Fréttablaðið - 30.04.2009, Side 48

32 30. apríl 2009 FIMMTUDAGUR
tonlist@frettabladid.is
TÓNNINN GEFINN
Trausti Júlíusson
Þegar rappið kom fyrst upp á yfirborðið snemma á níunda áratug síð-
ustu aldar voru margir fljótir að afskrifa það sem nýjabrumsbólu sem
mundi springa fyrr en varði. Það sama hafði heyrst þegar pönkið kom
fram nokkrum árum áður. Slíkar hrakspár virðulegra tónlistargagn-
rýnenda hljóma auðvitað hlægilega í ljósi þess sem síðar gerðist. Rapp-
ið hefur sitt pláss enn í dag og áhrif pönksins
verða seint ofmetin.
Nú er svo komið að það eru farnar að koma
út afmælisútgáfur af sumum af bestu hip-hop
plötum sögunnar. Fyrir nokkrum vikum kom
út tuttugu ára afmælisútgáfa af annarri plötu
Beastie Boys, Paul’s Boutique. Sú plata hefur
lengi verið hátt á listum yfir bestu hip-hop
plöturnar, hafnaði t.d. í öðru sæti á lista yfir
þær tíu bestu sem birtur var í breska tímarit-
inu Clash nýlega. Aðeins It Takes a Nation of
Millions með Public Enemy sló henni við.
Eins og kunnugt er eru í Beastie Boys þrír hvítir millistéttastrákar
frá New York sem byrjuðu í pönkhljómsveit 1981, en fengu rappdell-
una og slógu í gegn með sinni fyrstu plötu, Licence to Ill, árið 1986. Á
henni voru partíbomburnar No Sleep Till Brooklyn og Fight for Your
Right (to Party). Þegar Paul’s Boutique kom út þremur árum síðar
kvað hins vegar við annan tón. Platan er kennslustund í fyrsta flokks
hljóðsmölun og sannar ein og sér gildi þeirrar aðferðar við tónlistar-
sköpun. Öll smáatriði á plötunni eru fullkomin, allt frá hljóminum
til myndanna á umslaginu. Sannkallað snilldarverk sem virkar best
þegar maður spilar það í heild sinni.
Paul’s Boutique var tímamótaverk. Eins og fleiri meistaraverk í
poppsögunni setti hún viðmiðin hærra fyrir alla þá sem á eftir komu.
Og eins og fleiri áhrifamiklar plötur seldist hún ekkert þegar hún kom
út, en safnaði hörðum aðdáendum eftir því sem árin liðu. Löngu sígilt
verk sem á heima við hliðina á Abbey Road, Kind of Blue, OK Comput-
er og The Velvet Underground & Nico.
Plata sem breytti sögunni
MEISTARAVERK Paul’s
Boutique stendur vel fyrir
sínu 20 árum seinna.
Það er engan bilbug að
finna á ensku þremenning-
unum í Depeche Mode, en á
dögunum sendu þeir frá sér
sína tólftu hljóðversplötu,
Sounds of the Universe.
Trausti Júlíusson tékkaði
á þessu lífseiga rafpopp-
bandi.
Það hafa líklega ekki margir búist
við því þegar hljómsveitin Depe-
che Mode var stofnuð árið 1980 að
hún ætti enn eftir að vera starf-
andi tæpum þrjátíu árum seinna.
Tólfta hljóðversplata sveitarinn-
ar, Sounds of the Universe, var að
koma út og fram undan er risatón-
leikaferð sem hefst 6. maí í Lúxem-
borg og stendur í það minnsta til 6.
febrúar 2010 þegar sveitin treður
upp í Moskvu.
Essex-strákar
Forsaga Depeche Mode hófst árið
1977 í Basildon í Essex þegar þeir
Andrew Fletcher og Vince Clarke
stofnuðu hljómsveitina No Rom-
ance in China. Þeir gengu í gegn-
um nokkrar mannabreytingar á
næstu þremur árum og skiptu oft
um nafn. Saman eða hvor í sínu
lagi reyndu þeir meðal annars
fyrir sér sem The French Look
og Composition of Sound og árið
1979 bættist Martin Gore í hópinn.
Eftir að Vince Clarke heyrði Dave
Gahan syngja David Bowie-lagið
Heroes var hann ráðinn og Dep-
eche Mode varð til. Nafnið fengu
þeir frá franska tískublaðinu Dép-
êche mode.
