar Liebermans að und-
anförnu hafa ekki borið þess merki
að þar fari maður í sáttahug.
Litlar væntingar í Ísrael
Hugmyndir Abbas um kosning-
ar, eftir að margra mánaða viðræð-
ur um sameiginlega þjóðstjórn
Fatah og Hamas runnu út í sand-
inn, hafa gert meira til að sundra en
sameina. Zahar sakaði forsetann
um að gera tilraun til „valdaráns“,
aðrir Hamas-liðar gengu lengra og
sögðu hugmyndirnar jafngilda yfir-
lýsingu um borgarastríð.
Þá eru ýmis ljón í veginum fyrir
því að forsetinn geti efnt til kosn-
inga, deilt er um hvort stjórnar-
skráin veiti honum rétt til slíkrar
ákvörðunar og í gær lýstu palest-
ínskir embættismenn yfir, að þeir
þyrftu minnst 110 daga til að und-
irbúa þingkosningar.
Á hinn bóginn bendir ný könnun
til, að yfir 60 prósent Palestínu-
manna styðji hugmyndir forsetans
um kosningar. Samkvæmt sömu
könnun ynni Fatah þingmeirihluta
ef gengið yrði að kjörborðinu í dag.
Ahmed Yusuf, ráðgjafi Ismails
Haniya, forsætisráðherra Hamas,
telur þó, að ferskir vindar og nýtt
frumkvæði kunni að fylgja Blair,
sem telur vopnahléið á Gaza skapa
svigrúm til viðræðna sem ekki megi
láta úr greipum ganga: Næstu vik-
ur muni skera úr um hvort hægt
verði að koma á hófsamari bráða-
birgðastjórn, sem væri samvinnu-
fúsari við Vesturveldin en leiðtogar
Hamas.
Tónninn í ísraelskum fjölmiðlum
um helgina var annar og sagði í
fréttaskýringu dagblaðsins Haa-
retz í gær, að stjórnmálaskýrendur
hefðu bent á, að heimsókn Blairs
sætti engum sérstökum tíðindum.
Fylgi fylkinganna minnkar
Ólgan og bræðravígin á undan-
förnum vikum og mánuðum hafa
dregið úr stuðningi við fylkingarnar
tvær í Palestínu. Þannig mældist
stuðningur við Hamas í könnun sem
birt var á sunnudag 33 prósent og
hafði þá minnkað um níu prósent
frá því september. Samkvæmt
sömu könnun dró mjög úr stuðningi
við Fatah á sama tímabili, 40 pró-
sent lýsa yfir stuðningi við hreyf-
inguna samanborið við 55 prósent í
september.
Líkt og Hamas-stjórnin hefur
Abbas ekki verið lengi í embætti.
Hann var kjörinn forseti í jan-
úarmánuði 2005, eftir að Yasser
Arafat, leiðtogi Frelsishreyfingar
Palestínu, PLO, féll frá og þykir
andstaða Farouk Qaddoumi, eins
helsta leiðtoga Fatah, við að efnt
verði til kosninga sýna, að forsetinn
þurfi einnig að ná fram sáttum í eig-
in herbúðum.
Stjórnmálaskýrendur eru sam-
mála um að hvorug fylkingin vilji
borgarastríð. „Enginn hefur áhuga
á borgarastríði og enginn býr sig
undir það, en hlutirnir gætu versn-
að og þessar fylkingar misst stjórn-
ina, og þá höfum við stríð án þess að
vera undir það búin,“ sagði Said
Zeidani, stjórnmálaskýrandi, sem
er búsettur á Vesturbakkanum, í
viðtali við blaðamann Christian
Science Monitor.
baldura@mbl.is
Efi um að heimsókn
Blairs ríði baggamuninn
AP
Leiðtogafundur Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, og Mahmoud Abbas, forseti Palestínu, ganga framhjá
heiðursverði fyrir viðræður sínar um leiðir til að koma á friði í Ramallah á Vesturbakkanum í gær.
AP
Í vígahug Herskáir Palestínumenn í Fatah-hreyfingunni sýna stuðning
sinn við Abbas í Jebaliya-flóttamannabúðunum á Gaza á sunnudag.
Þótt tilboð Mahmouds
Abbas um viðræður við
Ísraela hafi glætt vonir
um frið eru efasemda-
raddirnar eftir sem áður
háværar. Baldur Arn-
arson rýndi í stöðuna
sem er mjög eldfim.
Í HNOTSKURN
»För Blairs til Palestínu ertalin meðal síðustu mik-
ilvægu erlendra heimsókna
hans áður en hann lætur af
embætti á næsta ári.
» Ísraelski hermaðurinnGilad Shalit er enn í haldi
herskárra Palestínumanna
en ránið á honum leiddi til
harðra átaka á Gaza í sumar..
»Haniya forsætisráðherrahefur sagt, að Hamas
muni sniðganga kosning-
arnar sem Abbas vill efna til.
ímafyr-
tapi
þátt í
itið er til
af flutn-
kun í dag
rtækin
ningu nýs
. fyr-
mhengi
ð marg-
e með því
dastöðv-
úndu frá
0 gígabit
ki annað
eta sinnt
ningum í
ja sæ-
ð
agnrýnt
æmda-
r á, að
rspegla
illjónir
ir af lán-
g?