Fréttablaðið - 30.04.2009, Side 18

18 30. apríl 2009 FIMMTUDAGUR
hagur heimilanna
> Kílóverð á eplum
Heimild: Hagstofa Íslands.
Heilsufarsleg
vandamál, sem
tengjast lifnaðar-
háttum fólks á
öllum aldri, hafa
aukist á undan-
förnum árum. Of
lítil hreyfing er
vandamál allra
aldurshópa en hjá eldra fólki getur
hún, ásamt lélegu fæðuvali, valdið
óeðlilegu vöðvatapi.
Fjöldi þeirra sem eru 65 ára og
eldri hefur aukist hratt frá miðri
síðustu öld og mun halda áfram að
aukast. Samkvæmt spá Hagstofu
Íslands er talið að yfir 35.000
manns verði 65 ára og eldri árið
2010, og að sú tala muni verða um
50.000 manns árið 2020. Á sama
tíma mun þeim fjölga sem eru 80
ára og eldri. Því er mikilvægt fyrir
komandi kynslóðir að fyrirbyggja
lífsstílssjúkdóma og auka lífsgæði
þessa sístækkandi hóps eldri
borgara.
Samkvæmt Alþjóðaheilbrigðis-
málastofnuninni hefur vöðvamassi
fólks um fimmtugt rýrnað nokkuð
en vöðvamassi þeirra sem eru um
sjötugt hefur rýrnað um 40% að
meðaltali og er vöðvarýrnun algeng-
ari hjá konum en körlum.
Sé tekið tillit til þeirrar staðreynd-
ar að öldruðum fer fjölgandi má
segja að óeðlilegt tap á vöðva-
massa sé heilsufarsvandi næstu
kynslóða og því mikilvægt að grípa
til fyrirbyggjandi aðgerða.
Með aldrinum verða breytingar
á hlutfalli fitu og vöðva í líkaman-
um, þar sem hlutur fitu eykst en
hlutur vöðva minnkar. Vöðvarýrnun
er algengur fylgikvilli aldurs og
einkennist af tapi á vöðvamassa
og vöðvastyrk. Hún er helsta orsök
hreyfihömlunar og eykur fallhættu
en það er algengt ástand meðal
eldra fólks og dregur verulega úr
lífsgæðum þeirra.
Vöðvarýrnun er langvinnur
sjúkdómur sem leggst ekki einungis
á vannærða eða sjúklinga heldur
einnig á fólk með fulla starfsorku
og því mikilvægt að draga úr líkum
á vöðvarýrnun. Rannsóknir hjá Lýð-
heilsustöð hafa sýnt að eldra fólk
á Íslandi borðar oft lítið og á það
sérstaklega við um konur. Hægt er
að vinna gegn vöðvarýrnun með
næringarríku og staðgóðu fæði þar
sem kjöt, fiskur, mjólk, grænmeti og
ávextir eru í fyrirrúmi. Öll hreyfing
er einnig af hinu góða og styrktar-
æfingar vernda bæði bein og vöðva.
mni.is
MATUR & NÆRING ÓLÖF GUÐNÝ GEIRSDÓTTIR NÆRINGARFRÆÐINGUR
Næringarríkt fæði dregur úr hættu á vöðvarýrnun
1960 1975 1990 2008
30 kr
199 kr
150 kr
247 kr
Neytendasamtökin minna á, á heimasíðu sinni, að börn sem eru þriggja, sex
og tólf ára gömul eiga rétt á ókeypis eftirliti hjá tannlæknum. Nær þetta til
þeirra tannlækna sem vinna í umboði Sjúkratrygginga Íslands og er hægt að
finna yfirlit yfir þá tannlækna á heimasíðu Neytendasamtakanna, ns.is.
Undir ókeypis eftirlit fellur skoðun, hreinsun tanna og flúormeðferð auk rönt-
genmyndar fyrir tólf ára börn, en ekki tannviðgerðir. Til að hægt sé að nýta sér
þetta ókeypis eftirlit þurfa þriggja ára börn að fara í skoðun áður en þau verða
fjögurra ára, sex ára börn geta farið áður en þau verða sjö ára og tólf ára börn
þurfa að fara í skoðun áður en þau ná þrettán ára aldri.