Speak & Spell
Hljómsveitin gerði samning við
Mute Records (sem gefur verk
hennar út enn í dag) og í nóvember
1981 kom fyrsta plata sveitarinnar,
Speak & Spell. Hún seldist vel, en
fékk misjafna dóma. Sumum gagn-
rýnendum þótti þetta heldur þunn-
fljótandi og léttvægt. Eftir útkomu
plötunnar hætti Vince Clarke, sem
hafði verið aðallagasmiður sveit-
arinnar. Hann stofnaði Yazoo með
Alison Moyet og seinna Erasure
með Andy Bell. Depeche Mode hélt
samt ótrauð áfram og snemma árs
1982 gekk Alan Wilder til liðs við
sveitina. Hann var meðlimur allt
til 1995, en síðan hefur Depeche
Mode verið tríó.
Metsöluplötur og stórtónleikar
Vinsældir Depeche Mode jukust
jafnt og þétt á níunda áratugnum.
Plötur eins og Some Great Rew-
ard frá 1984, Music for the Mass-
es (1987) og Violator (1990) seld-
ust vel og hljómsveitin varð sífellt
stærra tónleikanúmer. Eftir mikla
leikvanga-tónleikaferð árið 1998
tók sveitin sér þriggja ára hlé
en sneri svo aftur árið 2001 með
plötuna Exciter sem þótti sýna að
sveitin væri enn í fullu fjöri. Árið
2005 kom Playing the Angel og nú
er plata númer tólf komin út.
Góður mórall
Sounds of the Universe er í þess-
um sígilda Depeche Mode-stíl, en
hljómar samt furðu fersk. Sándið
er mjög flott og þeir félagar eiga
greinilega ekki í vandræðum með
lagasmíðarnar. Sveitin hefur geng-
ið í gegnum eitt og annað á ferlin-
um og það hefur oft reynt á sam-
starfið. Þeir segja samt að það
hafi sjaldan gengið betur en í dag.
Martin Gore er loksins hættur að
drekka og dópa og Dave Gahan er
orðinn afslappaðri og er að eigin
sögn hættur að hafa það á heil-
anum hvað hann komi mörgum
lögum eftir sig á næstu Depeche
Mode-plötu.
Ennþá ferskir
eftir öll þessi ár
DEPECHE MODE Samstarfið hjá þeim Dave Gahan, Martin Gore og Andrew Fletcher
hefur aldrei gengið betur en í dag, enda Martin Gore hættur að drekka og dópa.
Speak & Spell (1981)
A Broken Frame (1982)
Construction Time Again (1983)
Some Great Reward (1984)
Black Celebration (1986)
Music for the Masses (1987)
Violator (1990)
Songs of Faith
and Devotion
(1993)
Ultra (1997)
Exciter (2001)
Playing the Angel (2005)
Sounds of the Universe (2009)
PLÖTUR
DEPECHE MODE
> Plata vikunnar
Sudden Weather Change - Stop!
Handgrenade in the Name of Crib
Death ‘nderstand?
★★★★
„Vonarstjörnur íslenskrar rokktón-
listar valda ekki vonbrigðum.“ TJ
> Í SPILARANUM
Bob Dylan - Together Through Life
St. Vincent - Actor
Patrick Watson - Wooden Arms
Meat Puppets - Sewn Together
Patrick Wolf - The Bachelor
PATRICK WOLFBOB DYLAN
Færeyski tónlistarmaðurinn
Högni Lisberg hefur gefið út
plötuna Haré! Haré!. Platan
hefur fengið mikið lof í fær-
eyskum og dönskum fjölmiðl-
um og þykir hann hafa fund-
ið sinn tón með þessari þriðju
plötu sinni.
Í tilefni af útgáfunni heldur
Högni tvenna tónleika hérlend-
is um helgina. Fyrst spilar hann
á Grand Rokk á föstudagskvöld
ásamt hljómsveitinni Ég og á
sunnudagskvöld spilar hann á
Sódómu Reykjavík. Miðaverð á
tónleikana er 1.000 krónur. Nán-
ari upplýsingar um Högna má
finna á Myspace.com/hognilis-
berg eða á Hogni.com.
Högni með nýja plötu
HÖGNI LISBERG Færeyski tónlistarmaðurinn hefur gefið út
plötuna Haré! Haré!.