Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.1986, Qupperneq 70

Vinnutími farmanna
Guðlaugur
Gíslason
framkvæmdastjóri
Stýrimannafélags
íslands
Tafla I sýnir meöal-
vinnutíma allra þeirra
sem skiluðu, ásamt
fleiri upplýsingum.
Þaö hefur ekki farið fram
hjá þeim sem nálægt far-
mennsku hafa komið að á
s.l. 10 árum eða svo hefur
orðið veruleg fækkun í
áhöfnum farskipa og á
þetta við um allar stéttir
(nema skipstjóra), hvort
sem
um er að ræða yfirmenn eða
undirmenn.
Það leiðir þvi af sjálfu sér að
vinnutími farmanna hefur
lengst mjög og má hann í
mörgum tilfellum teljast
óhæfilegur að ekki sé dýpra
í árinni tekið.
Um mörg undangengin ár
hefur í kröfum yfirmanna á
farskipum verið krafa um
lágmarks hvíld fyrir þessa
menn. Þessari kröfu hefur
af fulltrúum útgerða farskip-
anna verið mætt af algjöru
skilningsleysi og kröfunni
alfarið verið hafnað og hún
talin hin mesta ósvinna og i
raun óframkvæmanleg.
Hinsvegar er það nú svo aö
fleiri þjóðir en islendingar
gera út farskip. Þessar
þjóðir a.m.k. á vesturlönd-
um hafa allar fyrir löngu sett
í lög ákvæöi um lágmarks-
hvild eða hámarksvinnu-
tima sjómanna, hvort sem
menn vilja heldur kalla það.
Það má teljast táknrænt að
íslensk sjómannastétt skuli
nú í lok 20. aldar vera ein
stétta óvarin gegn óhóflegri
vinnu, þar sem engar raun-
verulegar reglur um vinnu-
tima sjómanna eru til ef
undan eru skilin hin svo-
nefndu „Vökulög" sem
gilda einungis á „stórum"
togurum og sett voru vegna
hatrammrar baráttu togara-
manna á fyrri hluta þess-
araraldar.
Ekki bætir úr skák hvað
þetta varðar að vegna
versnandi kjara á skipunum
gengur illa að halda vönum
mönnum og mannaskipti
eru þvi tið. Þetta eykur
verulega vinnuálagið á þá
menn sem til verka kunna.
Hér er um vandamál að
ræða sem ekki verður und-
an vikist að ráða bót á. Að
minni hyggju verður það
ekki gert nema kjör allra i
áhöfn skipanna verði
stórlega bætt og að enginn
fari um borö i skipin nema
hann hafi til þess lært, svo
hann viti a.m.k. hvað er aftur
og hvað er fram á skipi. Fá-
menni skipshafna krefst
þess að hver einasti maður
sé fullvinnandi. Þetta er
bæði rekstrarlega og örygg-
isleg nauðsyn.
Sumarið 1985 voru þessi
mál öll rædd innan Stýr-
mannafélags Islands. Nið-
urstaða þeirrar umræðu
varð sú að félagið réðist i aö
gera könnun á vinnutima fé-
lagsmanna sinna (stýri-
manna á farskipum).
Ákveðið var að könnunin
skyldi ná yfir tímabilið okt-.
des. 1985.
Send voru gögn um borð í
öll skipin og stýrimenn
beðnir um að útfylla þau.
Gert var ráð fyrir að hver
einasta klst. sem unnin væri
yrði skráð. Þá var og m.a.
óskað eftir þvi að fram
kæmi tími skips i höfn og á
siglingu.
Útfyllt vinnutimablöð bárust
fyrir 4.1 73 daga eða 43% af
dagafjöldanum á könnunar-
timanum.
— Vinnutimi allra sem
gögn bárust frá er að með-
altali 11,9 timar fyrir hvern
unninn dag.
— Vinna sem stýrimenn
telja sig vinna utan síns
starfssviðs er 4,7% af
vinnutímanum.
— 94,9% daganna eru
vinnudagar og 5,1% fridag-
ar.
— Skipin eru 63,3%
daganna á siglingu en
36,7% i höfn.
Til fróðleiks eru látnarfylgja
tværtöflur.
Framangreindar tölur sýna
svo ekki verður um villst að
viö svo búið má ekki
standa. Min skoðun er sú,
að tiltölulega litla breytingu
Mán- dag. Vinnu- dagar Frí- dagar Fjöldi daga Á sjó í höfn Meðalvinnustundafjöldi á vinnudag 24-8 8-12 12-13 13-17 17 -24 Samtals % utan st.sv. Heiidarst. Stopp Bakvakt ánv. ihei.h.
Su. 528.0 52.0 386.97 193.02 3.6 2.0 0.5 2.5 3.0 11.5 0.4% 371.5 101.5
Má. 563.0 17.0 340.70 239.30 3.1 2.3 0.5 2.8 3.1 11.8 0.8% 382.0 87.5
Þr. 595.0 34.0 365.00 264.00 3.3 2.3 0.5 2.6 3.1 11.8 0.6% 428.0 95.5
Mi. 565.0 33.0 338.37 259.63 3.1 2.3 0.5 2.6 3.2 11.7 0.8% 364.7 153.5
Fi. 576.5 23.5 383.06 216.94 3.3 2.2 0.5 2.6 3.3 12.0 0.8% 246.2 62.0
Fö. 578.5 13.5 410.63 181.37 3.5 2.2 0.5 2.7 3.3 12.2 0.7% 229.0 41.5
La. 553.5 40.5 418.70 175.30 3.7 2.1 0.5 2.5 3.2 11.9 0.6% 240.5 76.5
st. 3959.3 213.5 2643.43 1529.57 3.4 2.2 0.5 2.6 3.2 11.9 4.7% 2261.9 618.0