■ Tannheilsa
Minnt á ókeypis eftirlit tannlækna
Víða á netinu er hægt að finna hvernig aðstoð er hægt að finna við greiðslu-
erfiðleikum. Meðal annars er hægt að finna hvaða aðstoð er í boði á vefgáttinni
island.is, þar sem eru leiðbeiningar um þær lausnir sem bankarnir bjóða. Neyt-
endasamtökin hafa jafnframt tekið saman hvaða lausnir eru í boði á heimasíðu
sinni, ns.is.
Þá er hægt að finna á heimasíðum bankanna og heimasíðu Ráðgjafarstofu
heimilanna, handhæg excel-skjöl þar sem hægt er að reikna út greiðslugetu
heimilanna út frá því hversu mikið fer mánaðarlega í ýmis útgjöld, svo sem
mat, tryggingar, lán, símakostnað og fleira það sem fellur til. Bæði er hægt
að finna einföld skjöl þar sem einungis eru settar inn þær upphæðir sem
raunverulega er eytt, sem og skjöl þar sem hægt er að miða við þá áætlun
sem heimilin setja sér. Þá er hægt að bera saman hver ætlunin var að eyða og
hverju raunverulega var eytt. Með því er hægt að sjá hvar sé mögulega hægt að
skera niður í fjárútlátum heimilisins.
■ Neytendur
Ráð við greiðsluvandræðum á netinu
GIRÐINGAR Henta jafnt heimilum,
fyrirtækjum og stofnunum.Sindri býður nú upp á sérstakt sumartilboð á adronit girðingum í
apríl og maí.
Hafið samband og leitið tilboða.
BYGGINGADEILD VERSLANIR VÉLADEILD
■ Fyrir tilstuðlan Jóns Kr. Ólafssonar,
söngvara frá Bíldudal, hefur mikill
menningararfur varðveist. Hann kann
ráð við doðanum sem
veldur glötun verðmæta.
„Það hefur alla vega
reynst mér afskaplega vel
að framkvæma hlutina
stuttu eftir að ég er farinn
að tala um þá. Það er
nefnilega hvimleiður vani,
sem þó hrjáir einn og annan, að sitja
við eldhúsborðið og tala endalaust um
allan fjárann en hreyfa svo ekki litla
fingur. Þetta er tregðulögmálið, sem
ég kalla svo. Eins er það afskaplega
heillavænlegt að leyfa ekki tölvum og
öllu þessu fjölmiðlagumsi að soga frá
mönnum allan tíma og mátt.“
GÓÐ HÚSRÁÐ
RÁÐ GEGN
TREGÐULÖGMÁLINU
„Sem verstu kaup detta mér helst í hug
„Doktor Martens“-skór sem ég keypti
og notaði nánast öll menntaskólaárin,“
segir Lóa Aldísardóttir, fréttamaður á
Stöð 2.
„Þetta var á þeim árum sem maður
átti ekki pening og fleygði ekki pen-
ingum að óþörfu í skó þó að skórnir
manns pössuðu engan veginn.
Ég keypti sumsé skó sem voru tveimur
númerum of stórir og gekk á þeim
í tvö eða þrjú ár og var alla tíð
með þykka bómull í tánni
svo ég gengi ekki upp úr
þeim. Þetta voru risastórir
og þykkir klossar og það
voru allir í þessu þegar ég var í
menntó,“ segir hún.
„Ég held ég verði að segja að
bestu kaup mín í lífinu séu lóðin
sem húsið mitt stendur á. Það
að hafa keypt lítið hús á stórri
lóð í þeirri von að geta fengið að
byggja á helmingi lóðarinnar og
að hafa komist yfir allir hindranir
sem voru í veginum hjá skipulagi
og annars staðar og náð að
flytja inn í draumahús á
draumastað. Það eru
bestu kaup lífs míns,“
segir Lóa Aldísardóttir
að lokum.
NEYTANDINN: LÓA ALDÍSARDÓTTIR, FRÉTTAMAÐUR Á STÖÐ 2
Of stórir skór voru verstu kaupin
en lítið hús á stórri lóð þau bestu