Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.1986, Qupperneq 58

AF JOLUM
Sr. Björn
H.Jónsson
á Húsavík.
58 VÍKINGUR
Jólahugleiöing; Eru jólin að koma? Já, þau
eru á næsta leiti. Ég stansa viö. Leiöi huga frá
nútíö og framtíö, já, hreinlega lít til baka í hug-
anum. Bernskujólin heima á Bakka í Viövíkur-
sveit koma fram á myndbandi minninganna og
líöa hratt hjá. Ein jól og aödragandi um miöjan
fjóröa áratuginn grípa þó hugann og ég stööva
bandiö um stund og skoöa einstök atvik. Ég sé
ungan pilt standa um hádegisbil á um þaö bil 30
metra háum sjávarbakkanum innanviö túngirö-
inguna. Þetta er rétt fyrir miöjan desember. Pilt-
urinn horfir út á Skagafjöröinn, sem liggur fyrir
opnu hafi. Hann sá raunar örstutt út á sjóinn.
Hríö byrgöi sýn. Hún færöist nær. Öldurnar
stækkuöu óhugnanlega fljótt og uröu aö ógn-
vekjandi brotsjóum sem helltust yfir fjöruna og
þvoöu bakkann neöanvert.
Vonandi er enginn á sjó í þessu veöri. Hann er
aö ganga í garö. Sagöi pilturinn viö sjálfan sig.
Þaö er stundum haröneskjulegt sjómannslífiö.
Maöur veit aldrei hvort þeir koma aö eöa ekki.
Hugsaöi pilturinn og sneri heim. Klukkutíma
siöar var stórhríöin skollin á meö noröan veöur-
ofsa. Á öörum degi linnti hríöinni. Svo hvasst
haföi veriö aö fönnin lá í löngum lönum —
sköflum — svo höröum að langar leiðir mátti á
þeim ganga án þess sykki í. Smá skóf lá eftir
undan hæl og tá. Mýrarnar auöar á milli. Aö-
gengilegt beitiland. Fréttir bárust ekki fyrr en
veörinu slotaði. Þá kom beiöni um aö gariga
fjörur. Þaö vantaöi bát meö fjórum mönnum.
Þaö var strax brugöiö viö. Þó meö óhug. Þaö er
alltaf sorglegt þegar svona gerist. Hver sem í
hlut á.
Báturinn fannst rétt noröan viö landamerkin
heima og eitt lík. Hin fundust rekin á fjörur
nálægt Kólku-ós. Þaö vantaöi neöan á kjöl trill-
unnar. Hann fannst síöar fastur í hraunbotni viö
Elinarhólma rétt framan viö bæinn, Kolkuós.
Þarna mátti lesa afrekssögu. Sá sem hélt um
stjórnvöl haföi stýrt af öryggi og variö bátinn í
þessu ofviöri en þegar hann sat fastur i hraun-
botninum lét hann ekki lengur aö stjórn og lyfti
sér ekki heldur yfir ölduna sem á honum skall
og braut af kili um leiö og hún sópaöi þrem fyrir
borö.
Hvernig báturinn barst inn meö ströndinni
meö stórgrýtisfjörum og skerjum aö malarfjör-
unni þar sem hann rak á land skilur enginn.
Slíka afreksmenn á ísland marga þótt nokkrir
veröi aö bíöa lægri hlut í baráttu viö hamslaus
náttúruöfl og myrkur eins og þeir sem hér um
getur.
Einn þessara fjögurra var fósturbróöir pilts-
ins. Nú veröa döpur jól, hugsaöi pilturinn. En
þaö var meö ólíkindum hve inntak jólanna var
máttugt og um leiö mildandi i einfaldleik sínum í
sveitinni. Þó lýstu þar aöeins olíulampinn og litlu
kertaljósin. Gjafirnar héldu ekki lengi huga
föngnum. Þær voru oftast fáar og smáar en góö-